Thành Ngữ – Tục Ngữ: Xới Cơm Thì Xới Lòng Ta | Ca Dao Mẹ

Có thể bạn quan tâm

Xới cơm thì xới lòng ta
Xới cơm thì xới lòng ta So đũa thì phải so ra lòng người
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - đối nhân xử thế
  - ăn cơm
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 15 April,2015

Cùng thể loại:

Phố Phái, gái Liên, chợ Sùng
Phố Phái, gái Liên, chợ Sùng
Dị bản
- Phố Phái, gái Lương
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - hội họa
  - họa sĩ
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 30 April,2025
Sợ người ở phải, hãi người cho ăn
Sợ người ở phải, hãi người cho ăn
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Người đăng: Phan An
- 20 January,2025
Có dưa thì chừa rau
Có dưa thì chừa rau
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 11 December,2024
Có cà thì thôi gắp mắm
Có cà thì thôi gắp mắm
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 11 December,2024
Đầu người giàu không có tóc, chân người nghèo không có lông
Đầu người giàu không có tóc, Chân người nghèo không có lông
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - tướng mạo
- Người đăng: Phan An
- 7 November,2024
Người ăn thì còn, con ăn thì hết
Người ăn thì còn, con ăn thì hết
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 21 July,2024
Muốn nói ngoa làm cha mà nói
Muốn nói ngoa làm cha mà nói Muốn nói không làm chồng mà nói
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 29 May,2024
Ơn nghĩa đổ đầu cù lao
Ơn nghĩa đổ đầu cù lao
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 22 April,2024
Bống có gan bống, bớp có gan bớp
Bống có gan bống, bớp có gan bớp
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - cá bống
  - cá bớp
- Người đăng: Phan An
- 22 April,2024
Cá rô rạch ngược
Cá rô rạch ngược
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - cá rô
- Người đăng: Phan An
- 22 April,2024

Có cùng từ khóa:

Được mùa thì chê cơm hẩm, mất mùa thì đẩn cơm thiu
Được mùa thì chê cơm hẩm Mất mùa thì đẩn cơm thiu
Dị bản
- Được mùa thì chê cơm hẩm Mất mùa thì lẩm cơm thiu
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - ăn cơm
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 1 February,2014
Học gì mà học
Học gì mà học Học chọc bát cơm Học đơm bát cháy Học cạy thủng nồi
Thông tin thêm
- Chủ đề: Uncategorized
- Thẻ:
  - ăn cơm
  - lười biếng
  - tham ăn
  - học hành
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 26 July,2013
Cậy tài, cậy khéo, khoe khôn
Cậy tài, cậy khéo, khoe khôn Đừng cậy có của đa ngôn quá lời Của thời mặc của ai ơi Đừng cậy có của coi người mà khinh
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - đối nhân xử thế
  - khôn khéo
  - kiêu ngạo
  - tiền của
  - đa ngôn
- Người đăng: Tuệ Nương
- 13 July,2013
Tiền bạc đi trước, mực thước đi sau
Tiền bạc đi trước Mực thước đi sau
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - mực thước
  - tiền bạc
  - đối nhân xử thế
  - thế thái nhân tình
- Người đăng: Tuệ Nương
- 13 July,2013
Biết thì thưa thốt, không biết dựa cột mà nghe
Biết thì thưa thốt Không biết dựa cột mà nghe
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - đối nhân xử thế
  - thưa thốt
  - học hỏi
- Người đăng: Lê Tư
- 24 April,2013
Cơm ăn nửa bữa khó mời
Cơm ăn nửa bữa khó mời Phụ mẫu ngồi đó, trao lời khó trao
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
- Thẻ:
  - cha mẹ
  - ăn cơm
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 29 March,2013
Chọn mặt gửi vàng
Chọn mặt gửi vàng
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - vàng bạc
  - kinh nghiệm sống
  - đối nhân xử thế
- Người đăng: Tuệ Nương
- 17 March,2013
Cây muốn lặng, gió chẳng dừng
Cây muốn lặng, gió chẳng dừng
Dị bản
- Cây muốn lặng mà gió chẳng đừng
- Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - gió
  - cây
  - đối nhân xử thế
- Người đăng: Tuệ Nương
- 17 March,2013
Miếng ngon nhớ lâu, đòn đau nhớ đời
Miếng ngon nhớ lâu Lời đau nhớ đời
Dị bản
- Miếng ngon nhớ lâu Đòn đau nhớ đời
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - đối nhân xử thế
- Người đăng: Tuệ Nương
- 16 March,2013
Lời ngọt lọt đến xương
Lời ngọt lọt đến xương
Dị bản
- Nói ngọt lọt đến xương
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - đối nhân xử thế
- Người đăng: Tuệ Nương
- 16 March,2013

Chú thích

Xới cơm thì xới lòng ta, so đũa thì phải so ra lòng người Thái độ chu đáo, ân cần, nhường nhịn trong đối nhân xử thế.

