Thống đốc Ngân Hàng Nhà Nước: Lợi Nhuận Của Các Ngân Hàng Là ...

Đại biểu (ĐB) Trần Văn Lâm (Bắc Giang) chất vấn Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về mức độ chia sẻ của ngân hàng đối với doanh nghiệp, người dân, với đất nước chưa tương xứng. Vì khi kinh tế đất nước trong 2 năm qua tăng trưởng thấp kỷ lục, rất nhiều doanh nghiệp đổ vỡ, phá sản, ngừng hoạt động, rút khỏi thị trường, người dân gặp vô vàn khó khăn, lao đao vì dịch bệnh, nhiều khoản nợ ngân hàng không trả được, nợ tăng trở lại nhưng hầu hết các ngân hàng vẫn lợi nhuận cao, chia lãi khủng. ĐB Trần Văn Lâm đề nghị Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đánh giá và chia sẻ về sự đồng hành của ngân hàng đối với doanh nghiệp, nền kinh tế đất nước ta trong thời gian qua và giải pháp nào trong thời gian tới, “liệu đây là nỗi oan thị kính hay nỗi oan gì?”.

Trả lời, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng cho biết trong bối cảnh tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19 vừa qua, theo sự kêu gọi của Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng đã thực sự đồng hành với doanh nghiệp và người dân. Từ khi đại dịch đến nay các tổ chức tín dụng thực hiện miễn, giảm lãi vay và tổng số tiền giảm đạt 47.000 - 48.000 tỷ đồng. Đây là con số đáng được ghi nhận, bởi bản thân hệ thống ngân hàng là trung gian tài chính, hoạt động thu lợi từ lãi vay và các dịch vụ. Do đó việc chấp nhận giảm lãi vay cho thấy sự đồng hành của các tổ chức tín dụng với người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, hoạt động ngân hàng cũng gắn liền với rủi ro và nợ xấu có thể thường xuyên phát sinh không thể tránh khỏi. Do đó, các tổ chức tín dụng cần có dự phòng cho việc xử lý các khoản nợ xấu này.

Trong thời gian vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành thông tư cho phép các tổ chức tín dụng thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ cho doanh nghiệp của người dân. Các tổ chức tín dụng tham gia rất tích cực, nhiều doanh nghiệp có nợ xấu, lẽ ra không đủ điều kiện để vay vốn, nhưng bằng cách này nhiều doanh nghiệp và người dân có thể vay nợ trở lại, tiếp cận thêm khoản vay. Trong quá trình thực hiện tín dụng tăng 8% so với chỉ tiêu 14% cả năm. Đồng thời, nhờ thông tư tái cơ cấu khoản vay, giữ nguyên nhóm nợ đã giúp doanh nghiệp có khả năng phục hồi tiếp tục được vay vốn.

Về lợi nhuận của các tổ chức tín dụng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước làm rõ các ngân hàng là doanh nghiệp được thành lập với mục tiêu kinh doanh. Nhưng khác với doanh nghiệp thông thường thì số vốn điều lệ và quy mô tài sản của ngân hàng rất lớn. Nếu như đến cuối 2020, toàn hệ thống tổ chức tín dụng tổng tài sản là 14 triệu tỷ đồng thì tính đến tháng 3/2022, tổng tài sản của hệ thống ngân hàng lên đến hơn 16 triệu tỷ đồng; tín dụng khoảng 12 triệu tỷ đồng và tài sản khoản 1,6-1,7 triệu tỷ đồng. “Nếu tính lợi nhuận sinh lời trên tổng tài sản như vậy thì không phải là lớn. Theo những số liệu tổng hợp được trên thị trường chứng khoán, đánh giá theo tỷ lệ sinh lời trên tổng tài sản hoặc tỷ lệ sinh lời trên vốn của các tổ chức tín dụng so với một số các doanh nghiệp ở các ngành khác thì không cao.” - Thống đốc Ngân hàng Nhà nước nêu rõ.

