Trại Phú Thọ – Nhà Tù Côn Đảo

“Côn Lôn đi dễ khó về

Già đi bỏ xác, trai về nắm xương”

Ngày 1/2/1862, Thống đốc Bonard ở Nam Kỳ ký quyết định thành lập   Nhà tù Côn Đảo (thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu). Sau khi xây dựng Trại Phú Hải và Trại Phú Sơn, năm 1928 thực dân Pháp tiếp tục xây dựng Trại Phú Thọ nằm trong hệ thống Nhà tù Côn Đảo với tổng diện tích: 12.7002, cách Trại Phú Bình và Trại Phú Hải khoảng 1km.

Thời thực dân Pháp gồm 1 khu  nhà bếp, 1 khu bệnh xá và 3 dãy trại giam (trong đó có 2 dãy phòng giam tập thể và 1 dãy biệt lập). Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 trại giam Phú Thọ được chỉnh trang lại còn 2 dãy (mỗi dãy có 4 phòng được đánh số thứ tự từ 1-8). Khu bệnh xá được dựng lên để đối phó với các đoàn giám sát về nhân quyền của quốc tế và đánh lừa dư luận trong suốt thời gian cai trị cả trăm năm.

Thời Mỹ ngụy xây thêm 2 phòng là phòng 9 và phòng 10 ở phía sau Bệnh xá. Tù nhân Côn Đảo gọi dí dỏm phòng 10 là khu “Biệt lập Chuồng gà” vì phòng 10 được ngăn ra 15 phòng biệt giam nhỏ, trên trần không có song sắt như Chuồng Cọp, chỉ đan bằng kẽm gai chằng chịt mà Mỹ ngụy dùng để bổ sung cho khu Chuồng Cọp.

Ngoài ra còn có các công trình phụ: nhà kho, nhà ăn, nhà bếp, văn phòng giám thị, sân vườn.

Thực dân Pháp sử dụng Trại Phú Thọ để giam giữ, cách ly những tù nhân mới bị đưa ra   Côn Đảo trước khi chuyển qua các trại giam khác, nhằm để ngăn chặn tin tức từ đất liền đưa tới các tù nhân cũ.

Sau đó, Trại Phú Thọ trở thành nơi giam cầm tù nhân bị kết án về tội phá hoại và âm mưu phá rối, tù vượt ngục nhiều lần.

Từ năm 1939 – 1945 Trại Phú Thọ giam giữ những người bị bắt trước và sau Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ (1940), trong đó có: Lê Duẩn, Lê Hồng Phong, Dương Bạch Mai… Các chuyến chuyển tù nhân từ Sơn La – Hỏa Lò bị đày ra đảo hè năm 1944 cũng bị giam cầm ở Trại Phú Thọ, trong đó có nhiều tù nhân là lãnh đạo cấp ủy và xứ ủy Bắc Kỳ.

Trại Phú Hải là một trong những trại đày ải giam cầm khắc nghiệt trong hệ thống Nhà tù Côn Đảo. Các tù nhân phải chịu đựng đủ loại hình thức tra tấn từ thể xác tới tinh thần từ ngày này qua ngày khác. Có hàng ngàn tù nhân chính trị bị đánh đập, đày ải đến chết tại nơi đây. Trại Phú Thọ là nơi ghi dấu bước chân lưu đày của các chiến sĩ cách mạng yêu nước, cũng là trường đào tạo bản lĩnh chính trị và lòng trung kiên bất khuất trước đòn roi tra tấn dã man của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Bí thư đầu tiên của Đặc khu mỏ Hòn Gai (tháng 10/1930) là Vũ Văn Hiếu đã trút hơi thở cuối cùng trong phòng cấm cố trong Trại Phú Thọ. Phút lâm chung Vũ Văn Hiếu đã trao tấm áo trên người mình khoác cho người bạn tù là Lê Duẩn với lời trăn trối: “Ráng sống mà phục vụ cho cách mạng”. Liệt sỹ Vũ Văn Hiếu đã trở thành biểu tượng của người cộng sản Việt Nam: “Sống vì đảng – chết cũng không rời Đảng”. Ngày nay khi ghé thăm Nghĩa trang Hàng Dương – Côn Đảo bạn sẽ thấy sừng sững cụm tượng đài những người tù Côn Đảo nắm chặt tay nhau thể hiện sự đoàn kết và tượng đài mang hình tượng “trao áo” lấy ý tưởng từ câu chuyện “Chết còn cởi áo cho nhau”.

Ngày 29/4/1979Bộ Văn Hóa – Thông Tin đã ra quyết định số 54-VHQĐ công nhận Trại Phú Thọ là Khu di tích đặc biệt quan trọng của Quốc gia.

Ngày 10/5/2012 Thủ Tướng chính phủ ra quyết định 548/ QĐTTG công nhận Trại Phú Thọ là Di tích Đặc biệt Quốc gia.

Ảnh: Trại Phú Thọ – Nhà tù Côn Đảo

Cánh cửa trại giam đã khép lại thời kỳ giam cầm đầy đau thương xương máu của nó, nhưng dấu ấn của nó thì vẫn còn mãi trên vùng đất này.  Trại giam Phú Thọ là minh chứng chân thực về địa ngục trần gian, nơi chứng tích vẫn còn lưu lại khiên người đời rợn người. Du lịch Côn Đảo cùng các tour Côn Đảo và tìm hiểu về thời kỳ kháng chiến chống Pháp và đế quốc Mỹ tại địa ngục trần gian  là một trải nghiệm về lịch sử bi hùng, và cũng để tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những người anh hùng dân tộc đã hy sinh và nằm lại trên vùng đất này

Tham khảo một số tour du lịch Côn Đảo tham quan Nhà tù Côn Đảo tại đây:  Tour du lịch Hà Nội – Côn Đảo , Tour du lịch TPHCM – Côn Đảo , Tour du lịch Vũng Tàu Côn Đảo

(Theo: Hoàng Lương – Land tour Côn Đảo – Mix Tourist)

Chia sẻ:

• X
• Facebook

Thích Đang tải...

Có liên quan