Toại Ý | ĐÀM LINH THẤT

Tâm Sở Toại ý – Piti cetasika Ôi Giáo Pháp Nhiệm Mầu

          Toại ý là sự thoả mãn của tâm, còn gọi là mãn ý. Hỷ lạc không phải là toại ý vì toại ý nhiều khi mang tính chất của dục. Cái thân tác động đến cái tâm rất nhiều và ngược lại, nên sự toại ý cũng vậy, dễ dàng chiều theo nhau. Tâm này cũng chịu ảnh hưởng bởi người tôn thờ cái ngã, phù hợp với tiêu chí của mình thì mãn nguyện, bằng không thì bất mãn. Bất mãn đối nghịch với hài lòng nhưng nếu nhìn kỹ tính chất mãn nguyện là nguyên nhân dẫn đến sự bất mãn do đòi hỏi muốn được hài lòng. Toại ý chân thật giúp người mong muốn tìm kiếm sự chân thật và an trú trong chân thật đó. Ngược lại, người dính mắc vào các mong muốn mơ hồ, không bao giờ toại ý như người tưởng tượng. Thật như thế, có những thoả mãn do tưởng tượng ra hay không chắc chắn vì muốn chứng tỏ với người khác là mình đang hạnh phúc, trong khi khổ đau lấp đầy. Nếu lòng mong muốn tìm kiếm sự chân thật và đạt được sự chân thật đó thì sự thoả mãn đích thực hơn và hạnh phúc cũng đích thực hơn. Tuy nhiên đây vẫn là một sự đòi hỏi, tính chất đích thực vẫn chưa nằm trong sự tột đỉnh. Toại ý đích thực chính là không cần toại ý vì mọi vạn vật đều nằm ở mức độ toại ý tột đỉnh rồi, chỉ tại tâm người dao động nên không lấy làm thoả mãn mà thôi.

          Xét về mức độ tu tập, người nên chế tác các thoả mãn chân thật như mãn nguyện lúc nghe pháp, lúc pháp đàm, lúc thiền tập. Khi các thứ này nhuần nhuyễn, mình đem việc thực tập mãn nguyện vào các trường hợp khác như sợ hãi, bực tức hay tuyệt vọng… Tức là thoả mãn ngay cả trong lúc sợ hãi, thoả mãn về mức độ an nhiên trong tình huống đáng lẽ phải sợ hãi. Tu là tập, là sửa đổi và làm cái gì cũng cần kiên nhẫn, nếu không sự thực tập không những không đem lại hạnh phúc mà còn đem lại khổ đau và phản tác dụng. Mãn nguyện chân thật dẫn dắt mình chế tác các hành động chân thật, tu tập các pháp môn chân thật, hành xử chân thật và bản thân trở thành chân thật. Trong cái đau, người ta vẫn thấy mãn nguyện vì trong cái đau, người tìm được hạnh phúc, là thuận duyên cho sự tu học. Phiền não tức bồ đề, bồ đề tìm trong phiền não. Người sống trong hạnh phúc chưa chắc biết hạnh phúc. Người sống trong khổ đau có ý thức đón nhận hạnh phúc hơn và khi tiếp xúc được, người vô cùng trân quý nó. Toại ý chân thật là một thứ hạnh phúc đích thực, như bản thân là một người phụng sự và còn biết ơn cả người được phụng sự, đơn giản vì người kia cho mình cơ hội để phụng sự. Nếu làm phụng sự bằng tâm ái dục hay ngã mạn, người sẽ đau khổ và dễ dàng làm biến chất con đường phụng sự đang tươi đẹp. Chánh niệm về toại ý để biết người đang có hạnh phúc, đang thoả mãn và niệm chúng. Niệm hạnh phúc mới biết hạnh phúc có mặt để đón nhận, thậm chí chấp nhận. Đón nhận để không tự cao, biết mình cần có hạnh phúc để sống, để yêu thương. Chấp nhận vì hạnh phúc là vô thường, cần trân quý sự có mặt của nó, không tìm kiếm cái gì lạ lẫm nữa.  

          Tinh tấn rất quan trọng, nhất là tinh tấn để chế tác hạnh phúc trong mọi hoàn cảnh. Vì hạnh phúc dẫn đến sự toại ý nên muốn toại ý thì hãy biết hạnh phúc.   Tuy nhiên, có những toại ý không phải có từ những hạnh phúc mà từ khổ đau, từ không hạnh phúc cũng không khổ đau, đấy là sự tự tại, an nhiên. Hạnh phúc có được từ sự buông bỏ dính mắc và đam mê, toại ý từ những việc như vậy. Hay mọi thứ đã tắt ngấm, người trở về trạng thái yên lặng và toại ý này mang tính chất tĩnh tại. Khi toại ý hiện tiền, thoả mãn như không thoả mãn vậy. Người quyết tâm và ý chí lớn, người xác lập lý tưởng cho bản thân. Cái lý tưởng này không phải để trở thành anh hùng, trở thành vị thánh nhân hay vị Phật nào, mà trước hết là xây dựng hạnh phúc ngay trong giờ phút hiện tại và nắm bắt bản chất hạnh phúc của thực tại. Các yếu tố dẫn đến toại ý cao thượng đều có thể thực tập như cúng dường cao thượng, bố thí cao thượng, hành thiền cao thượng hay phụng sự cao thượng. Cái cao thượng ở đây là làm cái cao thượng nhưng không cho là cao thượng và không bị kẹt vào cao thượng đó.          

Kệ Tâm Sở Toại Ý

Toại ý là mãn nguyện Tìm kiếm sự chân thật An trú trong hạnh phúc Từng giây sống đích thực. 

Phiền não tức bồ đề Hạnh phúc trong khổ đau Ôi giáo pháp nhiệm mầu Hãy tu tập trân quý. 

Nhớ luôn luôn tinh tấn Vui tươi mọi hoàn cảnh Buông bỏ mọi dính mắc Sống tự tại an nhiên.

[Mục lục] [Xem tiếp] [Blog Minh Thạnh – Yahoo 360 plus] [Blog Tạp chí – Tình thương đích thực] [Website – Đàm Linh Thất] [Sách – Kế Hoạch Chấn Hưng Nhân Loại] [Sách – Hồi Sinh Chúa Jesus] [Thư pháp Minh Thạnh] [Sách – Rong Chơi Tuổi Thơ] [Sách – Những Trái Tim Đồng Dạng]