Tiến Hóa Hay Sáng Thế - Vinhbkhcm

Hôm trước, tôi có đi hội sách tại Tp. HCM và tham dự một buổi tọa đàm. Báo cáo viên hình như là giám đốc của một nhà phát hành và xuất bản sách. Khi bàn về phương pháp trong khoa học, ngài đó đề cập đến bài viết của GS. Chu Hảo với nhan đề “Tiến hóa hay tạo hóa” đăng trên tạp chí Tia Sáng vào tháng 01.2016. Ông tỏ vẻ không hài lòng với bài viết của GS. Chu Hảo vì cho rằng việc so sánh một bên là thuyết tiến hóa của Darwin với một bên là Đức Tin về Đấng Sáng Thế là không khoa học về mặt phương pháp. Tôi chưa biết vị nào trong hai là người thấu đạt chân lý. Tôi cũng hứng thú với lập luận của cả hai bên nên nêu lên đây vài cảm nhận cá nhân một cách thật ngắn gọn.

Tiến hóa hay Sáng thế

Theo thuyết tiến hóa do Darwin đề xuất, quan điểm xuyên suốt của ông trong tác phẩm chính yếu “Nguồn gốc các loài” có thể tóm lược như sau: mọi dạng sống trên Trái Đất được khởi nguồn và có chung một tổ tiên sau đó tiến hóa và phân nhánh thành các dạng sống đa dạng như hôm nay.

Thuyết Sáng Thế thì giải thích khác: mọi dạng biểu hiện sự sống (thực vật và động vật) hoặc không biểu hiện sự sống (như đất đá, khí quyển…) có mặt trên Trái Đất và Vũ Trụ đều do Đức Chúa Trời kiến tạo theo ý muốn của Người.

Những ý kiến phủ nhận

Có không ít ý kiến phủ nhận hai học thuyết nêu trên. Người theo thuyết Sáng Thế thì tìm lập luận và bằng chứng để phủ nhận những lý lẽ của Darwin, và ngược lại. Ta gọi Tiến Hóa (TH) là những người ủng hộ Darwin, Sáng Thế (ST) là những người ủng hộ thuyết Sáng Thế được giới thiệu trong Kinh Thánh. Chúng ta thử liệt kê vài luận điểm của cả hai phía.

ST: Anh bảo là mọi sự sống trên Trái Đất này đều có chung tổ tiên, sau đó phát triển tiến hóa và dần dần tách nhau ra để hình thành các loài mới. Vậy cái “tổ tiên chung” của anh từ đâu mà có? Trái lại, học thuyết Sáng Thế của tôi giải thích được sự hình thành tất cả mọi tạo vật trên thế giới và vụ trụ. Cả hữu cơ và vô cơ. Đó là do Đấng Sáng Thế. Anh có nhận ra sự hoàn hảo đến lạ cùng (được cả giới khoa học thừa nhận) của những quỹ đạo hoặc cấu tạo tuyệt vời của những bông hoa hoặc thậm chí chỉ là MỘT tế bào động vật hay không. Việc này chỉ có thể lý giải bằng sự có mặt của Đấng Toàn Nằng nên mới có thể làm ra những tạo vật hoàn hảo đến như thế.

TH: Đều này thì tôi không chắc, nhưng nếu anh cho tôi được dùng chữ NẾU một lần tôi sẽ giải quyết trọn vẹn thắc mắc này. Anh thử hình dung có một cái nồi nước. Trong đó tồn tại hai phân tử vô cơ đầu tiên. Dưới tác dụng của các loại năng lượng (ánh sáng Mặt Trời chẳng hạn) làm cho hai phân tử vô cơ này kết hợp với nhau. Theo thời gian, hai phân tử này dần dần biến đối và hình thành nên chất hữu cơ. Từ đó, phát triển tạo nên sự sống đa dạng như hôm nay. Còn việc cơ chế nào để tạo nên sự kết hợp và biến đổi thì tôi chịu. Nhưng lý thuyết của tôi có thể “dự đoán” và “giải thích” được tương lai. Đó là các biến đổi ngẫu nhiên dù là rất nhỏ nhưng trải qua quá trình chọn lọc lâu dài, các sinh vật sẽ phải đấu tranh sinh tồn. Kết quả là làm xuất hiện những loài mới. Còn học thuyết Sáng Thế của anh không giải thích được điều này. Ví dụ như một số loài vi khuẩn gây bệnh mới xuất hiện, tôi vẫn luôn tự hỏi tại sao Thượng Đế không sáng tạo chúng ngay từ đầu.

ST: Còn một điểm nữa là, học thuyết của anh làm sao giải thích những khía cạnh về mặt tâm lý và nhận thức của các sinh vật trên Trái Đất hiện nay. Anh giải thích thế nào về hành động hy sinh, theo ý niệm chọn lọc của anh, những cá thể thích nghi sẽ được tồn tại, thì tại sao có rất nhiều bậc cha mẹ lành lặng, thích nghi tốt với tự nhiên lại sẵn sàng hy sinh cho những đứa con tật nguyền của mình, hoặc vả tại sao mà cả anh và tôi có lúc cảm thấy buồn, vui hoặc suy tư về mọi thứ. Trái lại, học thuyết Sáng Thế có thể lý giải về điều này là bởi vì các sinh vật, đặc biệt là loài người, do Đấng Sáng Thế tạo ra (có một phần của Người bên trong) nên ít nhiều có cảm xúc, biết suy tư và hành động, đôi khi sư suy tư ấy chưa toàn năng nên mới dẫn đến những khiếm khuyết trong hành động. Đó là những khía cạnh rất riêng của một thực thế sống, thậm chí giá trị hơn nhiều khi chỉ xét về mặt sinh học như học thuyết của anh.

