Trần Khải Ca – Wikipedia Tiếng Việt

Trần Khải Ca
Trần Khải Ca tại Liên hoan phim quốc tế Tokyo năm 2013
Sinh	Trần Ngai Cáp12 tháng 8, 1952 (73 tuổi)Bắc Kinh, Trung Quốc
Nghề nghiệp	Đạo diễn Nhà biên kịch Nhà sản xuất phim Diễn viên
Năm hoạt động	1980 - nay
Tác phẩm nổi bật	Bá Vương biệt cơTrận chiến hồ Trường Tân
Phối ngẫu	Trần Hồng
Con cái	Trần Vũ Ngang, Trần Phi Vũ
Cha mẹ	Trần Hoài Ngai (cha)
Giải thưởng	Đạo diễn xuất sắc nhất2002 Hòa nhĩ tại nhất khởi Phim xuất sắc nhất2009 Mai Lan PhươngGiải BAFTA cho Phim không phải tiếng Anh hay nhất1993 Bá Vương biệt cơGiải Quả cầu vàng cho Phim ngoại ngữ xuất sắc nhất1993 Bá Vương biệt cơCành cọ vàng1993 Bá Vương biệt cơ Giải NBR cho Phim ngoại ngữ xuất sắc nhất1993 Bá Vương biệt cơ Giải NYFCC cho Phim ngoại ngữ xuất sắc nhất1993 Bá Vương biệt cơ

Trần Khải Ca
Phồn thể	陳凱歌
Giản thể	陈凯歌
Phiên âm Tiếng Hán tiêu chuẩn Bính âm Hán ngữ Chén Kǎigē Wade–Giles Ch'en K'ai-ko

Trần Khải Ca (tiếng Trung: 陳凱歌, tiếng Anh: Chen Kaige, sinh ngày 12 tháng 8 năm 1952) là một nam diễn viên, nhà biên kịch, đạo diễn kiêm nhà sản xuất điện ảnh người Trung Quốc. Ông được coi là một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của thế hệ nhà làm phim thứ năm của điện ảnh Trung Quốc.[1] Những bộ phim của ông thường được đánh giá rất cao về mặt hình ảnh và cách kể chuyện, trong đó đáng chú ý nhất phải kể tới Bá Vương biệt cơ, bộ phim đầu tiên của Trung Quốc được trao giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes.[2]

Tiểu sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Tên khai sinh của ông là Trần Ngai Cáp (陈皑鸽) sinh ra tại Bắc Kinh trong một gia đình có truyền thống điện ảnh, bố là Trần Hoài Ngai, một đạo diễn có tiếng.[1] Từ nhỏ Trần Khải Ca đã chơi thân với Điền Tráng Tráng, người sau này trở thành bạn học của Trần ở Học viện Điện ảnh Bắc Kinh và cũng là một trong những đại diện tiêu biểu của "thế hệ thứ 5".

Trong thời kì Cách mạng Văn hóa, Trần Khải Ca từng tham gia Hồng vệ binh, những sự kiện trong giai đoạn này đã ảnh hưởng nhiều tới các tác phẩm sau này của Trần.[3]

Sau khi Cách mạng văn hóa kết thúc, năm 1978 ông theo học tại Học viện Điện ảnh Bắc Kinh, ông tốt nghiệp vào năm 1982 và trở thành một người thuộc thế hệ thứ năm của điện ảnh Trung Hoa.

Sau khi phục vụ trong Giải phóng quân Trung Quốc từ năm 1970 tới 1974, Trần Khải Ca vào làm cho Xưởng phim Bắc Kinh. Tới năm 1978 ông thi đỗ vào khoa đạo diễn Học viện Điện ảnh Bắc Kinh, cùng khóa với Trần Khải Ca có rất nhiều nhân vật nổi bật của điện ảnh Trung Quốc sau này như Điền Tráng Tráng (cùng khoa đạo diễn với Trần), Trương Nghệ Mưu, Cố Trường Vệ (khoa quay phim), Trương Phong Nghị, Trương Thiết Lâm (khoa diễn xuất). Sau khi tốt nghiệp, Trần Khải Ca cùng một số học viên khác trong đó có Trương Nghệ Mưu được cử tới Xưởng phim Quảng Tây. Tại đây vào năm 1984 Trần Khải Ca đã thực hiện bộ phim đầu tay Hoàng thổ địa (黄土地), một trong những tác phẩm quan trọng nhất của thế hệ đạo diễn thứ 5. Với phần quay phim do Trương Nghệ Mưu đảm nhận, Hoàng thổ địa đã được đánh giá rất cao về những đột phá trong nội dung và hình ảnh đồng thời tạo ra bước ngoặt về mặt nghệ thuật cho cả nền điện ảnh Trung Quốc giai đoạn đầu mở cửa.[1] Năm 2005 tại lễ trao Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông, tác phẩm này đã được bình chọn là bộ phim xuất sắc thứ 4 trong lịch sử điện ảnh tiếng Hoa.[4]

