Tam Quốc Diễn Nghĩa: Vì Sao đề Cao Lưu Bị, Hạ Thấp Tào Tháo? - BBC

Trang chủ » Dân Số Nguỵ Thục Ngô » Tam Quốc Diễn Nghĩa: Vì Sao đề Cao Lưu Bị, Hạ Thấp Tào Tháo? - BBC

Có thể bạn quan tâm

Tam quốc diễn nghĩa: Vì sao đề cao Lưu Bị, hạ thấp Tào Tháo?
Ngựa đồng thời Tam quốc

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh, Ngựa đồng thời Tam quốc
    • Tác giả, Lê Quỳnh
    • Vai trò, BBC News Tiếng Việt
  • 21 tháng 5 2021

Vì sao Tam quốc diễn nghĩa, tiểu thuyết của La Quán Trung, tập trung ca ngợi Lưu Bị, Quan Vũ, Gia Cát Lượng, châm biếm Tào Tháo, nghiêng hẳn về nhà Thục Hán?

Có thể nói một lý do trụ cột là quan niệm về tính "chính thống" được các trí thức thời Tống, đặc biệt là Chu Hy, cổ vũ trong bối cảnh Trung Quốc bị chia năm xẻ bảy, và "ngoại tộc" đe dọa.

Mikhail Sholokhov: Đời ‘tiến thoái lưỡng nan’ của tác giả Sông Đông êm đềm

Tam quốc diễn nghĩa mô tả cục diện phân tranh một thế kỷ tại Trung Quốc, từ đời Hán Linh Đế (184) đến năm thứ nhất đời Vũ đế (Tư Mã Viêm) Tây Tấn (280).

Tam quốc chí của Trần Thọ

Bộ sử đầu tiên về thời đại Tam quốc là Tam quốc chí của Trần Thọ biên soạn vào thế kỉ thứ 3.

Trần Thọ từng làm quan cho nhà Thục Hán. Sau khi Thục Hán diệt vong, ông làm quan cho nhà Tây Tấn.

Tam quốc chí của ông, được chia làm 4 phần gồm 66 quyển: Ngụy quốc chí 30 quyển, Thục quốc chí 15 quyển, Ngô quốc chí 20 quyển, ngoài ra còn có 1 quyển Tự lục (lời tựa) nhưng đã thất truyền.

Là quan nhà Tấn, đương nhiên Trần Thọ phải lấy triều đại đã nhường ngôi cho Tấn là Tào Ngụy làm chính thống.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất
  • ảnh minh họa đại hội 14 Trung ương Đảng khóa 14 và những mối quan hệ đáng chú ý
  • Ảnh thiết kế: Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) và ông Trương Hựu Hiệp (phải)Vì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?
  • Thủ tướng Phạm Minh Chinh vẫy tay chào khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chuẩn bị khởi hành tại sân bay quốc tế Nội Bài ở Hà Nội sau chuyến thăm Việt Nam vào ngày 15/4/2025Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
  • Từ trái qua: các ông Lê Minh Hưng, Trần Thanh Mẫn, Tô Lâm và Trần Cẩm Tú mặc áo vest đen hoặc xanh đen, ông Tô Lâm giơ cao bó hoa hay ơn màu đỏ. Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách

End of Đọc nhiều nhất

Đến giai đoạn Tống Văn Đế thời Nam-Bắc triều, nhà vua lệnh cho Bùi Tùng Chi chú thích, bổ sung, hoàn thành năm 429. Ngày nay, bản Tam quốc chí do Bùi Tùng Chi chú giải, được xem là ấn bản chuẩn của Tam quốc chí, còn gọi là Trần chí, Bùi chú.

Bài của Anne E. McLaren, History repackaged in the age of print: the Sanguozhi and Sanguo yanyi (2006), giải thích:

"Trong những thế kỷ sau khi kết thúc thời Tam Quốc, người Trung Quốc vùng trung tâm thường xuyên bị ngoại tộc xâm lược. Đánh giá về tính chính thống trong thời kỳ Tam Quốc đã trở thành nền tảng trong tranh luận về cách hiểu bản chất của tính hợp pháp của triều đại trong thời kỳ chia cắt."

Anne E. McLaren giải thích những người ái quốc trở nên lo lắng trước nhận định của Trần Thọ về tính chính thống của nhà Ngụy của Tào Tháo.

Cho đến tận 1084, khi bộ sử lừng danh Tư trị thông giám của Tư Mã Quang ra mắt, ông này vẫn theo Trần Thọ lấy nhà Ngụy là chính thống kế tục nhà Hán. Tuy nhiên, Tư Mã Quang, khác với Trần Thọ, không gọi chế độ của Lưu Bị là nhà Thục mà gọi là nhà Hán như chính cách dùng của Lưu Bị.

