 | Bài này không có nguồn tham khảo nào. Mời bạn giúp cải thiện bài bằng cách bổ sung các nguồn tham khảo đáng tin cậy. Các nội dung không nguồn có thể bị nghi ngờ và xóa bỏ. Nếu bài được dịch từ Wikipedia ngôn ngữ khác thì bạn có thể chép nguồn tham khảo bên đó sang đây. (Tìm hiểu cách thức và thời điểm xóa thông báo này) |
| Trận Hà Hồi |
|---|
| Một phần của Chiến thắng Kỷ Dậu (1789) |
 |
| Thời gian | 1789 |
|---|
| Địa điểm | Đồn Hạ Hồi, Hà Tây |
|---|
| Kết quả | Tây Sơn thắng, chiếm được Hạ Hồi ít đổ máu và bắt được phần lớn quân Thanh đang đóng bên trong. |
|---|
|
| Tham chiến |
|---|
| Tây Sơn (Đại Việt) | Đại Thanh |
| Chỉ huy và lãnh đạo |
|---|
| Nguyễn Huệ Phan Văn Lân Ngô Văn Sở | Trương Triều Long |
| Lực lượng |
|---|
| 30.000+[cần dẫn nguồn] | 10.000+[cần dẫn nguồn] |
| Thương vong và tổn thất |
|---|
| Không rõ | Không rõ |
| Trận Ngọc Hồi – Đống Đa |
|---|
| Trận Hà Hồi – Trận Ngọc Hồi – Trận Đống Đa – Trận Thăng Long |
Trận Hà Hồi hay Trận Hạ Hồi là trận đánh lớn đầu tiên của Nguyễn Huệ (khi này đã là Quang Trung Hoàng Đế) trước Quân Thanh trong cuộc Bắc tiến chống lại sự can thiệp của Đại Thanh ở phía Bắc Đại Việt Tết Kỷ Dậu (1789). Đây là một trận chiến ít đổ máu, có ý nghĩa là nền tảng cho trận tiếp theo là trận Trận Ngọc Hồi.
Tiền đề
[sửa | sửa mã nguồn] Quang Trung tiến ra phía bắc ngay trong dịp Tết. Vì là dịp tết và dưới sự tác động của Quang Trung bằng ngoại giao các chỉ huy của quân Thanh lơ là khinh suất không đề phòng và không dự liệu được tốc độ tiến quân của Quang Trung.
Diễn biến
[sửa | sửa mã nguồn] Ngày 3 tháng Giêng, quân Tây Sơn tiến đến Hà Hồi cách Thăng Long khoảng 20 km. Quang Trung cho quân vây chặt đồn rồi sai bắc loa kêu gọi quân Thanh đầu hàng. Quân Thanh bị bất ngờ trước sự áp sát quá nhanh của quân Tây Sơn, không kịp kháng cự, đều ra hàng.
Ngày 4 tháng Giêng, Quang Trung tiến đến đồn Ngọc Hồi. Hứa Thế Hanh ở đây nghe tin đồn Hà Hồi bị diệt vội báo về Thăng Long. Tôn Sĩ Nghị vội điều Thang Hùng Nghiệp mang quân ra tăng viện, lại đặc sai 20 kỵ binh phải thay nhau chạy đi chạy lại báo cáo tình hình.
Nhưng khi tiến quân tới Ngọc Hồi, Quang Trung không đánh ngay. Quân Thanh bị động cũng không dám giao tranh trước nhưng cũng không biết bị đánh khi nào. Cả ngày mùng 4, Quang Trung chỉ cho quân hư trương thanh thế để uy hiếp tinh thần quân Thanh và gây sự chú ý của quân Thanh tới đạo quân do ông chỉ huy vào mặt trận Ngọc Hồi để tạo điều kiện cho yếu tố bất ngờ của các đạo quân đô đốc Long và đô đốc Bảo. Chính Tôn Sĩ Nghị nghe báo cáo của kỵ binh cũng bị hút vào đồn Ngọc Hồi mà không nhận ra nguy cơ từ cánh quân của đô đốc Long.
Kết quả
[sửa | sửa mã nguồn] Quân Tây Sơn nhanh chóng lấy được Hà Hồi tạo điều kiện cho Quang Trung tiến nhanh về Ngọc Hồi. Nơi diễn ra trận đánh quyết định số phận của cuộc chiến. Nó còn làm giảm sĩ khí của quân Thanh đang chiếm đóng miền Bắc Đại Việt.
