Thế Giới Thần Linh đã Mất? - Tuổi Trẻ Online

Phóng to

Khách đến với đền đài Angkor phải đi chen lẫn giữa những di tích đổ nát

TT - Mùa hè năm 1989, lần đầu tiên trong đời tôi được chạm tay vào những bức phù điêu của đền Angkor Wat. Đó là thời chiến, cả khu đền cổ kính, bao la trống vắng, nhưng chúng tôi như được sống ở một thế giới khác, thế giới của thần linh, của tiên nữ...

Mọi phiền muộn, bon chen hầu như tan biến...

Ký ức thần linh

Đó là một thế giới của quá khứ, quá khứ hàng ngàn năm trước đã ở ngay trước mặt, ở trong tầm tay, tôi như chạm vào một nàng apsara bay sà xuống rất gần. Một sĩ quan quân tình nguyện VN làm công tác thuyết minh giới thiệu nội dung từ những bức phù điêu cao đến hai mét, dài hàng trăm mét được chạm trổ kỳ công trích ra từ sử thi Ấn Độ Ramayana và Mahabharata trên dãy hàng ba sâu hun hút trong ánh chiều tà.

Chúng tôi thật sự choáng ngợp bởi hình ảnh vua Suryavarman II ngồi voi với 15 lọng che. Những hình ảnh sống động khiến ta như nghe văng vẳng cả tiếng tù và xung trận, cả tiếng hò reo của hàng ngàn, hàng chục ngàn quan quân đế chế ra trận được tạc trên vách đền qua tiếng thuyết minh của người lính VN.

Ở hành lang hướng đông, các vị thần Deva như vẫn đang nối tay nhau khuấy động biển sữa để tìm nước cam lồ trường sinh bất tử... Kỳ lạ hơn là hàng ngàn bức tượng tiên nữ apsara không một gương mặt nào giống gương mặt nào.

Trong ánh chiều tà, những gương mặt kiều diễm, trang phục gợi cảm, có nàng như đang nở nụ cười mãn nguyện chốn thiên thai nơi hạ giới, có nàng hé môi như chờ đón một nụ hôn, có nàng lại như đang mời gọi một cuộc thăng hoa giữa cõi u tịch mà thiên đàng và hạ giới không còn ranh giới... Tôi đã rùng mình, như tỉnh như mê trong cõi thần thánh...

Sức mạnh của đồng đôla

Theo dự đoán trước đây của Bộ Du lịch Campuchia, đến năm 2010 Angkor sẽ đón mỗi năm từ 1,9 - 2 triệu du khách. Thế nhưng theo thống kê sơ bộ trong năm 2004, con số đã vượt qua 800.000 người - tăng ngoài dự đoán. Và con số 2 triệu đã rất gần. Lạc quan nhưng các quan chức ngành du lịch Campuchia lại không vui! Chính Thứ trưởng Bộ Du lịch Campuchia Thong Khon cũng thừa nhận: “Nếu Siem Reap không có một hành động cụ thể thì thành phố này sẽ trở thành một Pattaya của Thái Lan trong nay mai...”. Ngay chính Tamara Teneishvili - điều phối viên UNESCO về bảo tồn các khu đền Angkor tại Campuchia - cũng phải thốt lên rằng: “Khu đền đã phải chịu nhiều áp lực và Angkor Wat là biểu tượng quốc gia Campuchia, nhưng người ta đang muốn biến nó thành Las Vegas!”. Còn Tổ chức bảo tồn các di sản thế giới Heritage Watch đã không ngần ngại gọi tình hình kinh doanh và khai thác các đền đài Angkor một cách vô tội vạ là: “Họ đang xơi tái cả nền văn hóa lẫn bản sắc dân tộc...”.

Tôi lại chạm tay vào đôi vai gầy của nàng apsara... Bây giờ là mùa cao điểm du lịch của Angkor, cả 398 gian phòng của đền Angkor Wat đi tới đâu cũng chạm mặt du khách. Theo ước tính của tôi thì có đến vài ngàn du khách tràn ngập khắp ba tầng tháp Angkor.

Hàng chục đoàn du khách với hướng dẫn viên mang theo cả loa giới thiệu một cách vô cảm về apsara, về Vishnu, về những thần tích Hindu, Mahabharata... Khách cứ lật đật chen lấn nhau vì còn phải nhường chỗ cho các đoàn khách khác đang ùn ùn kéo đến...

Những nàng apsara của tôi sau gần 15 năm có vẻ tàn tạ hơn, bộ ngực tuyệt tác của tiên nữ hôm nay thê thảm quá, láng bóng và đầy những vết trầy sướt. Buồn thảm hơn, có kẻ nhẫn tâm nào đã cắt, đập vỡ núm vú thần tiên. Gương mặt kiều diễm, bí hiểm của tiên nữ hôm nay sao vô hồn và xuống sắc!