Các nhân vật trong Tam quốc đã thành bất tử

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh, Các nhân vật trong Tam quốc đã thành bất tử

Vai trò Chu Hy

Năm 1127, nhà Nam Tống thành lập ở phía nam sông Dương Tử, lấy kinh đô ở Lâm An, Hàng Châu, sau khi Bắc Tống đã bị quân Kim tiêu diệt. Trong bối cảnh Trung Quốc mất đất, vấn đề chính thống triều đại lại nổi lên.

Anne E. McLaren trong bài đã dẫn, giải thích lúc này, "người ta lập luận rằng tính hợp pháp là dựa trên sự kế thừa huyết thống của đế quốc chứ không phải là sự thống nhất của nhà nước".

"Ý niệm này mang lại sự an ủi cho triều đình Nam Tống, bị đẩy ra khỏi Trung Quốc truyền thống là trung tâm phía bắc."

"Chính trong thời kỳ này, một sự đồng thuận đã xuất hiện rằng nhà nước Thục Hán của Lưu Bị, chứ không phải nhà nước Ngụy của Tào Tháo, mới là chính thống."

Có nghĩa là dù có hùng mạnh như quân Kim đương thời hay Tào Ngụy xa xưa, họ vẫn không thể hợp pháp cai trị Trung Quốc trước các nhà nước dù yếu thế hơn như Thục Hán hay Nam Tống nhưng lại có dòng máu huyết thống và vua quan nhân nghĩa.

Hình minh họa

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Anne E. McLaren nói: "Điều này đã trở thành quan điểm tiêu chuẩn trong suốt nhiều thế kỷ tiếp theo cho đến thế kỷ 20."

Sống dưới thời Nam Tống, Chu Hy (1130-1200), một trong những nhà Lý học quan trọng nhất Trung Quốc, khẳng định trong sách Tư trị thông giám cương mục rằng nhà Thục Hán mới là chính thống.

Sách của Chu Hy là tác phẩm lớn đầu tiên trong lịch sử đặt Thục Hán là nhà nước chính thống kế thừa nhà Hán.

Với ảnh hưởng to lớn của Chu Hy, quan điểm của ông đã trở thành "kim chỉ nam" cho các trí thức Trung Quốc noi theo.

La Quán Trung, sống trong thế kỷ 14, được cho là tác giả của bộ tiểu thuyết Tam quốc chí diễn nghĩa.

Nhưng cần biết rằng trong lịch sử đã từng có rất nhiều bản Tam quốc chí diễn nghĩa khác nhau tuy ghi là của La Quán Trung.

Bản thông dụng nhất ngày nay, mà cũng phổ biến tại Việt Nam, là bản 120 hồi do cha con Mao Tôn Cương sửa chữa đầu đời Thanh.

Trong tiểu luận Phép đọc Tam quốc chí, do Mao Tôn Cương viết cùng Kim Thánh Thán, tác giả khẳng định phải trung thành với quan điểm của Chu Hy:

"Tại sao Ngụy không được coi là chính thống? Vì lấy đất mà luận thì Trung nguyên là chủ, nhưng lấy lý mà luận thì họ Lưu mới là chủ. Luận đất không bằng luận lý, cho nên sách "Thông giám" của Tư Mã Quang đã lầm ở chỗ coi Ngụy là chính-thống. Sách "Cương mục" của Tử Dương (Chu Hy) coi Thục là chính thống, như thế mới chính đáng, đứng-đắn."

Bộ văn sử The Cambridge history of Chinese literature (2010) cho hay ấn bản Tam Quốc năm 1679 của Mao Tôn Cương và cha ông đã "bỏ đi một số đoạn trong ấn bản 1522 ca ngợi lòng hào hiệp và sáng suốt của Tào Tháo".

Bộ văn sử The Cambridge history of Chinese literature (2010) tổng kết:

"Trong lịch sử Trung Quốc, nhà nước Thục không phải lúc nào cũng được xem là thừa kế hợp pháp cho nhà Hán. Trong Tam quốc chí, Trần Thọ (233-297) viết rằng Ngụy thừa kế hợp pháp thiên mệnh sau nhà Hán, và đây vẫn là quan điểm tiêu chuẩn của các nhà sử học trong nhiều thế kỷ."

"Nhưng học giả Tống Nho Chu Hy đã thay đổi tất cả bằng cách tuyên bố rằng Thục là sự kế thừa hợp pháp của nhà Hán."