Chú thích
[sửa | sửa mã nguồn] Liên kết ngoài
[sửa | sửa mã nguồn] - 9 nhân vật thời Tây Sơn được đúc tượng thờ tại Tây Sơn điện
- Đại Việt sử ký toàn thư
- Khâm định Việt sử Thông giám cương mục
| Phong trào Tây Sơn (1771–1802) |
|---|
| Tam kiệt | Nguyễn Nhạc (1743–1793) • Nguyễn Huệ (1753–1793) • Nguyễn Lữ (1754–1787) |      |
|---|
| Hoàng đế | Thái Đức (1778–1788) • Quang Trung (1788–1792) • Cảnh Thịnh (1792–1802) |
|---|
| Hoàng hậu | | Thái Đức | Trần Thị Huệ |
|---|
| Quang Trung | Phạm Thị Liên • Bùi Thị Nhạn • Lê Ngọc Hân |
|---|
| Cảnh Thịnh | Lê Ngọc Bình |
|---|
|
|---|
| Tướng lĩnh | | Thất hổ tướng | Nguyễn Văn Lộc • Nguyễn Văn Tuyết • Lê Văn Hưng • Lý Văn Bưu • Trần Quang Diệu • Võ Văn Dũng • Vũ Đình Tú |
|---|
| Ngũ phụng thư | Bùi Thị Xuân • Bùi Thị Nhạn • Huỳnh Thị Cúc • Nguyễn Thị Dung • Trần Thị Lan |
|---|
| Tướng người Hoa | Lương Văn Canh • Lý Tài (đến 1775) • Mạc Quan Phù • Phàn Văn Tài • Tập Đình (đến 1775) • Trần Thiên Bảo • Trịnh Nhất • Trịnh Thất • Ô Thạch Nhị |
|---|
| Lãnh tụ Chăm Pa | Po Tisuntiraidapuran • Po Chongchan |
|---|
| Khác | Chu Văn Uyển • Đào Công Giản • Đặng Tiến Đông • Đặng Văn Long • Đặng Xuân Bảo • Đặng Xuân Phong • Đặng Văn Chân • Đống Công Trường • Hồ Văn Tự • Kiều Phụng • Lê Chất • Lê Danh Phong • Lê Trung • Lê Văn Lợi • Lê Văn Long • Lê Văn Thanh • Ngô Văn Sở • Nguyễn Hữu Chỉnh • Nguyễn Quang Huy • Nguyễn Văn Danh • Nguyễn Văn Duệ • Nguyễn Văn Điểm • Nguyễn Văn Hòa • Nguyễn Văn Huấn • Nguyễn Tăng Long • Phạm Công Hưng • Phạm Ngạn • Phạm Văn Điềm • Phạm Văn Định • Phạm Văn Tham • Phạm Văn Trị • Phan Văn Lân • Trần Viết Kết • Trương Văn Đa • Từ Văn Chiêu • Từ Văn Tú • Võ Thị Thái • Vũ Thị Đức • Vũ Văn Nhậm • Vũ Văn Thành |
|---|
|
|---|
| Nhân sĩ | | Lục kỳ sĩ | Cao Tắc Tựu • La Xuân Kiều • Nguyễn Thung • Triệu Đình Tiệp • Trương Mỹ Ngọc • Võ Xuân Hoài |
|---|
| Khác | Bùi Dương Lịch • Bùi Đắc Tuyên • Đinh Huy Đạo • Đoàn Nguyễn Tuấn • Hoàng Nguyễn Thự • Lê Xuân Giác • Ngô Ngọc Du • Ngô Thế Lân • Ngô Thì Nhậm • Ngô Thì Trí • Nguyễn Đề • Nguyễn Huy Lượng • Nguyễn Huy Tự • Nguyễn Hữu Thận • Nguyễn Thế Lịch • Nguyễn Thiếp • Nguyễn Thung • Ninh Tốn • Phan Huy Ích • Trần Văn Kỷ • Trương Công Hy • Trương Văn Hiến • Vũ Huy Tấn |
|---|
|
|---|
| Kinh đô | Quy Nhơn (Thái Đức) • Phú Xuân (Quang Trung và Cảnh Thịnh) • Phượng Hoàng Trung Đô (dự tính) |
|---|
| Sự kiện và trận đánh | | Khởi nghĩa Tây Sơn (1771-1777) | Trận Quy Nhơn 1 (1773) • Trận Phú Yên (1776) • Trận Gia Định 1 (1776) • Trận Gia Định 2 (1777) |
|---|
| Tây Sơn-Chúa Nguyễn 1 (1777-1785) | Trận Gia Định 3 (1782) • Trận Gia Định 4 (1783) |
|---|
| Đại Việt-Xiêm La (1785) | Trận Rạch Gầm – Xoài Mút (1785) |
|---|
