Thành Ngữ – Tục Ngữ: Qua Giêng Hết Năm, Qua Rằm Hết Tháng

Có thể bạn quan tâm

Qua giêng hết năm, qua rằm hết tháng
Qua giêng hết năm Qua rằm hết tháng
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - rằm
  - tháng Giêng
- Người đăng: Lê Tư
- 12 September,2013

Cùng thể loại:

Phố Phái, gái Liên, chợ Sùng
Phố Phái, gái Liên, chợ Sùng
Dị bản
- Phố Phái, gái Lương
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - hội họa
  - họa sĩ
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 30 April,2025
Sợ người ở phải, hãi người cho ăn
Sợ người ở phải, hãi người cho ăn
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Người đăng: Phan An
- 20 January,2025
Có dưa thì chừa rau
Có dưa thì chừa rau
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 11 December,2024
Có cà thì thôi gắp mắm
Có cà thì thôi gắp mắm
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 11 December,2024
Đầu người giàu không có tóc, chân người nghèo không có lông
Đầu người giàu không có tóc, Chân người nghèo không có lông
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - tướng mạo
- Người đăng: Phan An
- 7 November,2024
Người ăn thì còn, con ăn thì hết
Người ăn thì còn, con ăn thì hết
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 21 July,2024
Muốn nói ngoa làm cha mà nói
Muốn nói ngoa làm cha mà nói Muốn nói không làm chồng mà nói
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 29 May,2024
Ơn nghĩa đổ đầu cù lao
Ơn nghĩa đổ đầu cù lao
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 22 April,2024
Bống có gan bống, bớp có gan bớp
Bống có gan bống, bớp có gan bớp
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - cá bống
  - cá bớp
- Người đăng: Phan An
- 22 April,2024
Cá rô rạch ngược
Cá rô rạch ngược
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - cá rô
- Người đăng: Phan An
- 22 April,2024

Có cùng từ khóa:

Tháng giêng là tháng ăn chơi
Tháng giêng là tháng ăn chơi Anh ra nằm bãi hòn Khơi một mình
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Quê hương đất nước
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - Hòn Khói
  - tháng Giêng
  - Hà Tiên
  - đồi mồi
- Người đăng: Phan An
- 21 August,2013
Trăm hoa đua nở tháng giêng
Trăm hoa đua nở tháng giêng Có bông hoa cải nở riêng tháng mười
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - tháng Giêng
  - hoa cải
- Người đăng: Lê Tư
- 15 June,2013
Tháng giêng chân bước đi cày
Tháng giêng chân bước đi cày Tháng hai vãi lúa ngày ngày siêng năng Thuận mưa lúa tốt đằng đằng Tháng mười gặt lúa ta ăn đầy nhà.
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - tháng Giêng
  - tháng Hai
  - siêng năng
  - lúa
- Người đăng: Lê Tư
- 24 April,2013
Khó thay công việc nhà quê
Khó thay công việc nhà quê Quanh năm khó nhọc dám hề khoan thai Tháng chạp thì mắc trồng khoai Tháng giêng trồng đậu tháng hai trồng cà Tháng ba cày vỡ ruộng ra Tháng tư bắc mạ thuận hòa mọi nơi Tháng năm gặt hái vừa rồi Bước sang tháng sáu lúa trôi đầy đồng Nhà nhà vợ vợ chồng chồng Đi làm ngoài đồng sá kể sớm trưa Tháng sáu tháng bảy khi vừa Vun trồng giống lúa bỏ chừa cỏ tranh Tháng tám lúa giỗ đã đành Tháng mười cắt hái cho nhanh kịp người Khó khăn làm mấy tháng trời Lại còn mưa nắng thất thời khổ trông Cắt rồi nộp thuế nhà công Từ rày mới được yên lòng ấm no.
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - tháng Giêng
  - lao động
  - nhà quê
  - tháng chạp
- Người đăng: Lê Tư
- 17 April,2013
Tháng giêng khô hạn, bàu cạn sen tàn
Tháng giêng khô hạn, bàu cạn sen tàn Đêm khuya trải lá gan vàng Trông mau tới sáng ra đàng gặp em
Dị bản
- Tháng ba trời hạn sen tàn Đêm nằm trải lá gan vàng đợi anh
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
  - Khác
- Thẻ:
  - tháng Giêng
  - hoa sen
  - gan vàng dạ sắt
  - khô hạn
- Người đăng: Kim Khương
- 8 April,2013
Mình rằng mình quyết lấy ta
Mình rằng mình quyết lấy ta Ðể ta hẹn cưới hăm ba tháng này Hăm ba nay đã đến ngày Ta hẹn mình rày cho đến tháng giêng Tháng giêng năm mới chưa nên Ta hẹn mình liền cho đến tháng hai Tháng hai có đỗ có khoai Ta lại vật nài cho đến tháng tư Tháng tư ngày chẵn tháng dư Ta lại chần chừ cho đến tháng năm Tháng năm là tháng trâu đầm Ta hẹn mình rằng tháng sáu mình lên Tháng sáu lo chửa kịp tiền Bước sang tháng bảy lại liền mưa ngâu Tháng bảy là tháng mưa ngâu Bước sang tháng tám lại đầu trăng thu Tháng tám là tháng trăng thu Bước sang tháng chín mù mù mưa rươi Tháng chín là tháng mưa rươi Bước sang tháng mười đã đãi mưa đông Quanh đi quẩn lại em đã có chồng Như chim trong lồng, như cá cắn câu
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Tình yêu đôi lứa
- Thẻ:
  - mưa Ngâu
  - tháng Giêng
  - cưới hỏi
  - mưa rươi
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 29 March,2013
Mẹ mình khéo đẻ mình ra
Mẹ mình khéo đẻ mình ra Đẻ mình mười bốn, đẻ ta hôm rằm. Mình đen ta cũng ngăm ngăm Mẹ ta thách cưới một trăm quan tiền Mình về bán tổ bán tiên Bán ruộng tư điền chẳng lấy được ta Mình về bán cửa bán nhà Bán kèo bán cột bán xà đòn tay Mình về bán mẹ đêm nay Lấy được quân này đất lở trời long. Bao giờ bạc đổ ra nong Tiền quây, thóc cót lấy xong quân này Quân này quân ăn quân chơi Quân đánh trống bỏi, quân bơi thuyền rồng. Gái này là gái kén chồng Kén từ tỉnh Bắc, tỉnh Đông, tỉnh Đoài Kén từ mười tám ông cai Mười lăm ông đội, mười hai ông đồn. Kén từ con cháu nhà vua Bước chân xuống chùa lễ Phật ăn chay
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Thẻ:
  - xứ Đông
  - Kinh Bắc
  - rằm
  - thách cưới
  - kén chồng
  - ông cai
  - ông đội
  - ông đồn
  - xứ Đoài
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 20 February,2013
Mẹ em khéo đẻ em ra
Mẹ em khéo đẻ em ra Đẻ em mười bốn, đẻ ta hôm rằm. Đi đâu mà vội mà nhầm Sao em chẳng đợi trăng rằm cho trong.
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Thẻ:
  - trăng
  - rằm
  - trêu ghẹo
- Người đăng: Phan An
- 17 February,2013
Tháng Giêng là tháng ăn chơi
Tháng Giêng là tháng ăn chơi Tháng Hai trồng đậu, trồng khoai, trồng cà Tháng Ba thì đậu đã già Ta đi ta hái về nhà phơi khô Tháng Tư đi tậu trâu bò Để ta sắm sửa làm mùa tháng Năm Sáng ngày đêm lúa ra ngâm Bao giờ mọc mầm ta sẽ vớt ra Gánh đi ta ném ruộng ta, Đến khi lên mạ thì ta nhổ về …
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình cảm gia đình, bạn bè
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - nông dân
  - đồng ruộng
  - gầu giai
  - gầu sòng
  - phơi lúa
  - tát nước
  - trồng trọt
  - cá
  - tháng Giêng
  - khoai
  - tháng Hai
  - dâu
  - tháng Ba
  - làm nông
  - trâu bò
  - nhà nông
- Người đăng: Mai Huyền Chi
- 8 February,2013
Tháng giêng ăn tết ở nhà
Tháng giêng ăn tết ở nhà Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè Tháng tư đong đậu nấu chè Ăn tết Đoan Ngọ trở về tháng năm Tháng sáu buôn nhãn bán trâm Tháng bảy ngày rằm, xá tội vong nhân Tháng tám chơi đèn kéo quân Trở về tháng chín chung chân buôn hồng Tháng mười buôn thóc, bán bông Tháng một tháng chạp nên công hoàn thành.
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lao động sản xuất
  - Khác
- Thẻ:
  - xá tội vong nhân
  - trung thu
  - Tết
  - trầm
  - hồng
  - cờ bạc
  - hội hè
  - Đoan Ngọ
  - đèn kéo quân
  - rằm tháng bảy
  - rằm
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 3 February,2013

Chú thích

Phố Phái, gái Liên, chợ Sùng Sở trường của các họa sĩ tài danh: Bùi Xuân Phái chuyên vẽ phố, Dương Bích Liên chuyên đề tài phụ nữ và Hoàng Sùng chuyên vẽ chợ.
Phố Phái, gái Lương Tranh phố phường của Bùi Xuân Phái đã nổi tiếng từ lâu, tranh thiếu nữ của Trần Đông Lương thì mê hồn.
Cù lao Khoảng đất nổi lên ở giữa biển hoặc sông.