Quan điểm của Chu Hy đã được chấp nhận rộng rãi tới mức sau này trong dân gian, Lưu Bị đồng nghĩa với Nhân ái, còn Tào Tháo là độc ác.

Tác giả tiểu thuyết Tam quốc chí diễn nghĩa, bằng thiên tài văn chương, đã giúp khắc họa các nhân vật lịch sử thành bất tử - dựa trên quan điểm của Chu Hy.

Lịch sử

Tin liên quan

  • Chân dung Mikhail Sholokhov (1905-1984)

    Mikhail Sholokhov: Đời ‘tiến thoái lưỡng nan’ của tác giả Sông Đông êm đềm

    15 tháng 5 năm 2021
  • Hình vẽ Đại tướng Võ Nguyên Giáp

    Xét lại vai trò Tướng Giáp: Một quan điểm viết sử mới tại Việt Nam

    27 tháng 4 năm 2021

Tin chính

  • Trung ương Đảng khóa 14 và những mối quan hệ đáng chú ý

    27 tháng 1 năm 2026

  • Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách

    27 tháng 1 năm 2026

  • Vì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?

    27 tháng 1 năm 2026

BBC giới thiệu

  • Ảnh minh họa, Tổng Bí thư Tô Lâm và cờ Đảng, cờ Việt Nam phía sau

    Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

    22 tháng 1 năm 2026
  • Trong hình là các ông Tô Lâm (vị trí trung tâm), Lương Tam Quang (hàng trên, bên trái), Nguyễn Duy Ngọc (hàng dưới, bên trái), Lê Minh Hưng (hàng trên, bên phải) và Trần Cẩm Tú (hàng dưới, bên phải)

    Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

    18 tháng 1 năm 2026
  • Ông Phan Văn Giang, ông Tô Lâm

    Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

    15 tháng 1 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025
  • CSIS cho biết trên Bãi Thuyền Chài, tiền đồn lớn nhất ở Trường Sa của Việt Nam, có 5 cụm tòa nhà, ảnh chụp ngày 1/8/2025

    Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?

    18 tháng 12 năm 2025

Tin liên quan

  • Chân dung Mikhail Sholokhov (1905-1984)

    Mikhail Sholokhov: Đời ‘tiến thoái lưỡng nan’ của tác giả Sông Đông êm đềm

    15 tháng 5 năm 2021
  • Hình vẽ Đại tướng Võ Nguyên Giáp

    Xét lại vai trò Tướng Giáp: Một quan điểm viết sử mới tại Việt Nam

    27 tháng 4 năm 2021

Tin chính

  • Trung ương Đảng khóa 14 và những mối quan hệ đáng chú ý

    27 tháng 1 năm 2026

  • Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách

    27 tháng 1 năm 2026

  • Vì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?

    27 tháng 1 năm 2026

BBC giới thiệu

  • Ảnh minh họa, Tổng Bí thư Tô Lâm và cờ Đảng, cờ Việt Nam phía sau

    Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

    22 tháng 1 năm 2026
  • Trong hình là các ông Tô Lâm (vị trí trung tâm), Lương Tam Quang (hàng trên, bên trái), Nguyễn Duy Ngọc (hàng dưới, bên trái), Lê Minh Hưng (hàng trên, bên phải) và Trần Cẩm Tú (hàng dưới, bên phải)

    Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

    18 tháng 1 năm 2026
  • Ông Phan Văn Giang, ông Tô Lâm

    Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

    15 tháng 1 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025
  • CSIS cho biết trên Bãi Thuyền Chài, tiền đồn lớn nhất ở Trường Sa của Việt Nam, có 5 cụm tòa nhà, ảnh chụp ngày 1/8/2025

    Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?

    18 tháng 12 năm 2025

Phổ biến

  1. 1Trung ương Đảng khóa 14 và những mối quan hệ đáng chú ý
  2. 2Vì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?
  3. 3Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
  4. 4Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách
  5. 5Quy hoạch đô thị thời Liên Xô giúp Nga làm Ukraine lạnh cóng
  6. 6Cựu thủ tướng Hàn Quốc qua đời ở TP HCM, chuyện gì đã xảy ra?
  7. 7Ông Tô Lâm tái cử: Hào hứng với cải cách, hoài nghi về tăng trưởng
  8. 8Trung Quốc đang âm thầm chiến thắng cuộc đua AI?
  9. 9Gia tộc Nguyễn Tấn Dũng trỗi dậy khi hai con trai trúng ủy viên Trung ương
  10. 10Có gì đáng chú ý về những gương mặt mới trong Bộ Chính trị?

Từ khóa » Dân Số Nguỵ Thục Ngô