Thế Mạnh Tài Nguyên Tây Bắc - Báo Công Thương

Dây chuyền thủy luyện đồng tại nhà máy

Từ bao đời nay, Sơn La được biết đến là vùng đất nghèo khó, vất vả. Để cân bằng, thiên nhiên trả lại cho vùng đất hiền hòa phía Tây Bắc những dòng tài nguyên quý giá, nằm xếp lớp dưới nền đất khô cằn. Hiện khoáng sản Sơn La được chia thành 3 vùng nguyên liệu lớn, trong đó nikel và đồng tập trung chủ yếu tại Bắc Yên (mỏ nikel Bản Phúc); đồng, vàng tập trung chủ yếu theo dải Vạn Sài - Suối Chát, phân bố tại 2 huyện Phù Yên và Bắc Yên, gồm 11 điểm, với tổng trữ lượng 7,45 triệu tấn. Các vùng còn lại chủ yếu là các điểm khoáng hóa mới phát hiện hoặc chưa có tài liệu nghiên cứu cụ thể về trữ lượng.

Nhận thức rằng nguồn tài nguyên quý giá ấy không phải là vô hạn, phương hướng phát triển của ngành công nghiệp khai khoáng Sơn La là ưu tiên, khuyến khích và đẩy mạnh khai thác theo hướng bền vững, tiết kiệm các loại khoáng sản phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh - trực tiếp là nhu cầu về chất đốt và nguyên liệu cho các nhà máy chế biến. Bên cạnh đó, nâng cao tính tập trung công nghiệp, hạn chế số lượng cơ sở chế biến quy mô nhỏ, lẻ theo hướng kết hợp quy mô vừa với quy mô nhỏ, cơ giới hóa với bán cơ giới, chế biến thô (tuyển) với tinh chế biến (sau tuyển), phù hợp với từng loại khoáng sản và mỗi giai đoạn phát triển cụ thể. Đặc biệt, tăng cường quản lý nhà nước trong hoạt động khoáng sản theo đúng Luật Khoáng sản.

Để tận dụng nguồn tài nguyên một cách bền vững, Công ty CP Khoáng sản Tây Bắc được “chọn mặt gửi vàng” xây dựng nhà máy tại huyện Mộc Châu, Sơn La. Theo đó, Nhà máy Chế biến kim loại màu Sơn La trực thuộc công ty là 1 trong 2 nhà máy được cấp phép khai thác khoáng sản theo Quyết định số 419/QĐ-UBND ngày 13/2/2015 về việc phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch thăm dò, khai thác, sử dụng khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025 trên địa bàn tỉnh Sơn La. Nhà máy được giao quyền sử dụng 113.083 m2 đất, thuộc bản Sao Tua, xã Tân Hợp, Mộc Châu. Nhà máy có công suất từ 150 - 200 tấn quặng nguyên khai/ngày. Công nghệ chế biến là tuyển nổi, điện tích; hóa chất sử dụng trong tuyển quặng gồm MnO2, H2O2, HSO4, FeO. Sản phẩm tạo ra là đồng dạng tấm. Sản phẩm chế biến có hàm lượng đạt 99,95% và tỷ lệ thu hồi đạt trên 95%. Tổng vốn đầu tư cho dự án gần 200 tỷ đồng.

Ông Mai Trí Tuệ - Giám đốc Nhà máy Chế biến kim loại màu Sơn La - cho biết, sản phẩm đồng tinh của nhà máy bảo đảm tiêu chuẩn quốc tế, với công suất trên 250 tấn quặng nguyên khai/ngày, tương đương với 1.200 tấn đồng kim loại/năm, giải quyết việc làm cho gần 200 lao động địa phương, với mức lương bình quân 4 triệu đồng/người/tháng. Nguyên liệu cung cấp cho nhà máy hoạt động là tỉnh Sơn La, Hòa Bình, Yên Bái, Lai Châu và Điện Biên. Với lượng cung ứng ra thị trường, nhà máy đã đáp ứng một phần nhu cầu nguyên liệu trong nước và hạn chế nhập khẩu.

Không những đáp ứng nhu cầu nguyên liệu đồng cho sản xuất, việc đưa Nhà máy Chế biến kim loại màu Sơn La vào hoạt động còn giúp thay đổi bộ mặt của bản Sao Tua, xã Tân Hợp - nơi đặt trụ sở của nhà máy. Nếu trước thời điểm nhà máy được khởi công xây dựng (năm 2008), cơ sở hạ tầng của bản Sao Tua như đường, điện… hầu như không có, đến khi nhà máy đi vào vận hành, hệ thống điện quốc gia đã chính thức kéo về bản. Điện về, cuộc sống người dân thay đổi. Được tiếp xúc với công nghệ sản xuất nông nghiệp mới, năng suất ngô, lúa của người dân dần được nâng cao. Hệ thống đường giao thông được xây dựng, đời sống của bà con đổi mới hoàn toàn. Năm 2014, toàn bản đã có trên 100 ha sắn, hơn 400 ha ngô, sản lượng ngô bình quân đạt trên 3.000 tấn/năm. Nhiều hộ thu từ 10 - 20 tấn ngô hạt/vụ. Nhà 2 tầng mọc lên, xe máy rầm rập về bản cũng từ bắp ngô, củ sắn.

Không chỉ tập trung vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, phương châm của Nhà máy Chế biến kim loại màu Sơn La nói riêng và Công ty CP Khoáng sản Tây Bắc nói chung là quan tâm hết mức đến đời sống của bà con xung quanh khu vực nhà máy. Thời gian qua, công ty đã tham gia nhiều hoạt động góp phần an sinh xã hội cho địa phương.

Mục tiêu phát triển ngành công nghiệp khai khoáng Sơn La là góp phần đưa giá trị sản xuất công nghiệp Sơn La đến năm 2020 đạt trên 9.500 tỷ đồng theo giá so sánh 2010 (không tính thủy điện Sơn La, Huội Quảng); tạo công ăn việc làm cho người lao động; phát triển hạ tầng, công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn; tăng nguồn thu cho ngân sách; quản lý chặt chẽ, tiết kiệm tài nguyên, lựa chọn các chủ đầu tư đủ năng lực, không cấp phép ồ ạt; giảm thiểu tác động xấu của hoạt động khoáng sản đến môi trường… Với những nỗ lực không ngừng, Công ty CP Khoáng sản Tây Bắc đã và đang góp phần tích cực cho mục tiêu lớn của Sơn La.