Cù lao Chàm
Ơn nghĩa đổ đầu cù lao Làm ơn mà vô ích, như trôi theo dòng nước chảy quanh cù lao.
Cá bống Một họ cá sông rất quen thuộc ở khắp ba miền Bắc, Trung, Nam (tại đây loài cá này cũng được gọi là cá bóng). Cá bống sống thành đàn, thường vùi mình xuống bùn. Họ Cá bống thật ra là có nhiều loài. Tỉnh Quảng Ngãi ở miền Trung nước ta có loài cá bống sông Trà nổi tiếng, trong khi ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, loài được nhắc tới nhiều nhất là cá bống tượng. Cá bống được chế biến thành nhiều món ăn ngon, có giá trị cao.

Cá bống tượng

Cá bống kho tộ
Cá bớp Có nơi gọi là cá bóp, một trong số các loại cá đặc trưng của vùng biển miền Trung, thuộc loại cá dữ, ăn tạp. Thịt cá trắng, ngọt, dai, đặc biệt lớp da dày, dẻo, ăn béo và không tanh, đầu cá chứa nhiều sụn ngon.

Cá bớp
Bống có gan bống, bớp có gan bớp Người nào có sự gan dạ của người nấy.
Cá rô Loại cá rất thường gặp trên các đồng ruộng ở nước ta. Nhân dân ta thường tát đồng để bắt cá rô. Cá rô đồng có thịt béo, thơm, dai, ngon, dù hơi nhiều xương, và được chế biến thành nhiều món ngon như kho, nấu canh, làm bún...

Lưu ý: Có một giống cá khác gọi là cá rô phi, thường được nuôi ở ao, nhưng khi nhắc đến cá rô thì người ta nghĩ ngay đến cá rô đồng.

Cá rô đồng kho tộ
Cá rô rạch ngược Chỉ người ương bướng, ngang tàng.
Nằm bãi Ra bờ biển nằm đợi bắt đồi mồi cái lên đẻ trứng.
Hòn Khơi Một hòn đảo nhỏ thuộc vùng biển Hà Tiên. Quanh đảo có nhiều đồi mồi, nên trước kia vào khoảng tháng Giêng, khi đồi mồi từ dưới biển bò lên đẻ trứng thì người dân ở đây thường ra đánh bắt.
Rày Nay, bây giờ (phương ngữ).
Gan vàng dạ sắt Cụm từ thường được dùng để chỉ tấm lòng chung thủy, chân thành.
Đàng Đường, hướng (phương ngữ Trung và Nam Bộ).
Chửa Chưa (từ cổ, phương ngữ).
Mưa ngâu Tên gọi cho những cơn mưa xuất hiện vào đầu tháng 7 âm lịch hằng năm. Trong dân gian có câu thành ngữ Vào mùng 3, ra mùng 7, nghĩa là mưa sẽ có vào các ngày mùng 3 đến mùng 7, 13 đến 17 và 23 đến 27 âm lịch. Các cơn mưa thường không liên tục, rả rích. Tên mưa gắn với truyền thuyết Ngưu Lang - Chức Nữ.
Mưa rươi Mưa nhỏ và rất ngắn, thường có vào cuối mùa mưa ở miền Bắc, vào khoảng tháng chín âm lịch, trùng với mùa có rươi ở vùng biển.
Quan Đơn vị tiền tệ cổ của nước ta dùng đến đầu thế kỷ 20. Đối với tiền quý (cổ tiền), một quan bằng 60 tiền (600 đồng kẽm). Với tiền gián (sử tiền), một quan bằng 360 đồng kẽm.
Tư điền Ruộng của riêng.
Kèo Thanh bằng tre hay gỗ từ nóc nhà xuôi xuống đỡ các tay đòn hay xà gỗ.

Kèo
Đòn tay Đoạn tre hay gỗ nằm trên kèo, dùng để đỡ rui của mái nhà.
Nong Dụng cụ hình tròn, đan bằng tre, có vành, đáy nông, thường dùng để phơi nông sản hoặc để nuôi tằm. Có vùng gọi là nống. Nhỏ hơn nong một chút gọi là nia.

