Tản Mạn Về Mít - Mít Trong Văn Học - Phạm Hoài Nhân

Trang chủ » Thơ Về Mít » Tản Mạn Về Mít - Mít Trong Văn Học - Phạm Hoài Nhân

Có thể bạn quan tâm

Nhãn

  • Văn hóa - Du lịch
  • Thư giãn
  • Suy tư
  • Chuyện đời
  • Công nghệ thông tin
  • Thơ - Văn - Nhạc
  • Lan man
  • Theo dòng
  • Kinh doanh

22 thg 10, 2018

Tản mạn về mít - mít trong văn học

Trái mít thơm ngon như vậy, cây mít hữu dụng như vậy, nhưng không hiểu sao hình ảnh cây mít, trái mít qua thơ ca nếu không thô tục thì cũng hạ cấp. Bài thơ nổi tiếng nhất về trái mít có lẽ là bài Quả mít của Hồ Xuân Hương: Thân em như quả mít trên cây Vỏ nó sù sì, múi nó dày Quân tử có yêu thì đóng cọc Xin đừng mân mó nhựa ra tay Bài này hay như thế nào thì sách vở đã nói nhiều rồi, chỉ xin đăng lại để nhắc thôi, không dám bình. Ai thắc mắc nó tục như thế nào thì xin hỏi... Hồ Xuân Hương. Ca dao về trái mít thì quen thuộc nhất chắc là bài này: Còn duyên buôn nhãn bán hồng Hết duyên bán mít cho chồng gặm xơ Gặm xơ rồi lại gặm cùi Còn năm ba hột mít để lùi cho con Ta thấy rằng hễ còn duyên thì bán nhãn, bán hồng (có thể dị bản khác là bán bưởi bán bòng, bán thị bán hồng...) khi hết duyên mới đi bán mít. Rõ ràng là mít không được xếp cùng hàng quý tộc với nhãn, bưởi, thị, hồng... Trong cặp câu đối sau đây thì tuy không phân biệt giai cấp rõ như các ví dụ trên, nhưng cũng cho thấy mít ở một tầng lớp thấp, khi đi chung với bần; hơn nữa lại đi chung với cặc, dái. Đó là cặp câu đối nổi tiếng: Nước chảy, cặc bần run bây bẩy Gió đưa, dái mít giẫy tê tê Ngay cả khi không phải là nội dung chính trong bài, chỉ mượn hình ảnh, câu chữ để đưa đẩy ý tưởng thôi thì mít cũng là hình ảnh khá thô hoặc bình dân, như: Con cua kình càng bò ngang cây mít, Thấy chị hai mầy lớn đít tao thương hay Anh thương em, thương quấn thương quít Anh bồng ra gốc mít, anh bồng khít gốc chanh Anh bồng quanh đám sậy, anh bồng bậy vô mui Anh bồng lui sau lái, anh bồng ngoáy trước mũi Thành ngữ, tiếng tượng hình Cả hột mít lẫn trái mít đều có hình dáng... không thon thả, cho nên khi nói ai có tướng giống hột mít hay trái mít là biết người đó... tròn tròn. Tuy nhiên, có khác một chút như sau: Nếu nói một đứa bé "ú na ú nần như hột mít" thì còn có vẻ khen là dễ thương, nhưng nếu nói một cô gái "đi đứng như trái mít" thì có vẻ... muốn cô ấy chửi! Nếu nói một người dốt nát thì người ta nói "chữ nghĩa không đầy ba lá mít". Ngộ ghê, thiếu gì cái lá nhỏ như hoặc hơn lá mít, mà nỡ lòng nào dành riêng cho lá mít cái hình tượng dốt nát vậy nè! Chắc nó xuất phát từ chữ mít đặt có nghĩa là dốt. Lại có câu "Tiêu tiền như lá mít". Ừ, thì cứ nói Xài tiền như rác đi, trong câu này là