Thủy điện Nà Lơi: Khẳng định Hiệu Quả đầu Tư Thủy điện Nhỏ Và Vừa

Điện Biên là tỉnh nhiều tiềm năng để phát triển thủy điện (độ dốc lớn, nhiều sông suối…), đặc biệt là thủy điện nhỏ và vừa. Những năm qua, tuy có nhiều nhà đầu tư đến khảo sát và đầu tư xây dựng nhưng xét một cách tổng thể các khía cạnh từ tiến độ thi công, tính an toàn, ổn định khi vận hành, công suất hoạt động và hiệu quả khai thác thì ít có dự án nào làm tốt hơn dự án thủy điện Nà Lơi. Kể từ khi hoàn thành và đi vào hoạt động hơn 10 năm qua, công ty đã vinh dự đón nhiều lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, các nhà đầu tư trong nước và nước bạn Lào đến tham quan, trao đổi học hỏi kinh nghiệm. Điều đó không chỉ minh chứng cho việc hiện thực hóa các chủ trương nghị quyết vào cuộc sống mà còn khẳng định năng lực và uy tín của công ty. Với sự tin tưởng đó, công ty đang có kế hoạch tiếp tục đầu tư các dự án thủy điện mới trên địa bàn tỉnh nhà.

Được khởi công xây dựng vào tháng 12/2000, công trình thủy điện Nà Lơi với tổng công suất thiết kế 9,3 MW, là một trong 4 nấc thang khai thác thế năng của dòng sông Nậm Rốm. Mặc dù thi công trong điều kiện khó khăn giao thông cách trở, thời tiết khắc nghiệt, nhưng với sức mạnh của máy móc thiết bị, kết hợp với trí tuệ và lao động của con người Việt Nam, công ty hoàn thành khối lượng xây lắp khổng lồ với hơn 2 km đường hầm xuyên núi, xúc và vận chuyển hơn 200 nghìn m3 đất đá; đổ 27.000 m3 bê tông, gia công và lắp đặt hàng trăm tấn thiết bị thủy lực và thiết bị điện. Sau hơn 2 năm, các hạng mục quan trọng như Nhà máy thủy điện, Trạm biến áp, hệ thống đập, đường ống dẫn, đón nước và tháp điều áp, nhà vận hành và đường dây truyền tải điện 35 KV Nà Lơi - Điện Biên dài gần 5 km lần lượt hoàn thành.

Đảm bảo vận hành an toàn, khai thác hiệu quả

Sau kết thúc giai đoạn xây lắp và chính thức hòa lưới điện Quốc gia vào tháng 5/2003, nhiệm vụ của nhà máy bước sang giai đoạn mới: giai đoạn vận hành an toàn để khai thác hiệu quả nguồn thế năng và kinh doanh hiệu quả. So với nhiệm vụ xây dựng ban đầu, giai đoạn vận hành tuy không vất vả và gian nan nhưng đòi hỏi những người quản lý, người thợ duy trì tinh thần làm việc bền bỉ, chính xác, tỷ mỷ, cẩn thận nhưng cũng hết sức linh hoạt trong những lúc thời tiết bất thường.

Để đảm bảo các thiết bị vận hành ổn định, hằng năm công ty lập kế hoạch và tiến hành bảo dưỡng thường xuyên và định kỳ các tổ máy, các loại máy và thiết bị khác của nhà máy. Căn cứ vào chế độ vận hành, niên hạn của thiết bị để lên kế hoạch tiến hành trung tu, đại tu, thường là 5 năm thì trung tu, sau 10 năm là đại tu… Đối với thiết bị thay thế thường xuyên và đột xuất: công ty đã dự trù nguồn vật tư dự phòng để thay thế, sửa chữa ngay khi thiết bị xảy ra sự cố để đưa thiết bị vào vận hành một cách nhanh nhất nhằm khai thác triệt để nguồn nước đặc biệt là trong mùa mưa. Ngoài ra, khi nguồn nước không đủ để vận hành tất cả các tổ máy thì Công ty cho dừng luân phiên các tổ máy để tiến hành bảo dưỡng thường xuyên.

Với nhiều trang thiết bị kỹ thuật hiện đại được kết nối đồng bộ, để đảm bảo hệ thống này được vận hành an toàn cũng như thực hiện các nhiệm vụ kiểm tra bảo dưỡng, xử lý sự cố thiết bị, Công ty xác định yếu tố con người được đặt lên hàng đầu, công tác nhân sự và đào tạo của công ty đặc biệt được chú trọng. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật, trưởng ca của đơn vị được tuyển dụng đều là các kỹ sư điện, cơ khí, được đào tạo tại các trường đại học lớn trên cả nước. Trước khi tiếp quản nhà máy một số cán bộ được cử đi Ấn Độ (nơi cung cấp thiết bị) để học tập, một số được cử theo đoàn chuyên gia Ấn Độ theo dõi toàn bộ quá trình lắp đặt thiết bị nhà máy, một số được cử đưa công nhân kỹ thuật đến học thăm quan, học tập tại các nhà máy thủy điện lớn trên cả nước như Thủy điện Hoà Bình, thủy điện Thác Bà… đội ngũ công nhân vận hành thì được tuyển chọn và cho đi đào tạo dài hạn.