Nong, nia, thúng
Trống bỏi Trống bằng giấy cho trẻ con chơi, hai bên có hai sợi dây, đầu buộc một hạt nặng, đập vào mặt giấy thành tiếng khi xoay nhanh.

Trống bỏi
Kinh Bắc Một địa danh thuộc miền Bắc trước đây, hiện nay bao gồm toàn bộ ranh giới hai tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh và một phần nhỏ các tỉnh thành lân cận là Hà Nội (toàn bộ khu vực phía bắc sông Hồng là: Gia Lâm, Long Biên, Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn); Hưng Yên (Văn Giang, Văn Lâm) và Lạng Sơn (Hữu Lũng). Là nơi có ba kinh đô cổ của Việt Nam gồm: Cổ Loa, Mê Linh và Long Biên. Kinh Bắc cùng với xứ Đoài là hai vùng văn hóa cổ nhất so với xứ Sơn Nam và xứ Đông, với nhiều di tích lịch sử có giá trị như Cổ Loa, đền Sóc, chùa Phật Tích, đền thờ Hai Bà Trưng...

Quê hương Kinh Bắc có dân ca quan họ và lễ hội Gióng được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Hội Gióng
Xứ Đông Tên một địa danh cổ, một trấn ở phía Đông của Kinh thành Thăng Long xưa. Xứ Đông bao gồm một vùng văn hóa rộng lớn ở Đông Bắc đồng bằng sông Hồng, gồm các tỉnh Hải Dương (nằm ở trung tâm), Hải Phòng, Quảng Ninh và một phần đất thuộc hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình.

Tứ xứ
Xứ Đoài Tên gọi nôm na của xứ Sơn Tây, một xứ thừa tuyên (đơn vị hành chính) thời Hậu Lê, nằm về phía tây kinh thành Thăng Long.

Tứ xứ
Có bản chép:

Tháng Chạp là tiết trồng khoai Tháng Giêng trồng đậu, tháng hai trồng cà
Mạ Cây lúa non. Sau khi ngâm ủ thóc giống, người ta có thể gieo thẳng các hạt thóc đã nảy mầm vào ruộng lúa đã được cày, bừa kỹ hoặc qua giai đoạn gieo mạ trên ruộng riêng để cây lúa non có sức phát triển tốt, sau một khoảng thời gian thì nhổ mạ để cấy trong ruộng lúa chính.

Bó mạ

Cấy lúa
Đoan Ngọ Còn gọi là tết giết sâu bọ, tết đoan dương, đoan ngũ, tổ chức ngày năm tháng năm âm lịch, là ngày tết truyền thống ở ta cũng như Trung Quốc và Triều Tiên. Truyền thuyết về ngày tết này ở mỗi nước đều khác nhau. Trong ngày này, dân ta thường uống rượu nếp hay ăn cơm rượu, bánh tro và các loại trái cây để cho sâu bọ trong người say và chết.

Những món dùng trong ngày tết Đoan Ngọ
Trâm Một loại cây gỗ cao, tán rộng, có quả nạc nhỏ hình bầu dục thon, xanh lúc ban đầu, khi chín chuyển sang màu hồng và cuối cùng có màu tím đen, ăn có vị ngọt chát.

Quả trâm chín
Xá tội vong nhân Xá tội: tha tội, vong nhân: người chết. Thời xưa quan niệm khi người ta chết, ai có tội sẽ bị giam dưới âm phủ, đến rằm tháng bảy (âm lịch) thì được Diêm Vương tha cho về dương thế một ngày. Do vậy cứ đến ngày này mỗi năm, người trần lại cúng cháo, gạo, muối, tiền vàng, quần áo... cho quỷ đói để chúng không quấy nhiễu.
Đèn kéo quân Còn gọi là đèn cù, là một loại đồ chơi bằng giấy có nguồn gốc từ Trung Quốc, ngày xưa phổ biến trong nhiều dịp lễ tết, nay chỉ còn xuất hiện trong dịp Tết Trung Thu. Đèn có đặc điểm khi thắp nến thì những hình ảnh được thiết kế bên trong sẽ hiện ra trên mặt đèn và xoay vòng theo một chiều liên tục không dừng lại.

Đèn kéo quân
Chung chân Góp vốn buôn bán chung với nhau.
Tháng một Tháng thứ mười một trong âm lịch, tục gọi là tháng Một (không phải là nói tắt của "tháng Mười Một").