Sau thành công đầu tay, Trần Khải Ca tiếp tục cho ra đời các bộ phim có chất lượng cao như Đại duyệt binh (大阅兵, 1986), do Trương Nghệ Mưu quay, và Hài tử vương (孩子王, 1987), Biên tẩu biên xướng (边走边唱, 1991) do Cố Trường Vệ quay. Hai bộ phim sau đều được ban tổ chức Liên hoan phim Cannes chọn vào danh sách dự thi chính thức. Năm 1987 Trần Khải Ca được mời sang thỉnh giảng tại Trường Điện ảnh, Đại học New York,[5] tại đây ông đã đạo diễn video clip bài hát Do You Believe In Shame của nhóm Duran Duran.[6]

Năm 1993, Trần Khải Ca cho ra đời bộ phim nói về số phận những nghệ sĩ Kinh kịch Trung Quốc trong thời kì Cách mạng Văn hóa với tựa đề Bá Vương biệt cơ (霸王别姬). Tác phẩm sau khi công chiếu đã gây tiếng vang lớn với nội dung đầy tính nhân bản với diễn xuất xuất sắc của các diễn viên Trương Quốc Vinh, Củng Lợi, Trương Phong Nghị và phần hình ảnh đẹp của nhà quay phim Cố Trường Vệ. Tại Liên hoan phim Cannes 1993, Bá Vương biệt cơ đã trở thành bộ phim Trung Quốc đầu tiên được trao giải Cành cọ vàng, tác phẩm này cũng là đại diện của Trung Quốc tại Giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất.[7] Tiếp nối thành công của Bá Vương biệt cơ, Trần Khải Ca cho ra đời Phong nguyệt (风月, 1996), một tác phẩm tình cảm khác với hai diễn viên chính Trương Quốc Vinh, Củng Lợi.

Kinh Kha hành thích Tần vương (荊柯刺秦王, 1999) là bộ phim đầu tiên của Trần Khải Ca lấy bối cảnh lịch sử Trung Quốc cổ đại trong đó vai chính, Kinh Kha, được giao cho diễn viên quen thuộc của Trần Khải Ca là Trương Phong Nghị. Năm 2002 Trần được mời thực hiện bộ phim tiếng Anh đầu tiên của ông, Killing Me Softly, tác phẩm với dàn diễn viên gồm Heather Graham và Joseph Fiennes này đã không được đánh giá cao khi công chiếu. Cũng trong năm này Trần Khải Ca quay trở lại với đề tài cuộc sống của những người Trung Quốc bình thường với Hòa nhĩ tại nhất khởi (和你在一起), bộ phim nói về tình cảm cha con của một người cha nghèo với đứa con thần đồng violin. Hòa nhĩ tại nhất khởi đã đem lại cho Trần Khải Ca giải Đạo diễn xuất sắc nhất tại Liên hoan phim quốc tế San Sebastián. Năm 2005 Trần Khải Ca thử sức với dòng phim thương mại kinh phí lớn bằng tác phẩm Vô cực (无极). Đây là một phim lấy bối cảnh cổ đại xen lẫn nhiều yếu tố hư ảo với dàn diễn viên đa quốc tịch gồm Jang Dong-gun, Sanada Hiroyuki và Trương Bá Chi.[6] Sau những chỉ trích cho rằng Trần Khải Ca đã rời bỏ dòng phim nghệ thuật, nhân bản, đạo diễn đã quay trở lại với đề tài quen thuộc của ông bằng bộ phim tiểu sử Mai Lan Phương (梅蘭芳, 2008), một tac phẩm nói về cuộc đời của nghệ sĩ Kinh kịch tài danh Mai Lan Phương (do Lê Minh thủ vai).