| Đại Việt-Cao Miên (1785) | Trận Nam Vang (1785) |
|---|
| Tây Sơn-Chúa Trịnh (1775-1786) | Trận Cẩm Sa (1775) • Trận Phú Xuân (1786) • Trận Sơn Nam (1786) • Trận Thăng Long 1 (1786) |
|---|
| Tây Sơn-Lê (1787-1789) | Trận Thăng Long 2 (1787) • Trận Mục Sơn (1787) |
|---|
| Xung đột nội bộ (1787) | Cuộc bao vây Thành Quy Nhơn (1787) |
|---|
| Đại Việt-Đại Thanh (1789) | Trận Hà Hồi (1789) • Trận Ngọc Hồi (1789) • Trận Đống Đa (1789) • Trận Thăng Long (1789) |
|---|
| Đại Việt-Viêng Chăn (1791) | Trận Xieng Khuang (1791) • Trận Viêng Chăn (1791) |
|---|
| Tây Sơn-Chúa Nguyễn 2 (1787-1802) | Trận Gia Định 5 (1787) • Trận Thị Nại 1 (1792) • Trận Quy Nhơn 2 (1799) • Trận Quy Nhơn 3 (1800-1801) • Trận Thị Nại 2 (1801) • Trận Phú Xuân (1801) • Trận Trấn Ninh (1802) |
|---|
|
|---|
| Lĩnh vực | Hành chính • Ngoại giao • Quân sự • Văn học • Kinh tế (Thương mại, Thủ công nghiệp, Nông nghiệp, Tiền tệ) • Giáo dục |
|---|
| Đồng minh và chư hầu | Cao Miên (từ 1785) • Viêng Chăn (từ 1791) • Hải tặc Trung Hoa (từ 1771) • Chăm Pa (1782-1799) • Người Thượng (từ 1771) • Miến Điện (chưa rõ) |
|---|
| Đối thủ | | Chúa Nguyễn | Nguyễn Phúc Thuần • Nguyễn Phúc Dương • Nguyễn Phúc Ánh |
|---|
| Chúa Trịnh | Trịnh Sâm • Trịnh Khải • Trịnh Bồng |
|---|
| Vua Lê | Lê Chiêu Thống • Lê Duy Chỉ |
|---|
| Xiêm La | Rama I • Chiêu Tăng • Chiêu Sương • Lục Côn • Sương Uyển |
|---|
| Viêng Chăn, Bồn Man | Chiêu Nan • Thiệu Kiểu • Thiệu Đế |
|---|
| Đại Thanh | Càn Long • Tôn Sĩ Nghị • Sầm Nghi Đống • Hứa Thế Hanh • Thượng Duy Thăng • Trương Triều Long • Lý Hóa Long • Ô Đại Kinh • Phúc Khang An |
|---|
| Pháp (không chính thức) | De Forcant • Jean-Marie Dayot • Jean-Marie Despiau • Jean-Baptiste Chaigneau • Laurent André Barisy • Olivier de Puymanel • Philippe Vannier • Pierre Pigneau de Behaine |
|---|
|
|---|
| Di sản và thành tựu | Phổ cập chữ Nôm • Chế độ hộ khẩu • Tự do thương mại • Tiền đồng • Cởi mở tôn giáo • Sùng Chính Thư Viện • Hịch Đánh Trịnh • Hịch Ra Trận • Chiếu Lên Ngôi • Ai Tư Vãn • Đại Việt sử ký tiền biên • Lê quý dật sử • Tụng Tây Hồ phú • Định Quốc Đại Hiệu • Hỏa hổ • Hỏa cầu • Voi chiến Tây Sơn • Võ thuật Bình Định (Yến phi quyền, Hùng kê quyền, Độc lư thương) • Nhạc võ Tây Sơn |
|---|
| Di tích và tưởng niệm | Thành Hoàng Đế (Bình Định) • Bảo tàng Quang Trung (Bình Định) • Phượng Hoàng Trung Đô (Nghệ An) • Đền thờ Quang Trung (Nghệ An) • Chùa Bộc (Hà Nội) • Gò Đống Đa (Hà Nội) • Trung Liệt miếu (Hà Nội) • Phòng tuyến Tam Điệp (Ninh Bình) • Khu di tích chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút (Tiền Giang) • Núi Bân (Thừa Thiên-Huế) • Đàn Nam Giao Tây Sơn (Thừa Thiên-Huế) • Quần thể di tích Tây Sơn Thượng Đạo (Gia Lai) • Lăng Đan Dương (chưa xác định) |
|---|