so sánh lá mít ngang với rác rồi. Thiếu gì lá không có giá trị, sao lại phải là lá mít chớ? Một câu thành ngữ khác là "Trơ trơ như hột mít". Hừm, hột gì mà chẳng trơ trơ, sao lại phải là hột mít chớ? Còn có thành ngữ "cu li gốc mít". Cu li nhằm chỉ đến một giai cấp lao động nghèo khó rồi, còn thêm chữ gốc mít nữa hàm ý rằng xuất thân người này cũng thấp hèn luôn. Ở đây, gốc mít không phải gốc cây mít, mà có lẽ xuất phát từ chữ Annamite là tiếng có ý khinh thường của người Pháp dành cho dân An Nam. Xui cho cây mít, tên của nó đồng âm với chữ mít trong Annamite, nên khi người ta nói dân Mít hay dân gốc Mít là nói theo hàm ý khinh khi của thực dân Pháp dành cho dân bản xứ. Một từ nữa liên quan đến mít là mít ướt. Từ này đỡ ý nghĩa coi thường mít hơn, nhưng cũng chẳng phải hay ho gì: đồ mít ướt, con nhỏ mít ướt... Có lẽ chỉ trong câu thành ngữ "Nhà ngói, cây mít" thì hình ảnh cây mít mới là có giá. Đây là hình ảnh ngôi nhà mơ ước của người dân quê. Tuy nhiên cần phân tích rõ hơn ý nghĩa câu thành ngữ này. Nhà ngói thì rõ rồi, ở miền quê nghèo khó chỉ có nhà tranh vách đất hay vách ván thì ngôi nhà ngói khang trang, bền vững đủ nói lên hoàn cảnh đầy đủ của chủ nhà. Nhưng cây mít thì sao? Đây là một loại cây thông dụng, có rất nhiều, đâu cứ phải là nhà giàu mới có thể trồng cây mít trước ngôi nhà ngói của mình? Thật ra ý nghĩa nằm ở chỗ 2 vế đối nhau của câu thành ngữ: Nhà ngói và Cây mít. Nhà ngói là ngôi nhà chắc chắn, vững bền (so với nhà tranh), còn Cây mít là cây có tuổi thọ rất cao, trồng một lần ăn trái hoài. Cả câu nêu lên hình ảnh an cư bền vững lâu dài. Chơi chữ Câu đối chơi chữ về mít độc đáo nhất có lẽ là câu đối về cặc bần, dái mít đã nêu ở trên. Ngoài ra, do trong từ mít có vần -ít khá đặc sắc nên khiến sản sinh ra nhiều từ nói lái (thường là tục tĩu) như: mít đặc, mít đóc, mít đông... (đề nghị mọi người tự nói lái). Có một câu "tiếng Pháp" liên quan đến mít như vầy: Quít xơ măng bông sên, quông sa oóc măng xít mơ Ai không rành tiếng Pháp thì xin xem bản dịch tiếng Việt sau đây để biết nó liên quan đến mít thế nào: Quăng xơ mít bên sông, qua sông ăn mót xơ mít (kiểu nói lái này tương tự câu tiếng Tàu sau đây:Ngầu lôi tăng kể mẵn cuối hài dón khíu chọ). Từ đầu tới giờ ta thấy số phận hẩm hiu của cây mít, thường ở vị trí thấp hèn không hà. Đâu chỉ có vậy, trong y học là lãnh vực chẳng liên quan gì mấy đến mít các nhà chuyên môn cũng ráng lôi mít vô bằng cách đặt tên mít cho một loại ký sinh trùng gớm ghiếc: sán xơ mít! Phạm Hoài Nhân Nhãn: Lan man, Thư giãn

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ Đăng ký: Đăng Nhận xét (Atom)

Amazing Vietnam

Đang tải...