Ngoài ra, công ty còn thường xuyên tổ chức các cuộc hội thảo kỹ thuật, mời các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực thủy điện tham gia hướng dẫn, phụ đạo; định kỳ tổ chức các lớp bồi huấn và thi sát hạch tay nghề, công tác an toàn bảo hộ lao động, phòng chống cháy nổ cho toàn bộ cán bộ công nhân viên của đơn vị. Bên cạnh việc trang bị đầy đủ về kiến thức thì việc trang bị trang thiết bị an toàn bảo hộ lao động, phòng chống cháy nổ cho cán bộ công nhân viên cũng được quan tâm chú trọng.

Nhờ giải pháp khá đồng bộ này, trong quá trình quản lý, vận hành vừa qua, các trang thiết bị nhà máy luôn ở trong trạng thái vận hành liên tục, an toàn, hiệu quả, kết hợp với điều kiện thời tiết tương đối thuận lợi, nên giá trị sản xuất kinh doanh của đơn vị trong 10 năm vừa qua đều hoàn thành vượt mức kế hoạch đặt ra. Sau 10 năm hoạt động, tổng sản lượng điện năng công ty đạt 481,3 triệu Kwh, doanh thu 234,2 tỷ đồng, lợi nhuận 126,881 tỷ đồng. Không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ kinh doanh, công ty còn thực hiện nhiệm vụ chính trị là sẵn sàng cung cấp điện dự phòng cho thành phố Điện Biên Phủ trong dịp, lễ quan trọng trong trường hợp mất điện lưới.

Hình mẫu thành công của đầu tư thủy điện nhỏ và vừa

Sự thành công của dự án Thủy điện Nà Lơi, theo đánh giá của ông Nguyễn Quang Sáng, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch-Đầu tư tỉnh, đó là sự kết hợp của chủ trương được triển khai đúng, nhà đầu tư có tiềm lực về vốn và công nghệ và quá trình quản lý hết sức bài bản và chuẩn mực. Công ty đã đón nhiều đoàn khách thăm quan, đó là những lãnh đạo cao cấp của Đảng và nhà nước nước, nhà đầu tư và cả những cán bộ nước bạn Lào, họ đều dễ dàng nhận thấy những điểm tích cực lớn và có thể nhân rộng từ dự án đó là:

Thứ nhất, sự phối hợp quan tâm của chính quyền địa phương. Nhà máy thủy điện Nà Lơi được thi công nhanh, công ty được sự hỗ trợ quan tâm tạo điều kiện, tỉnh bàn giao mặt bằng đúng tiến độ thi công. Trong quá trình vận hành, các Sở ban ngành cũng phối hợp tháo gỡ khó khăn.

Thứ hai, nhà máy sử dụng công nghệ hiện đại và đội ngũ vận hành có tay nghề cao Toàn thiết bị từ hệ thống chiếu sáng đến các thiết bị cơ khí thủy lực, thiết bị điện được trang bị và lắp đặt đồng bộ thế hệ mới, hiện đại, mức đọ tự động hóa cao của hãng Vatech – Ấn độ cung cấp. Việc kiểm tra, kiểm soát, điều khuyển, vận hành từ xa bằng máy tính và có thể vận hành được ở 03 chế độ: Tự động, bán tự động, bằng tay đảm bảo tuyệt đối an toàn cho người và thiết bị, nguồn điện sản xuất ra đảm bảo tất cả tiêu chuẩn kỹ thuật của ngành điện.

Thứ ba, công tác chăm lo tới người lao động đảm bảo. Hiện công ty 57 cán bộ, công nhân viên, với mức lương đạt trung bình 7,5 triệu đồng/người/tháng. Cùng với lương và các chế độ bảo hiểm xã hội, y tế, bảo hộ lao động… theo quy định hiện hành của Nhà nước, công ty thành lập tổ chức công đoàn để chăm lo cuộc sống, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người lao động. Ngoài ra, công ty xây dựng nhà công vụ, giúp cán bộ ở xa có nhà tập thể tại chỗ. Nhiều cán bộ công nhân viên đã lập gia đình và ở lại lập nghiệp trên quê hương mới Điện Biên. Công ty xây dựng nhà ăn tập thể, nhà sinh hoạt văn hóa cộng đồng, sân thể thao…

Từ hiệu quả của đầu tư của các dự án thủy điện tại Điện Biên, công ty cũng có kế hoạch triển khai một số dự án thủy điện nhỏ tại Điện Biên – Lai Châu như thủy điện Nậm Khẩu Hu, Huổi My… Tuy nhiên để tạo cơ chế thông thoáng cho công ty nói riêng và cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh nói chung, đầu tư vào lĩnh vực thủy điện trong giai đoạn khó khăn chung của nền kinh tế này, Điện Biên cần hỗ trợ, quan tâm hơn nữa đến để doanh nghiệp dễ tiếp cận nguồn vốn ngân hàng và các nguồn vốn khác. Các cơ quan quản lý nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện các thủ tục pháp lý liên quan nhanh chóng và thuận tiện hơn. Tỉnh nên có đề xuất với Chính phủ có cơ chế đặc thù ưu đãi đầu tư cho doanh nghiệp miễn giảm các loại thuế trong thời gian nhất định.

Trịnh Long