Thoát Vị Lỗ Bịt - Bệnh Viện 103 - Suckhoe123

Thoát vị lỗ bịt rất hiếm gặp, chiếm tỷ lệ 1/15000 các trường hợp bị thoát vị, thường bị 2 bên (Desjacques và Coggnat: 1960). Theo Sommenet và Coxam: đến năm 1961 mới có khoảng 500 trường hợp thoát vị lỗ bịt được thông báo. Thoát vị bịt hay bị nghẹt (1 thoát vị bịt nghẹt trên 2.500 lần mổ tắc ruột).

Thoát vị bịt thường gặp ở phụ nữ đứng tuổi, gầy, rất ít khi gặp ở nam giới. Điều này được giải thích là kích thước của lỗ bịt và ống bịt của phụ nữ lớn hơn, lỗ sau ống bịt của phụ nữ phúc mạc bị kéo căng và dài hơn.

1.Giải phẫu bệnh

Thoát vị lỗ bịt xảy ra ở ống bịt hay còn gọi là ống dưới mu. Đó là một ống cấu tạo bằng xương và xơ dài 2-3 cm, đường đi của ống chéo xuống dưới ra trước và vào trong, thông giữa khoang chậu hông bé với phần trước trong của đùi, đi qua phần trên của lỗ bịt.

Ống bịt có 2 lỗ: lỗ sau và lỗ trước:

• Lỗ sau: lỗ sau nằm trong chậu hông bé có hình bầu dục. Bọc quanh lỗ ở phía dưới là cung xos của cân cơ bịt trong. Đó là nguyên nhân làm thoát vị bịt hay bị nghẹt. Lỗ này ở dưới hố bẹn trong, giữa bờ của bàng quang và động mạch rốn, được phủ bởi phúc mạc thành và tổ chức tế bào dưới phúc mạc.
• Lỗ trước thì ở đùi, nó giới hạn ở dưới bởi dải dưới mu và được che phủ bởi cơ lược.

1.1.Thoát vị kẽ.

Bao thoát vị mới nằm trong ống dưới mu. Bao thoát vị ở trước cơ bịt ngoài và ở sau cơ lược.

1.2. Thoát vị sau cơ lược:

Bao thoát vị đi ra khỏi ống hoặc mới ra khỏi lỗ ngoài hay xuống thấp hơn, ở giữa 2 bó cơ bịt ngoài nằm ngay ở dưới cơ lược.

1.3. Thoát vị trước cơ lược.

• Bao thoát vị đi vào giữa cơ lược và cơ khép nhỡ, có thể nằm ngày dưới cân đùi hoặc trong tổ chức dưới da.
• Cổ túi thoát vị thì ở lỗ trong chậu hông bé, nó thường hẹp và thường ở sau và ngoài bó mạch thần kinh, nhưng cũng có thể ở trong.
• Túi thoát vị thường mỏng và nhỏ, nội dung thoát vị hay gặp là ruột non, đôi khi là mạc nối, manh tràng, hiếm hơn là bàng quang, phần phụ, buồng trứng, trước túi thoát vị thường là một u mỡ.

2.Triệu chứng và chẩn đoán:

Triệu chứng thoát vị bịt khác nhau tuỳ theo mức độ của thoát vị:

Khi bao thoát vị còn ở trong ống bịt thì không thấy túi phồng. Triệu chứng quan trọng là dấu hiệu Howship-Romberg: Đau dọc theo đường đi của thần kinh bịt, đau mặt trong đùi lan theo khớp háng, khớp gối và đôi khi xuống ngón chân. Cường độ đau khác nhau, có khi đau dữ dội như đau dây thần kinh (nevralgie), đau tăng lên khi vận động. Hiện tượng đau này là do thần kinh bị chèn ép.

Khi bao thoát vị đã ra khỏi ống bịt thì có thể nhìn thấy khối phồng. Thông thường thoát vị bịt có túi thoát vị rất nhỏ, nên nhìn khó thấy. Englisch khuyên nên phát hiện túi thoát vị bằng các biện pháp sau:

• Chú ý quan sát thể tích và hình dáng của đùi, có thể thấy dầy lên ở bên đau, hoặc hố dưới mu và nếp bẹn thể hiện không rõ.
• Khám trong tư thế đứng, chân gấp, túi phồng thể hiện rõ hơn và mất đi khi chân duỗi.
• Đôi khi gõ nghe thấy “trong” chứng tỏ có quai ruột ở dưới và chẩn đoán được xác định.

Khám tại chỗ bằng cách sờ nắn sâu ở dưới cung đùi và thăm trực tràng âm đạo có thể sờ thấy lỗ sau của ống bịt và trong nhiều trường hợp có thể chẩn đoán chính xác trước khi mổ. Nhò vậy có thể lựa chọn một phương pháp mổ thích hợp.

3.Điều trị

Điều trị thoát vị lỗ bịt chỉ có bằng phẫu thuật mới khỏi được bệnh.

3.1. Đường rạch.

3.1.1.Đường ở đùi: có 3 đường.

• Đường thẳng đứng qua giữa đường nối từ gai mu đến vuông góc với động mạch đùi. Qua cơ lược và cơ khép tìm bao thoát vị.
• Đường song song với cung đùi và trên cung đùi 1 cm.
• Phối hợp hai đường trên: rạch đường song song với cung đùi về phía xương mu cách bờ ngoài gai mu 1 cm thì rạch thẳng xuống (đường hình chữ L của Caby và Paya).

3.1.2.Đường bụng.

Thường áp dụng trong những trường hợp thoát vị nghẹt, rạch đường giữa dưới rốn đến xương mu.

3.1.3.Phối hợp đường bụng và đường bẹn:

Giúp cho phẫu thuật tiến hành dễ hơn.

3.2. Cắt bao thoát vị.

• Trong khi tìm bao thoát vị có thể phải thắt một số các mạch máu như động mạch thượng vị, tĩnh mạch hiển trong và các mạch máu thẹn ngoài.
• Xử trí nội dung thoát vị và cắt baoô thoát vị như thường lệ.

3.3. Bít đường thoát vị.

Cắt bờ ngoài của co khép giữa một vạt cơ có cuống, khâu vạt này với dây chằng Cooper để bịt lỗ thoát vị.

3.4. Đóng thành bụng.

Khâu cố định gân kết hợp với dây chằng Cooper, khâu cân đùi và cân cơ chéo lớn, cuối cùng khâu da.

Nguồn: Bệnh viện 103