Thừa Thiên - Huế: Nhiều Bất Cập Trong Hoạt động Khai Thác Khoáng ...

Kỳ họp thứ 4, Hội đồng nhân dân tỉnh Thừa Thiên - Huế khóa VIII đã khai mạc sáng 14/7, nhằm đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ phát triển cho những tháng cuối năm 2022; thảo luận, xem xét thông qua nhiều dự thảo nghị quyết quan trọng. Đặc biệt, trong nội dung kết quả giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Thừa Thiên - Huế đã chỉ ra nhiều bất cập trong quá trình quản lý, khai thác, sử dụng khoáng sản trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016 - 2021.

Theo Phó Trưởng ban Ban Kinh tế - Ngân sách Hội đồng nhân dân tỉnh Thừa Thiên - Huế Dương Thị Thu Truyền, trong giai đoạn 2016 - 2021, địa phương đã khoanh định 86 khu vực mỏ khoáng sản, với tổng diện tích hơn 1.319 ha. Tỉnh đã cấp 29 giấy phép thăm dò khoáng sản, 40 giấy phép khai thác khoáng sản với tổng diện tích 294 ha, trữ lượng địa chất khoảng hơn 14 triệu m3. Hiện, toàn tỉnh có 65 mỏ khoáng sản đang hoạt động khai thác.

Dù kết quả thu ngân sách nhà nước qua hoạt động khai thác khoáng sản tăng đều qua các năm, song các vi phạm trong lĩnh vực khai thác khoáng sản lại diễn ra nhiều. Những năm qua, thông qua hoạt động thanh, kiểm tra, các cơ quan chức năng đã phát hiện 1.353 vụ vi phạm pháp luật về khai thác khoáng sản, với tổng số tiền xử phạt là 14,5 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu như khai thác vượt độ sâu, không thực hiện đúng nội dung phê duyệt đánh giá tác động môi trường, không có công trình bảo vệ môi trường, khai thác cát, sỏi dưới lòng sông… Ngoài ra, Cục Thuế tỉnh Thừa Thiên - Huế cũng tiến hành thanh kiểm tra và xử phát 60 đơn vị hoạt động trái phép, truy thu 16,5 tỷ đồng.

Báo cáo kết quả giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Thừa Thiên - Huế chỉ rõ nhiều hạn chế trong hoạt động khai thác khoáng sản hiện nay trên địa bàn tỉnh. Cụ thể, hầu hết các địa phương chưa thực hiện báo cáo định kỳ về hoạt động khoáng sản theo quy định của Luật Khoáng sản năm 2010; phần lớn các doanh nghiệp khai thác khoáng sản sử dụng máy móc cũ, công nghệ lạc hậu; một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định; tình trạng cắm mốc ranh giới khai thác không đúng với giấy phép khai thác được cấp và khai thác ngoài phạm vi cho phép.

Đặc biệt, tỉnh Thừa Thiên - Huế hiện có 15 khu vực mỏ hết thời gian khai thác nhưng doanh nghiệp chưa lập đề án đóng cửa mỏ trình UBND tỉnh phê duyệt. Một số trường hợp chưa hoàn thành thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, thuê đất nhưng đã tiến hành khai thác khoáng sản.

Việc kiểm tra vật liệu nổ để khai thác khoáng sản còn bị buông lỏng, ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương. Nhiều doanh nghiệp khai thác khoáng sản chưa hỗ trợ nâng cấp, duy tu hạ tầng giao thông nông thôn, gây ô nhiễm môi trường trong quá trình vận chuyển khoáng sản, gây bức xúc trong nhân dân.

Ở huyện Phong Điền, các khu vực được cấp phép thăm dò khai thác, dự trữ khoáng sản chồng lấn với những quy hoạch khác, với đất nghĩa trang, khu vực dân cư hiện hữu. Vấn đề Công ty cổ phần xi măng Đồng Lâm khai thác đá vôi ở xã Phong Xuân, huyện Phong Điền gây ra tình trạng sụt lún đất, làm mất nguồn nước ngầm ảnh hưởng đến sản xuất lúa, nhà của người dân nhiều năm qua chưa được giải quyết dứt điểm.