ĐB Mai Khanh (Ninh Bình) nêu thực tế, qua các chuyên án đấu tranh đánh bạc, cá độ xuyên quốc gia cho thấy các đối tượng này chuyển số tiền cực lớn, bộc lộ sự yếu kém trong công tác kiểm soát và quản lý các cổng thanh toán. Trách nhiệm của ngành ngân hàng trong việc kiểm soát, quản lý cổng thanh toán quốc gia như thế nào. Giải pháp thời gian tới thế nào?

Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, việc chuyển tiền qua biên giới là hoạt động thường xuyên trong bối cảnh Việt Nam hội nhập với nền kinh tế thế giới. Số lượng các giao dịch về thương mại và đầu tư ngày càng lớn và yêu cầu thanh toán hàng ngày càng cao. Các giao dịch thanh toán qua biên giới phân ra thành nhiều loại hình giao dịch vãng lai như hàng hóa, dịch vụ hoặc chuyển tiền phục vụ mục đích tiêu dùng thì các tổ chức, cá nhân được tự do thực hiện. Mỗi ngày có nhiều triệu giao dịch nên nếu các tổ chức tín dụng kiểm soát trước thì không thể được, gây sẽ ách tắc toàn bộ các giao dịch. Vì vậy, trong các quy định hiện hành, ngân hàng sẽ kiểm tra những chứng từ và các tổ chức cá nhân tự chịu trách nhiệm về sự chính xác của chứng từ đó. Cũng có doanh nghiệp, cá nhân sử dụng chứng từ giả mạo, cán bộ ngân hàng khi thực hiện thanh toán khó mà xác định ngay được, nên phải kiểm tra sau. Hiện chúng ta có luật về phòng chống rửa tiền, tất cả giao dịch bằng ngoại tệ trên 1.000 USD thì sẽ được đưa vào hệ thống của giao dịch đáng ngờ, qua phân tích dữ liệu, nếu như có bất thường, dấu hiệu nghi ngờ thì Ngân hàng Nhà nước sẽ chuyển cho các cơ quan của pháp luật điều tra, xác minh. Còn đối với nhu cầu thanh toán, theo lệnh của chủ tài khoản, các tổ chức tín dụng phải thực hiện theo yêu cầu. Doanh nghiệp, người dân là chủ tài khoản phải nhận thức được những giao dịch nào bị cấm không thực hiện, giao dịch nào được thực hiện.

Trả lời tranh luận của một số đại biểu băn khoăn về việc kéo dài thực hiện Nghị quyết 42/2017/QH14 về xử lý nợ xấu, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng cho biết, việc thực hiện Nghị quyết 42/2017/QH14 có tác dụng rất rõ rệt trong xử lý nợ xấu. Sau khi có Nghị quyết, nợ xấu đã cơ bản được xử lý hiệu quả. Dù trong Nghị quyết có vướng mắc khó khăn, nhưng những tồn tại hạn chế này chủ yếu xuất phát từ việc tổ chức thực hiện. “Nếu không kéo dài Nghị quyết này, một số quy định, chính sách trong đó sẽ không thể được đưa vào thực hiện trong thực tế, gây khó khăn cho xử lý nợ xấu, đặc biệt khi ngân hàng đối mặt với tác động của dịch bệnh Covid-19. Thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ phối hợp với các bộ, ban ngành rà soát, xem xét nghiên cứu việc tiến hành luật hóa việc xử lý nợ xấu”, Thống đốc nêu.

Kết thúc phiên chất vấn Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết đã có 57 đại biểu đăng ký chất vấn, 32 đại biểu nêu câu hỏi, 5 câu hỏi tranh luận, 25 đại biểu đăng ký nhưng hết thời gian. Chủ tịch Quốc hội đề nghị gửi câu hỏi chất vấn tới Thống đốc để được trả lời bằng văn bản. Chủ tịch Quốc hội nhận xét, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng mới nhận nhiêm vụ hơn 1 năm, nhưng có nhiều năm công tác tại Ngân hàng Nhà nước nên đã chuẩn bị kỹ lưỡng, nắm chắc vấn đề và trả lời thẳng các vấn đề đại biểu quan tâm.