Thiên Hà Sombrero

Thiên hà Sombrero (thiên hà Mũ Vành Rộng, mã hiệu M104) là một thiên hà xoắn ốc không có thanh ngang trong chòm sao Xử Nữ, nằm cách Trái Đất 30 triệu năm ánh sáng. Thiên hà này có đường kính khoảng 50.000 năm ánh sáng, bằng xấp xỉ 30% kích thước giả thiết của Ngân Hà. Nó có một hạt nhân sáng, một trung tâm phồng lớn bất thường và một làn bụi tối nổi bật trong đĩa nghiêng của nó. Làn bụi tối và trung tâm phình ra khiến cho bề ngoài của thiên hà này trông như một chiếc mũ sombrero, loại mũ nổi tiếng của Mexico.

Các nhà thiên văn ban đầu nghĩ rằng quầng sáng bao quanh thiên hà này nhỏ và nhẹ, nên có thể xem nó là một thiên hà xoắn ốc. Tuy nhiên, ảnh chụp từ kính thiên văn vũ trụ Spitzer cho thấy rằng quầng sáng xung quanh thiên hà Sombrero lớn hơn và to hơn nhiều so với hình ảnh mà các bạn đang xem. Vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng nó là một thiên hà elip khổng lồ. Sombrero khá sáng, có thể nhìn thấy được qua kính thiên văn nghiệp dư và nó là một trong những thiên hà tiêu biểu sáng nhất trong bán kính 10 megaparsec (cỡ 33 triệu năm ánh sáng) quanh nơi chúng ta cư ngụ.

Như đã nói ở trên, đặc điểm nổi bật nhất của thiên hà này là làn đường bụi trải qua trước chỗ phình của thiên hà. Làn bụi này thực sự là một vòng xuyến đối xứng bao quanh trung tâm phình của thiên hà. Vòng này chứa chủ yếu nguyên tử khí hydro lạnh và bụi. Vòng cũng có thể chứa phần lớn phân tử khí lạnh của thiên hà Sombrero, mặc dù đây là một suy luận dựa trên các quan sát có độ phân giải thấp và các phát hiện yếu. Dựa trên quang phổ hồng ngoại, vòng bụi là vị trí chính của sự hình thành sao trong thiên hà này.

Lỗ đen siêu lớn tại trung tâm của chỗ phồng và làn bụi của thiên hà đều thu hút sự chú ý của các nhà thiên văn học chuyên nghiệp. Một nghiên cứu dựa trên chuyển động quay của các ngôi sao ở lõi Sombrero cho thấy khối lượng trung tâm ít nhất phải bằng 1 tỉ lần Mặt Trời của chúng ta. Nếu thực sự tồn tại, đây sẽ là hố đen nặng nhất mà chúng ta phát hiện được trong số các thiên hà láng giềng. Quay xung quanh phần lõi còn có một đĩa nhỏ hơn, nóng sáng và nằm hơi lệch so với đĩa bụi tối ngoài rìa. Khu vực này có thể là một vùng hạt nhân ion hóa thấp (LINER) do lõi của thiên hà Sombrero phát thải ra.

Hình ảnh bạn đang theo dõi được chụp từ bước sóng khả kiến với màu sắc trùng khớp với cảm nhận của mắt người. Tổng thời gian phơi sáng là 12 giờ tại đài thiên văn Nam Hà Nội vào tháng 5/2018 bằng kính thiên văn Ritchey-Chretien đuờng kính 203mm.

Bạn hãy chia sẻ bài viết này:

• X
• Facebook

Có liên quan