- Thông Tin Cơ Bản Về Cộng Hoà Ê-qua-đo Và Quan Hệ Với Việt Nam

Thông tin cơ bản về Cộng hoà Ê-qua-đo và quan hệ với Việt Nam

BỘ NGOẠI GIAO ---------

TƯ LIỆU CƠ BẢN CỘNG HÒA Ê-QUA-ĐO VÀ QUAN HỆ VỚI VIỆT NAM

I. KHÁI QUÁT :

- Tên nước: Cộng hoà Ê-qua-đo (República del Ecuador).

- Thủ đô: Qui-tô (Quito, 2,4 triệu dân); Thành phố lớn khác: Goa-gia-kin (Guayaquil, 3,6 triệu dân).

- Vị trí địa lý: nằm ở Nam Mỹ, bắc giáp Cô-lôm-bi-a, đông nam giáp Pê-ru, phía tây giáp Thái Bình Dương.

- Diện tích: 283.520 km2.

- Dân số: 15,01 triệu (2011)

- GDP: 65,9 tỷ USD, xếp thứ 64 thế giới (2011)

- GDP/đầu người: 4.390 USD/người (2011)

- Tôn giáo: Thiên chúa giáo (94,4%).

- Ngôn ngữ: Tiếng Tây Ban Nha; thổ ngữ Kê-choa (Quechua).

- Tiền tệ: Ê-qua-đo thực hiện chính sách đô-la hóa (trước dùng đồng Sucre).

- Quốc khánh: 10/8 (Ngày độc lập: 10/8/1809).

- Tổng thống: Ra-pha-en Vi-xên-tê Cô-rê-a Đê-ga-đô (Rafael Vicente Correa Delgado) nhiệm kỳ 2009-2013.

II. LỊCH SỬ :

- Trước khi bị thực dân Tây Ban Nha xâm chiếm năm 1534, Ê-qua-đo thuộc vùng lãnh thổ của Đế chế In-ca.

- Năm 1822, Ê-qua-đo thoát khỏi ách đô hộ của Tây Ban Nha và gia nhập nước Cộng hoà Đại Cô-lôm-bi-a, bao gồm 4 nước ngày nay: Ê-qua-đo, Cô-lôm-bi-a, Pa-na-ma và Vê-nê-xu-ê-la, dưới sự lãnh đạo của Xi-môn Bô-li-va (Simon Bolivar).

- Ngày 10/8/1830, Ê-qua-đo tách ra khỏi Cộng hoà Đại Cô-lôm-bi-a và tuyên bố thành lập nước Cộng hoà Ê-qua-đo.

III. CHÍNH TRỊ :

- Thể chế nhà nước: Ê-qua-đo theo chế độ Cộng hoà Tổng thống.

- Cơ quan hành pháp: Tổng thống và Phó Tổng thống được bầu trực tiếp, nhiệm kỳ 4 năm và chỉ được tái cử 1 lần. Nội các gồm 20 Bộ trưởng, 7 Bộ trưởng điều phối và 7 Thư ký nhà nước.

- Cơ quan lập pháp: Quốc hội một viện gồm 121 nghị sĩ do cả nước bầu nhiệm kỳ 4 năm và 66 nghị sĩ do các tỉnh bầu nhiệm kỳ 2 năm.

- Cơ quan tư pháp: Toà án tối cao quốc gia và 8 toà án cao cấp.

IV. KINH TẾ:

Dầu lửa là ngành mũi nhọn của kinh tế Ê-qua-đo, khai thác hơn 85 triệu thùng/năm, chiếm 40% xuất khẩu. Nông nghiệp có các sản phẩm chính là chuối, hoa tươi, ca-cao, tôm, mía đường, bông, gạo, ngô, cà-phê. Ê-qua-đo là nước đứng đầu thế giới về xuất khẩu chuối và là nước xuất khẩu tôm quan trọng. Công nghiệp được quản lý chặt chẽ và chủ yếu hướng vào phục vụ thị trường trong nước. Dưới những chính quyền trước, Ê-qua-đo thực hiện chính sách tự do kinh tế mới, tư nhân hoá các cơ sở nhà nước và mở cửa thị trường thông qua việc đẩy mạnh khai thác tài nguyên thiên nhiên, nhất là dầu lửa và khí đốt. Tỷ lệ người sống dưới mức nghèo đói chiếm khoảng 25% dân số (2003), hiện tượng di cư ồ ạt tới các nước phát triển rất phổ biến. Tổng thống Ra-fa-en Cô-rê-a phê phán mạnh mẽ hình mẫu tự do kinh tế mới và khẳng định chỉ có CNXH mới giải quyết được tình hình khủng hoảng kinh tế-xã hội của đất nước. Chính phủ Ê-qua-đo duy trì giá lương thực cơ bản phục vụ người nghèo, triển khai các chương trình xóa nạn mù chữ, y tế cộng đồng, tạo công ăn việc làm, phúc lợi xã hội và cải thiện tiền lương cho những người lao động.

V. CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI:

Chính phủ của Tổng thống Cô-rê-a đề cao độc lập, tự chủ; chủ trương tăng cường liên kết, đoàn kết Mỹ La tinh, tăng cường quan hệ với Vê-nê-xu-ê-la, các nước theo xu hướng dân tộc, thiên tả khu vực đồng thời mở rộng, đa dạng hóa quan hệ với các nước ngoài khu vực châu Mỹ; duy trì quan hệ tốt đẹp với Mỹ (tuy nhiên quan hệ Ê-qua-đo – Mỹ đã trở nên căng thẳng sau khi hai bên trục xuất Đại sứ của nhau vào tháng 4/2011 khi Wikileak công bố một số nhận xét của Đại sứ Mỹ tại Ê-qua-đo về nạn tham nhũng trong chính quyền Tổng thống Ra-pha-ên Cô-rê-a. Ngày 6/9/2011, sau các nỗ lực hàn gắn quan hệ, Mỹ chỉ định ông A-đam E. Nam (Adam E. Namm) làm Đại sứ tại Ê-qua-đo. Ê-qua-đo cũng bổ nhiệm Bộ trưởng Sản xuất bà Na-tha-li Xê-li (Nathalie Cely) làm Đại sứ Ê-qua-đo tại Mỹ; thúc đẩy và mở rộng quan hệ kinh tế, thương mại với các nước và vùng lãnh thổ ở Châu Âu, Nhật Bản..

Ê-qua-đo có tranh chấp biên giới với Pê-ru (3 lần xung đột vào các năm 1941, 1981 và 1995). Sau hơn hai năm đàm phán dưới sự bảo trợ của các nước Mỹ, Bra-xin, Ác-hen-ti-na và Chi-lê, hai nước đã ký Hiệp định Hoà bình ngày 26/10/1998, phân định biên giới hai nước vùng A-ma-dôn và tăng cường hợp tác kinh tế vùng biên giới. Ngày 13/5/1999, Tổng thống hai nước ký Biên bản cuối cùng, chính thức hoàn thành việc cắm mốc đường biên giới.

Ê-qua-đo là thành viên LHQ, Tổ chức các nước Châu Mỹ, Hệ thống Kinh tế Mỹ Latinh, Nhóm Ri-ô, Tổ chức Năng lượng Mỹ Latinh, Tổ chức hội nhập Mỹ Latinh, Hiệp ước An-đi-nô, Phong trào Không liên kết, FEALAC.

Hiện nay, Ê-qua-đo ngừng đàm phán Hiệp định tự do thương mại với Mỹ, quốc hữu hóa công ty dầu lửa Oxy của Mỹ và tăng cường quản lý nhà nước với ngành khai thác dầu khí, tài nguyên thiên nhiên quốc gia cũng như không chấp nhận thi hành các khuôn mẫu của IMF, WB áp đặt.

VI. QUAN HỆ VỚI VIỆT NAM:

Việt Nam và Ê-qua-đo thiết lập quan hệ ngoại giao cấp Đại sứ ngày 1/1/1980. Hiện nay, Đại sứ Việt Nam tại Chi-lê kiêm nhiệm Ê-qua-đo và Đại sứ Ê-qua-đo tại Malaysia kiêm nhiệm Việt Nam.

Về trao đổi đoàn, phía Việt Nam có UVTƯ Đảng Đinh La Thăng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị PetroVietnam (5/2007), Thứ trưởng Ngoại giao Lê Văn Bàng (8/2007), Lãnh đạo Bộ Công thương và PetroVietnam (8/2008) thăm Ê-qua-đo. Về phía bạn, CTN Nguyễn Minh Triết đã đồng ý đón Tổng thống R. Cô-rê-a thăm Việt Nam (2007 và 2010), tuy nhiên chuyến thăm chưa được cụ thể hóa; Tổng thống R. Cô-rê-a tiếp xúc song phương với TTCP Nguyễn Tấn Dũng bên lề ĐHĐ/LHQ 62 (9/2007); Thứ trưởng Ngoại giao, Thương mại và Hội nhập Kin-tô Lu-cát (Kintto Lucas) thăm Việt Nam (9/2011). Gần đây, Bộ Ngoại giao bạn thông báo Chính phủ Ê-qua-đo quan tâm mở Đại sứ quán tại Hà Nội (1/2012), TTCP đã đồng ý với kiến nghị của BNG hoan nghênh ý định của Ê-qua-đo.

Trao đổi thương mại hai nước có xu thế gia tăng, từ 43 triệu năm 2007 lên khoảng 67 triệu USD năm 2011, trong đó Việt Nam xuất 63,7 triệu USD (cà phê, giầy dép, dệt may...) và nhập 3,6 triệu USD (phụ liệu dệt may, thức ăn gia súc, gỗ...). Vào tháng 2/2011, Petro Vietnam đã giành quyền mua 2,5 triệu thùng dầu từ Ê-qua-đo.

Về văn kiện hợp tác, hai nước đã ký Hiệp định miễn thị thực cho hộ chiếu Ngoại giao và Công vụ (8/2007), Thỏa thuận Liên minh Chiến lược giữa PetroVietnam và PetroEcuador (7/2008), Thỏa thuận thiết lập cơ chế tham khảo chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao (/8/2011); tiếp tục trao đổi dự thảo các Hiệp định khung về Hợp tác Văn hóa giữa Chính phủ hai nước, Bản Ghi nhớ giữa Bộ Công Thương Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Bộ Điện Lực và Năng lượng Tái sinh nước Cộng hòa Ê-qua-đo, Bản Ghi nhớ giữa Bộ Công Thương Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Bộ Mỏ và Dầu khí nước Cộng hòa Ê-qua-đo.

6/2012

Back Top page Print Email