Về đời tư, năm 1983 Trần Khải Ca lập gia đình với một nhà khoa học nữ có tên Tôn Gia Lâm (孙加林). Sau khi ly dị, đạo diễn từng đính hôn với Hồng Hoảng, một nữ doanh nhân và là con gái của nhà ngoại giao nổi tiếng Chương Hàm Chí. Tới năm 1996 thì Trần lập gia đình lần thứ 3 với nữ diễn viên Trần Hồng, người từng tham gia nhiều phim của Trần Khải Ca và nổi tiếng với vai Điêu Thuyền trong loạt phim truyền hình Tam quốc diễn nghĩa.[8]

Sự nghiệp phim ảnh

[sửa | sửa mã nguồn]

Phim điện ảnh

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm	Tựa phim	Tựa gốc	Đạo diễn	Biên kịch	Sản xuất	Ghi chú
1984	Hoàng Thổ Địa	黃土地	Có	Có	Không
1986	Đại Duyệt Binh	大閱兵	Có	Không	Không
1987	Hài Tử Vương	孩子王	Có	Có	Không	[9]
1991	Biên Tẩu Biên Xướng	邊走邊唱	Có	Có	Không
1993	Bá Vương Biệt Cơ	霸王別姬	Có	Không	Không
1996	Phong Nguyệt	風月	Có	Có	Không
1998	Hoàng Đế Và Thích Khách	荊柯刺秦王	Có	Có	Có
2002	Đam Mê Chết Người	温柔地杀我	Có	Không	Không
2002	100 Flowers Hidden Deep	Có	Không	Không
2002	Hòa Nhĩ Tại Nhất Khởi	和你在一起	Có	Có	Có
2005	Vô Cực	無極	Có	Có	Có
2007	Zhanxiou Village	Có	Không	Không
2008	Mai Lan Phương	梅兰芳	Có	Không	Không
2010	Triệu Thị Cô Nhi	趙氏孤兒	Có	Có	Không	[10]
2012	Caught in the Web	搜索	Có	Có	Không	[11]
2015	Đạo Sĩ Hạ Sơn	道士下山	Có	Có	Không	[12]
2017	Yêu Miêu Truyện	妖猫传	Có	Có	Không	[13]
2019	My People, My Country	我和我的祖国	Có	Không	Không	[14]
2021	Trận Chiến Hồ Trường Tân	长津湖	Có	Không	Có	[15][16]
2022	Trận Chiến Hồ Trường Tân 2	长津湖之水门桥	Có	Không	Có
2023	Flowers Bloom in the Ashes	尘埃里开花	Có	Không	Có	[17]
	The Volunteers: To the War	志愿军：雄兵出击	Có	Không	Không	[18][19]
2024	The Volunteers: The Battle of Life and Death	志愿军：存亡之战	Có	Không	Không
2025	The Volunteers: Peace at Last	志愿军：浴血和平	Có	Không	Không

Phim truyền hình

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm	Tựa phim	Tựa gốc	Ghi chú
1984	Emergency Take-off	强行起飞	[20]
2002	Lubu and Diaochan	吕布与貂蝉	[21]

Đồng sản xuất

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm	Tựa phim	Tựa gốc	Kênh	Ghi chú
2020	Something Just Like This [zh]	青春创世纪	iQiyi	[22]
	The Eight [zh]	民初奇人传		[23]

Diễn viên

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm	Tựa phim	Tựa gốc	Vai diễn	Ghi chú
1987	Hoàng Đế Cuối Cùng	末代皇帝	Tướng quân hoàng gia
1999	Hoàng Đế Và Thích Khách	荊柯刺秦王	Lã Bất Vi
2001	Danh Gia Vọng Tộc	大宅门	An official	Cameo
2002	Hòa Nhĩ Tại Nhất Khởi	和你在一起	Yu Shifeng
2009	Đại Nghiệp Kiến Quốc	建國大業	Feng Yuxiang
2012	The Monkey King 3D: Uproar in Heaven	大闹天宫3D	Long Vương Biển Hoa Đông	Lồng tiếng

Thành tựu

[sửa | sửa mã nguồn]