Những bài được đọc nhiều trong tuần

  • Khi Promptography thay thế Photography Một ngày nọ, bạn nhìn thấy một bức ảnh quá đẹp – một cụ già với những nếp nhăn sâu thẳm, ánh sáng vàng vọt đổ bóng xuống con đường mưa tầm t...
  • Chuyện về ông Lý Quang Diệu ở Biên Hòa - những thông tin tản mạn Hồi tui mới về sống ở Biên Hòa, đã nghe các bậc cao niên ở đây nói về chuyện ông Lý Quang Diệu, - (hồi đó là) thủ tướng Singapore - vốn ngườ...
  • 50 tiểu thuyết Việt Nam xuất sắc nhất thế kỷ 20 Bảng  Danh sách 50 tiểu thuyết Việt Nam xuất sắc nhất thế kỷ 20 không phải là bản danh sách do một viện hàn lâm hay một tổ chức nhà nước n...
  • Những trend tạo ảnh bằng Nano Banana thịnh hành nhất năm 2025 Mô hình chỉnh sửa và tạo hình ảnh Nano Banana của Google ra mắt vào tháng 8/2025 và nhanh chóng được yêu thích. Mọi người sử dụng Nano Banan...
  • Ca khúc "Về Đồng Nai" Ca khúc Về Đồng Nai được nhạc sĩ Xuân Hồng sáng tác năm 1984 và trong nhiều năm từ giữa thập niên 1980 được phát thường xuyên trên đài phát...
  • Nhất Dương Chỉ - Nhị Thiên Đường - Tam Tông Miếu Ai ở miền Nam ngày trước chắc đều biết hoặc nghe mấy câu:  Nhất Dương Chỉ - Nhị Thiên Đường - Tam Tông Miếu. .. Tiếp theo là Tứ đổ tường - N...
  • Chuyện về ông Lý Quang Diệu ở Biên Hòa - Lời kể của anh Lý Kim Hoàng Với sự tò mò về nguyên do vì sao có lời đồn đại rằng ông Lý Quang Diệu là người gốc Biên Hòa, có cha và anh sống ở Biên Hòa, tui tìm gặp anh...
  • Nhà thờ Song Vĩnh Song Vĩnh là một khu phố nhỏ thuộc phường Tân Phước, thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Đó là nói theo địa danh hành chánh hiện nay, ch...
  • Phây-búc bao la sầu 1. Bây giờ chưa phải là mùa thu, và ngoài hiên không có giọt mưa thánh thót rơi, nhưng trước mắt tôi là cả một trời ảm đạm: Ai nức nở t...
  • Cá vồ đém Khi anh Lâm văn Sơn dẫn tui vô bếp của Vườn trái cây Vàm Xáng để chọn món ăn, tui được hỏi: Ăn cá gì? Cá lóc hay cá vồ đém ? Tui hả họng, ...

Phân loại theo nội dung

Bài báo (232) Chuyện đời (232) Công nghệ thông tin (231) Kinh doanh (51) Ký ức (32) Lan man (139) Lịch sử (20) Social Media (62) Suy tư (270) Theo dòng (81) Thơ - Văn - Nhạc (181) Thư giãn (394) Văn hóa - Du lịch (942)

Tôi là ai, là ai, mà yêu quá đời này?

Xem hồ sơ hoàn chỉnh của tôi

Bài đã lưu

  • ▼  2018 (97)
    • ▼  tháng 10 (10)
      • Chuyện kinh doanh của... Hàn Mặc Tử
      • Gió đưa bụi chuối sau hè...
      • Tản mạn về mít - mít trong văn học
      • Tản mạn về mít - Công dụng của mít
      • Mít tố nữ Long Khánh
      • Hột mít lùi tro, ăn no... có sao không?
      • Nghĩ về ngày Doanh nhân Việt Nam
      • Cuộc chia tay phấn khởi
      • Quê em rừng cao su
      • Thời đại 4.0

Thống kê lượt đọc

Từ khóa » Thơ Về Mít