TH: Về vấn đề này, thật lòng với anh là tôi còn đang trông đợi vào kết quả nghiên cứu của các ngành khoa học về tâm lý và nhận thức nhưng có những bằng chứng khảo cổ học giúp ủng hộ quan điểm tiến hóa của tôi. Đó là việc các mẫu hóa thạch chứng minh rằng đã từng có một sự biến đổi lớn trong giới sinh vật qua nhiều năm. Thêm nữa là các kết quả y học phát hiện rằng trong giai đoạn đầu trong bụng mẹ, con người chúng ta có đuôi. Đây là bằng chứng mạnh mẽ chứng tỏ chúng ta có nguồn gốc tự động vật và tôi càng tin rằng tất cả đều chung một nguồn gốc. Nhưng học thuyết Sáng Thế của anh không có khái niệm của sự biến đổi. Ví dụ như chi tiết con tàu của Noah trong Kinh Sáng Thế ký là một ví dụ về sự không biến đổi.

…

Đó là luận điểm chính yếu của cả hai phía, chúng ta nên tạm dừng liệt kê tại đây để cùng nhìn nhận lại một cách phản tư về các lý thuyết giải thích về tự nhiên và vũ trụ do chính con người đặt ra.

Trò chơi giải câu đố của tự nhiên

Ta có thể hình dung rằng có một chiếc hộp đen chứa nhiều điều bí ẩn của tự nhiên và vũ trụ. Con người được cung cấp một số gợi ý và tham gia trờ chơi giải mã bí ẩn bên trong hộp đen. Vật trong hộp đen được gọi là sự thật (chân lý). Các gợi ý là các hiện tượng tự nhiên như: mưa, gió, sấm, chớp, thủy triều dâng hay hạ, lá rụng, hơi thở của chính chúng ta, hay thậm chí là câu nói của ai đó làm ta nhói lòng. Dựa vào những gợi ý đó, con người dùng trí tưởng tượng của mình để sáng tạo ra các khái niệm và lý thuyết nhằm cố gắng giải thích các hiện tượng trong tự nhiên, càng nhiều càng tốt. Chừng nào một lý thuyết còn giải thích được nhiều hiện tượng tự nhiên, có khả năng dự đoán các hiện tượng ấy và được tự nhiên đưa ra các hiện tượng khác hoặc tương tự để kiểm chứng và kết luận là phù hợp với dự đoán thì lý thuyết ấy càng được củng cố và đứng vững. Và khi sự hiểu biết của con người về một nhóm các hiện tượng tự nhiên nào đó khá chắc chắn, chính xác và có tính quy luật thì ta gọi sự hiểu biết đó là tri thức. Chỉ cần có duy nhất một thí nghiệm hoặc hiện tượng tự nhiên nào không phù hợp với sự lý giải và dự đoán của lý thuyết thì lý thuyết đó cần phải được “tu bổ” để hoàn thiện thậm chí bị phá vỡ hoàn toàn để kiến tạo một lý thuyết mới. Do đó, tri thức con người làm ra, nói theo nghĩa toán học, là loại tri thức “không có tính đơn điệu”.

Thật trớ trêu thay, đến hiện nay, khi con người đã có những hiểu biết nhất định về tự nhiên thì đây cũng là lúc chúng ta nhận thấy rằng chiếc hộp bí ẩn ấy dường như càng lúc càng to hơn không như ta đã từng nghĩ. Nhưng không vì thế mà loài người thỏa hiệp với những sự không hiểu biết của chính mình. Chúng ta yêu sự không hiểu biết và không ngừng tò mò về thế giới. Để từ đó, chúng ta nghiên cứu và làm ra một sản phẩm để nuôi sống chính ta. Đó là tri thức. Hành trình ấy đã được nung nấu và tiếp diễn từ thuở hồng hoang của loài người đến hiện nay. Đến đây, tôi đành kết luận rằng, thuyết tiến hóa hay thuyết sáng thế, theo một giác độ nào đó, đều mang lại những hiểu biết nhất định về tự nhiên và vũ trụ. Thậm chí, hai thuyết ấy có thể bổ khuyết cho nhau, và có thể chấp nhận được đối với một độc giả không quá “khó tính” như tôi. Điều mà tôi tin rằng có thể giúp ích cho chúng ta trong thời buổi hiện nay là Đức tin trong Khoa học khi mà những sự hiểu biết về thế giới còn “rất hạn chế”. Việc này nghe có vẻ “ba phải” nhưng đây là niềm tin của tôi cơ mà! ^-^ Tuy nhiên, bạn có thể hỏi rằng rằng chí ít cũng có bên này trọng hơn bên kia chứ? Tôi xin thành tâm trả lời với bạn là: trong lòng tôi rất kính trọng Thượng Đế nhưng cả lý trý và con tim tôi lại yêu Darwin hơn. Còn cụ thể thế nào, một bài viết khác của tôi sẽ giải thích lý do cho sự yêu mến này.

vinhbkhcm

Share this:

• X
• Facebook

Like Loading...