Trả Lời Câu Hỏi C7 Trang 123 – Bài 45 - SGK Môn Vật Lý Lớp 9

Vận dụng kiến thức hình học, tính khoảng cách từ ảnh đến thấu kính và chiều cao của ảnh trong hai trường hợp ở C5 khi vật có chiều cao h = 6mm.

Câu C5:

Đặt vật AB trước một thấu kính có tiêu cự f= 12cm. Vật AB cách thấu kính một khoảng d = 8cm, A nằm trên trục chính. Hãy dựng ảnh A'B' của AB. Dựa vào hình vẽ để nêu nhận xét về độ lớn của ảnh so với vật trong hai trường hợp:

+ Thấu kính là hội tụ.

+ Thấu kính là phân kì.

Lời giải:

Trường hợp 1: Thấu kính hội tụ

Tam giác BB'I đồng dạng với tam giác OB'F' cho ta:

\( \dfrac{BI}{OF'}=\dfrac{BB'}{OB'}\Rightarrow \dfrac{8}{12}=\dfrac{BB'}{OB'}\Rightarrow \dfrac{12}{8}=\dfrac{OB'}{BB'}\Rightarrow \dfrac{BB'+OB}{BB'}=1,5 \\ 1+\dfrac{OB}{BB'}=1,5\Rightarrow \dfrac{OB}{BB'}=0,5=\dfrac{1}{2}\Rightarrow \dfrac{BB'}{OB}=2 \\ \)

Tam giác OAB đồng dạng với tam giác OA'B', cho ta:

\(\dfrac{OA'}{OA}=\dfrac{A'B'}{AB}=\dfrac{OB'}{OB}(*) \)

Tính tỉ số:\(\dfrac{OB'}{OB}=\dfrac{OB+BB'}{OB}=1+\dfrac{BB'}{OB}=1+2=3\)

Thay vào (*) ta có:

\( \dfrac{OA'}{OA}=3\Rightarrow OA'=3.OA=3.8=24(cm). \\ \dfrac{A'B'}{AB}=3\Rightarrow A'B'=3.AB=3.6=18(mm). \\ \)

Vậy ảnh có độ cao là 1,8 cm, khoảng cách từ ảnh đến thấu kính là 24cm.

Trường hợp 2: Với thấu kính phân kì

Tam giác F'B'O đồng dạng với tam giác IB'B, cho ta:

\(\dfrac{BI}{OF}=\dfrac{BB'}{OB'}=\dfrac{8}{12}=\dfrac{2}{3} \)

Tam giác OAB đồng dạng với tam giác OA'B', cho ta:

\( \dfrac{OA}{OA'}=\dfrac{OB}{OB'}=\dfrac{OB'+BB'}{OB'}=1+\dfrac{BB'}{OB'}=1+\dfrac{2}{3}=\dfrac{5}{3} \\ \Rightarrow OA'=\dfrac{3}{5}OA=\dfrac{3}{5}.8=4,8(cm). \\ \dfrac{AB}{A'B'}=\dfrac{5}{3} \\ \Rightarrow A'B'=\dfrac{3}{5}AB=\dfrac{3}{5}.6=3,6(mm)=0,36(cm) \\ \)

Vậy ảnh có độ cao 0,36cm và cách thấu kính 4,8cm.

Ghi nhớ:

- Đối với thấu kính phân kì:

+ Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều, nhở hơn vật và luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính.

+ Vật đặt rất xa thấu kính, ảnh ảo của vật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự.

 

Tham khảo lời giải các bài tập Bài 45: Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì khác • Trả lời câu hỏi C1 trang 122 – Bài 45 - SGK môn Vật lý lớp 9 Hãy làm thí nghiệm để... • Trả lời câu hỏi C2 trang 122 – Bài 45 - SGK môn Vật lý lớp 9 Làm thế nào để quan... • Trả lời câu hỏi C3 trang 122 – Bài 45 - SGK môn Vật lý lớp 9 Dựa vào kiến thức đã... • Trả lời câu hỏi C4 trang 122 – Bài 45 - SGK môn Vật lý lớp 9 Trên hình 45.2 cho biết... • Trả lời câu hỏi C5 trang 123 – Bài 45 - SGK môn Vật lý lớp 9 Đặt vật AB trước... • Trả lời câu hỏi C6 trang 123 – Bài 45 - SGK môn Vật lý lớp 9 Từ bài toán trên, hãy... • Trả lời câu hỏi C7 trang 123 – Bài 45 - SGK môn Vật lý lớp 9 Vận dụng kiến thức... • Trả lời câu hỏi C8 trang 123 – Bài 45 - SGK môn Vật lý lớp 9 Hãy trả lời câu hỏi... Mục lục Giải bài tập SGK Vật lý 9 theo chương •Chương 1: Điện học •Chương 2: Điện tử học •Chương 3: Quang học •Chương 4: Sự bảo toàn và chuyển hóa năng lượng