Nhà thơ Xuân Diệu giảng đại ý: Người mình trước thường nấu cơm bằng rơm rạ. Cơm chín, phần trên cùng nồi thường bị ướt và nhão không ngon, phần cạnh và đáy nồi cơm dẻo và săn. Người xới thường xới phần trên cho mình trước mới xới phần ngon còn lại cho người khác, đặc biệt là ông bà, cha mẹ, khách quý. Hơn nữa, bát cơm xới không nên quá vơi hay quá đầy.

Do đũa trước đây vót bằng tre nên không đều, khi so đũa phải chọn những đôi không vênh lệch dành cho người khác trước. Chú ý: xới cơm cho người thì xới sau, còn so đũa cho người lại so trước. Chỉ trong một bữa ăn mà có hai thao tác sau–trước trái ngược hẳn nhau song mục đích lại giống nhau. Thế thật là ý nghĩa.
Phố Phái, gái Liên, chợ Sùng Sở trường của các họa sĩ tài danh: Bùi Xuân Phái chuyên vẽ phố, Dương Bích Liên chuyên đề tài phụ nữ và Hoàng Sùng chuyên vẽ chợ.
Phố Phái, gái Lương Tranh phố phường của Bùi Xuân Phái đã nổi tiếng từ lâu, tranh thiếu nữ của Trần Đông Lương thì mê hồn.
Cù lao Khoảng đất nổi lên ở giữa biển hoặc sông.

Cù lao Chàm
Ơn nghĩa đổ đầu cù lao Làm ơn mà vô ích, như trôi theo dòng nước chảy quanh cù lao.
Cá bống Một họ cá sông rất quen thuộc ở khắp ba miền Bắc, Trung, Nam (tại đây loài cá này cũng được gọi là cá bóng). Cá bống sống thành đàn, thường vùi mình xuống bùn. Họ Cá bống thật ra là có nhiều loài. Tỉnh Quảng Ngãi ở miền Trung nước ta có loài cá bống sông Trà nổi tiếng, trong khi ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, loài được nhắc tới nhiều nhất là cá bống tượng. Cá bống được chế biến thành nhiều món ăn ngon, có giá trị cao.

Cá bống tượng

Cá bống kho tộ
Cá bớp Có nơi gọi là cá bóp, một trong số các loại cá đặc trưng của vùng biển miền Trung, thuộc loại cá dữ, ăn tạp. Thịt cá trắng, ngọt, dai, đặc biệt lớp da dày, dẻo, ăn béo và không tanh, đầu cá chứa nhiều sụn ngon.

Cá bớp
Bống có gan bống, bớp có gan bớp Người nào có sự gan dạ của người nấy.
Cá rô Loại cá rất thường gặp trên các đồng ruộng ở nước ta. Nhân dân ta thường tát đồng để bắt cá rô. Cá rô đồng có thịt béo, thơm, dai, ngon, dù hơi nhiều xương, và được chế biến thành nhiều món ngon như kho, nấu canh, làm bún...

Lưu ý: Có một giống cá khác gọi là cá rô phi, thường được nuôi ở ao, nhưng khi nhắc đến cá rô thì người ta nghĩ ngay đến cá rô đồng.

Cá rô đồng kho tộ
Cá rô rạch ngược Chỉ người ương bướng, ngang tàng.
Hẩm Chỉ thức ăn (thường là cơm, gạo) đã biến chất, hỏng.
Đẩn Đẩy vào, tống vào với số lượng lớn, hoặc ăn một cách ngấu nghiến, thèm khát (phương ngữ Trung Bộ).
Lẩm Ăn. Cũng nói và viết là lủm ở một số địa phương Trung Bộ.
Đơm Lấy, xới cơm hay xôi từ nồi vào vật đựng khác (đơm xôi, đơm cơm).
Cháy Phần cơm bị cháy sém do nấu quá lửa, thường là phần ở dưới đáy nồi. Cơm cháy vẫn được dân ta tận dụng để ăn ngay hoặc chế biến thành nhiều món. Cơm cháy còn được dùng làm vị thuốc.

Cơm cháy chà bông mỡ hành
Đa ngôn Nói nhiều lời, quá mức cần thiết.
Thời Thì. Xưa vì kị húy vua Tự Đức (Nguyễn Phúc Thì) nên chữ này được đọc chạnh đi thành "thời."
Có bản chép: Như rơm.
Mực thước Nghĩa đen là dây mực và thước mà thợ mộc thường dùng để in đường thẳng. Nghĩa bóng là khuôn phép, chuẩn mực.
Phụ mẫu Cha mẹ (từ Hán Việt).
Câu này lấy từ lời than của thầy Tử Lộ:

Mộc dục tịnh nhi phong bất đình Tử dục dưỡng nhi thân bất tại

Nghĩa là: Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng Con muốn nuôi mà cha mẹ không còn sống.