Quốc tế

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm	Tác phẩm đề cử	Hạng mục	Kết quả	Ghi Chú
Liên Hoan Phim Cannes
1988 (41st)	King of the Children	Cành cọ vàng	Đề cử
1991 (44th)	Life on a String		Đề cử
1993 (46th)	Bá Vương Biệt Cơ		Đoạt giải
		FIPRESCI Prize	Đoạt giải
1996 (49th)	Phong Nguyệt	Palme d'Or	Đề cử
1999 (52nd)	Hoàng Đế Và Thích Khách		Đề cử
Liên Hoan Phim Quốc Tế Berlin
2009 (59th)	Mai Lan Phương	Gấu vàng	Đề cử
Giải Oscar
1994 (66th)	Bá Vương Biệt Cơ	Phim quốc tế xuất sắc nhất	Đề cử
Giải Quả Cầu Vàng
1994 (51st)	Bá Vương Biệt Cơ	Phim quốc tế xuất sắc nhất	Đoạt giải
2006 (63rd)	Vô Cực		Đề cử
Giải César
1994 (19th)	Bá Vương Biệt Cơ	Phim quốc tế xuất sắc nhất	Đề cử
Liên Hoan Phim Quốc Tế Tokyo
2008	Akira Kurosawa Award	Đoạt giải
Liên Hoan Phim Thế Giới Montreal
1987 (11th)	Đại Duyệt Binh	Jury Grand Prize	Đoạt giải
Liên Hoan Phim Quốc Tế Locarno
1985 (38th)	Hoàng Thổ Địa	Silver Leopard Award	Đoạt giải
		Prize of the Ecumenical Jury	Đoạt giải
Liên Hoan Phim Quốc Tế Thessaloniki
2006 (47th)	Lifetime Achievement Award	Đoạt giải

Domestic

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm	Tác phẩm đề cử	Hạng mục	Kết quả	Ghi Chú
Giải Kim Kê
2004 (22nd)	Together	Best Director	Đoạt giải
		Best Picture	Đề cử
2009 (27th)	Mai Lan Phương	Best Picture	Đoạt giải
		Best Director	Đề cử
2020 (33rd)	My People, My Country		Đề cử
2022 (35th)	Trận Chiến Hồ Trường Tân		Đoạt giải
Giải Bách Hoa
2020 (35th)	My People, My Country	Best Director	Đề cử
Giải Hoa Biểu
2009 (13th)	Mai Lan Phương	Outstanding Director	Đoạt giải
		Outstanding Film	Đoạt giải
2011 (14th)	Sacrifice	Outstanding Film	Đoạt giải
China Film Directors Association
2018 (9th)	Yêu Miêu Truyện	Film of the Year	Đề cử
		Director of the Year	Đề cử
Chinese Film Media Awards
2003 (3rd)	Together	Best Director	Đề cử
2011 (11th)	Sacrifice	Filmmaker of the Year	Đoạt giải
Giải Hoa Đỉnh
2020 (27th)	My People, My Country	Best Film Director Award	Đề cử
Liên Hoan Phim Quốc Tế Thượng Hải
2010 (13th)	Chinese-language Film Outstanding Contribution Award	Đoạt giải
Beijing College Student Film Festival
2009 (16th)	Mai Lan Phương	Best Director	Đoạt giải
		Best Film	Đoạt giải
2018 (25th)	Yêu Miêu Truyện	Best Director	Đề cử
		Best Viewing Effect Award	Đoạt giải
Giải Kim Tượng
2004 (23rd)	Together	Best Asian Film Award	Đề cử
2009 (28th)	Mai Lan Phương		Đề cử
Macau International Movie Festival
2018 (10th)	Yêu Miêu Truyện	Best Picture	Đề cử
		Best Director	Đề cử