Nhiều người ở Siem Reap cam đoan với tôi: muốn gì ở Angkor cũng được, miễn là có tiền, có đôla! Vé vào tham quan quần thể Angkor giá khá đắt: 20 USD, muốn đi ba ngày giá 40 USD và đúng một tuần giá 60 USD.

Thậm chí người ta còn cố ép con gà phải đẻ trứng vàng theo kiểu công nghiệp: khu rừng quốc gia Koulen - cái nôi của Angkor - mới được khai phá, con đường độc đạo lên đỉnh còn đầy ổ voi, ổ gà và bụi đỏ, vậy mà ngay dưới chân núi đã có ngay thanh chắn chặn lại thu tiền: 20 USD.

Cả quần thể Angkor có 259 ngôi đền, trong những ngày đi khắp Angkor tôi đã nhận thấy có quá nhiều đền đài đã trở thành phế tích, nhiều đền sạt lở, ngả nghiêng.

Tôi cũng đã đi thử khinh khí cầu tham quan toàn cảnh Angkor với giá 11 USD - điểm du lịch gây tranh cãi nhiều nhất trong thời gian qua, vì nó bay cao 200m và quá gần đền Angkor Wat, làm mất vẻ uy nghiêm của ngôi đền.

Đơn vị tiền tệ của Campuchia là riel, nhưng phần lớn các dịch vụ nơi này đều tính bằng USD, thậm chí khách trả bằng riel các dịch vụ nhà hàng, khách sạn từ chối nhận (!?).

Giá khách sạn cũng thuộc vào hàng đắt đỏ nhất khu vực, bèo nhất cũng phải 15 USD/ngày, còn muốn sang hơn một chút thì 50 hay 100 USD/ngày, thậm chí trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, khách sạn Grand sang trọng thì 131 phòng có giá khoảng 300 USD/ngày đã không còn chỗ trống và từ đầu năm đến nay gần như các khách sạn đều kín khách, đặc biệt là mùa cuối năm, du khách phương Tây nghỉ đông!

Phóng to

Đi khinh khí cầu ở độ cao 200m để ngắm toàn cảnh Angkor

Đi dọc con đường chính của thành phố Siem Reap, hàng loạt khách sạn hối hả mọc lên, như muốn chứng tỏ mình là hậu duệ chánh gốc, tên các khách sạn nào cũng mở đầu hoặc cuối cùng bằng “Angkor” hoặc “Apsara”, nào là Angkor Palace, Angkor Victory, Goldiana Angkor, Apsara Palace, Little Apsara, Apsara Spa...

Những cái tên gợi nhớ thời huy hoàng của đế chế, nhưng cái hồn đã phảng phất bay xa. Khách sạn thì sang trọng nhưng đường phố khá bẩn, đầy rác và bụi bặm, con sông Siem Reap chảy ngang qua thành phố một thời là nơi thơ mộng đón gió về chiều, nay đầy rác rến, hôi thối.

Xe cộ chạy khá hỗn loạn, cứ 10 chiếc xe hơi thì bảy chiếc không có bảng số và năm chiếc là tay lái nghịch được nhập lậu từ Thái Lan về, vậy mà cảnh sát chẳng buồn hỏi thăm. Tôi hỏi một bác tài taxi “dù” về chuyện xe không biển số, ông cười to: “Đất nước tự do mà, muốn làm gì cũng được”...!?

Đúng là làm gì cũng được. Các doanh nhân nước ngoài đổ xô vào Angkor để kinh doanh hình bóng của đế chế, mới đây người ta còn dự định tổ chức show “Âm thanh và ánh sáng Angkor” ngay trên nền đền Angkor Wat và còn có một dự án “vĩ đại” bêtông hóa đường lên đỉnh đền Ba Kheng... Rất may những dự án hiện đại hóa đã bị chính phủ trung ương gạt bỏ...

Ở Siem Reap có cảnh sát du lịch. Khách muốn thuê hẳn một nhân viên cảnh sát theo đoàn khi đến những ngôi đền hẻo lánh? OK, miễn là có đôla. Hôm thuê xe máy chạy vào đền Ta Prohm, tôi bị hai anh cảnh sát du lịch tuần tra bằng môtô phân khối lớn chặn lại với lý do: Tôi không mặc áo gilê được đánh số đúng quy định dành cho xe ôm trong khu vực đền đài (?). Tôi nói tôi không phải xe ôm, nên không có áo gilê. Vậy mà tôi phải “trả công” cho hai anh cảnh sát mỗi người 1 USD vì chặn lầm mới đi được!

Người Campuchia có quyền tự hào Angkor là kỳ quan số một thế giới về điêu khắc và kiến trúc, là một trong những công trình tôn giáo đồ sộ nhất thế giới, thế nhưng Angkor Wat đã bị UNESCO liệt vào danh sách “Di sản thế giới bị xâm hại” trong suốt 12 năm...

----------------

* Kỳ tới: Trên đường biên giới

Đọc tiếp Về trang Chủ đề