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ a b c Berry, Michael (2002). "Chen Kaige: Historical Revolution and Cinematic Rebellion" in Speaking in Images: Interviews with Contemporary Chinese Filmmakers. Columbia University Press, p. 83. ISBN 0-231-13331-6. Google Book Search. Truy cập 2008-09-10
2. ^ (ngày 7 tháng 1 năm 1994) FILM / Critical Round-up Lưu trữ ngày 26 tháng 12 năm 2014 tại Wayback Machine independent.co.uk
3. ^ Klady, Leonard (ngày 31 tháng 5 năm 2003). "Interview - Chen Kaige". Movie City News. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 4 năm 2007. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2007.
4. ^ Unknown. "Hong Kong Film Awards to celebrate Chinese cinema" Lưu trữ ngày 24 tháng 12 năm 2004 tại Wayback Machine, China Daily, 2004-12-12. Truy cập 2007-04-22.
5. ^ "The filmmakers". Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 4 năm 2009. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2009.
6. ^ a b Doughton, K. L. (ngày 3 tháng 2 năm 2007). "The Color of Forbidden Fruit: Chen Kaige lights up the screen with The Promise". MovieMaker Magazine. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2008.
7. ^ "Festival de Cannes: Farewell My Concubine". festival-cannes.com. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2009.
8. ^ "Bản sao đã lưu trữ". Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2009.
9. ^ "King of the Children". Time Out. ngày 10 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2023.
10. ^ Lee, Maggie (ngày 11 tháng 1 năm 2011). "Sacrifice: Film Review". The Hollywood Reporter. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2023.
11. ^ Clare Pennington (ngày 14 tháng 9 năm 2012). "China, Framed by the Cinema and the Web: 'Caught in the Web,' on Web Searches in China". The New York Times. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2012.
12. ^ Tsu, Clarence (ngày 6 tháng 7 năm 2015). "'Monk Comes Down the Mountain' ('Dao Shi Xia Shan'): Film Review". The Hollywood Reporter. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2023.
13. ^ Lee, Maggie (ngày 4 tháng 1 năm 2018). "Film Review: 'Legend of the Demon Cat'". Variety. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2023.
14. ^ "我和我的祖国"七大导演首曝时尚大片 陈凯歌徐峥宁浩管虎强强联手 献礼建国70年. Mtime (bằng tiếng Trung). ngày 25 tháng 4 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2019.
15. ^ Steven Lee Myers; Amy Chang Chien (ngày 5 tháng 10 năm 2021). "For China's Holidays, a Big-Budget Blockbuster Relives an American Defeat". The New York Times. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2021.
16. ^ Brzeski, Patrick (ngày 23 tháng 6 năm 2021). "Cannes: Tsui Hark, Chen Kaige and Dante Lam Co-Direct China's Most Expensive Film Ever". The Hollywood Reporter. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2021.
17. ^ 陈凯歌陈飞宇父子档电影《尘埃里开花》开机. Mtime (bằng tiếng Trung). ngày 3 tháng 7 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2019.
18. ^ Rosser, Michael (ngày 25 tháng 9 năm 2023). "Fortissimo boards Chen Kaige's 'The Volunteers: To The War'". Screen Daily. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2023.
19. ^ Rong, Yu (ngày 19 tháng 4 năm 2023). "陈凯歌新片《志愿军：雄兵出击》官宣，朱一龙、陈飞宇、张子枫主演" [Official announcement of Chen Kaige's new film "Volunteer Army: Heroes Attack", starring Zhu Yilong, Chen Feiyu and Zhang Zifeng]. iFeng (bằng tiếng Trung). Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2023.
20. ^ "王学圻陈凯歌24年四度合作 《梅兰芳》饰十三燕" [Wang Xueqi and Chen Kaige collaborated four times in 24 years in "Mei Lanfang" as Thirteen Swallows]. Sohu (bằng tiếng Trung). ngày 13 tháng 11 năm 2008. Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2023.
21. ^ Yue, Fuyu (ngày 6 tháng 6 năm 2001). "走近史上经典 关注陈凯歌新剧《吕布与貂蝉》" [Closer to the classics in history, pay attention to Chen Kaige's new drama "Lu Bu and Diao Chan"]. Sina (bằng tiếng Trung). Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2023.
22. ^ Liu, Huan (ngày 5 tháng 11 năm 2020). "《青春创世纪》定档 陈凯歌首次担任都市剧监制" ["Youth Genesis" is finalized Chen Kaige is the first urban drama producer]. China News (bằng tiếng Trung). Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2023.
23. ^ Guo, Guanhua; Ding, Tao (ngày 10 tháng 6 năm 2020). "陈凯歌首次监制网剧 《民初奇人传》定档6月12日" [Chen Kaige's first production of the online drama "Biography of Strange People in the Early Republic of China" is scheduled for June 12]. People.cn (bằng tiếng Trung). Truy cập ngày 29 tháng 8 năm 2023.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]

• Trần Khải Ca trên IMDb
• Trần Khải Ca trên Allmovie

Cơ sở dữ liệu tiêu đề chuẩn
Quốc tế	ISNI VIAF GND FAST WorldCat
Quốc gia	Hoa Kỳ Pháp BnF data Nhật Bản Úc Cộng hòa Séc Tây Ban Nha 2 Hà Lan Na Uy Hàn Quốc Ba Lan Israel
Học thuật	CiNii
Nghệ sĩ	FID
Nhân vật	Trove Deutsche Biographie DDB
Khác	IdRef Yale LUX

x t s Phim do Trần Khải Ca đạo diễn

Hoàng thổ địa (1984) Đại duyệt binh (1986) Hài tử vương (1987) Biên tẩu biên xướng (1991) Bá Vương biệt cơ (1993) Phong nguyệt (1996) Kinh Kha hành thích Tần vương (1998-1999) Đam mê chết người (2002) Cây vĩ cầm vàng (2002) Vô cực (2005) Mai Lan Phương (2008) Sacrifice (2010) Caught in the Web (2012) Monk Comes Down the Mountain (2015) Legend of the Demon Cat (2017) Trận chiến hồ Trường Tân (2021) Trận chiến hồ Trường Tân 2 (2022)