Trăng Trong Thơ Bác - Trường THCS Khôi Kỳ

Ánh trăng vốn là nguồn cảm hứng vô tận của rất nhiều thi sĩ. Ở mỗi nhà thơ ánh trăng có nét độc đáo riêng và trăng trong thơ Bác cũng vậy. Thơ Bác đầy trăng, trăng tròn, trăng sáng, trăng trên mọi nẻo đường Bác đã đi qua. Có vầng trăng trong cảnh tù đầy. Có vầng trăng kháng chiến. Có vầng trăng thanh bình. Trong thơ Bác có nhiều bài thơ viết về ánh trăng, điều đó cho ta thấy Bác rất yêu thiên nhiên, sống lạc quan, yêu đời cho nên tâm hồn Bác lúc nào cũng hướng về ánh trăng, về cái đẹp. Trăng là biểu tượng cho vẻ đẹp vĩnh hằng, là bạn tri âm của tao nhân mặc khách. Bác là một nhà thơ yêu trăng. Sau đây là một số bài thơ tràn đầy ánh trăng trong thơ của Bác:

1. Vọng nguyệt

Trong tù không rượu cũng không hoa,  Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ.  Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,  Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.

2. Trung thu  I.

Gương trăng vành vạnh giữa mùa thu

Sáng khắp nhân gian bạc một màu

Sum họp nhà ai ăn tết đó

Chẳng quên trong ngục kẻ ăn sầu.

II.

Trung thu ta cũng tết trong tù

Trăng gió đêm thu gợn vẻ sầu

Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt

Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu.

(Bản dịch, nguyên văn bằng chữ Hán)

3. Rằm tháng giêng  Rằm xuân lồng lộng trăng soi,  Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân.  Giữa dòng bàn bạc việc quân,  Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.

4. Dạ lãnh

Đêm thu không đệm cũng không chăn,  Gối quắp, lưng còng, ngủ chẳng an;  Khóm chuối trăng soi càng thấy lạnh,  Nhòm song, Bắc Đẩu đã nằm ngang

5. Thu dạ

Trước cửa lính gác bồng súng đứng,

Trên trời đám mây tàn bay bên vầng trǎng;

Lũ rệp bò ngổn ngang như xe tǎng,

Đàn muỗi lúc tụ lúc tán như máy bay;

Lòng nhớ cố quốc cách xa nghìn trùng,

Giấc mộng vấn vương mối sầu mới như vạn mối tơ;

Vô tội mà ở tù đã một nǎm nay,

Già này hoà nước mắt viết thơ tù.

Trước cửa lính canh bồng súng đứng,

Trên trời trǎng lướt giữa làn mây;

Rệp bò ngang dọc như xe cóc,

Muỗi lượn hung hǎng tựa máy bay;

Nghìn dặm bâng khuâng hồn nước cũ,

Muôn tơ vương vấn mộng sầu nay;

ở tù nǎm trọn thân vô tội,

Hoà lệ thành thơ tả nỗi này.

6. Cảm tưởng đọc "Thiên Gia thi"  Thơ xưa thường chuộng thiên nhiên đẹp,  Mây, gió, trăng, hoa, tuyết, núi, sông;  Nay ở trong thơ nên có thép,  Nhà thơ cũng phải biết xung phong.

7. Tin thắng trận  Trăng vào cửa sổ đòi thơ,  Việc quân đang bận, xin chờ hôm sau,  Chuông lầu chợt tỉnh giấc thu,  Ấy tin thắng trận Liên khu báo về.  8. Đối nguyệt  Ngoài song, trăng rọi cây sân,  Ánh trăng nhích bóng cây gần trước song.  Việc quân, việc nước bàn xong,  Gối khuya ngon giấc bên song trăng nhòm.

9. Cảnh khuya

Tiếng suối trong như tiếng hát xa,  Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.  Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,  Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

10. Đi thuyền trên sông Đáy  Dòng sông lặng ngắt như tờ,  Sao đưa thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo.  Bốn bề phong cảnh vắng teo,  Chỉ nghe cót két tiếng chèo thuyền nan.  Lòng riêng riêng những bàng hoàng,  Lo sao khôi phục giang san Tiên Rồng.  Thuyền về, trời đã rạng đông,  Bao la nhuốm một màu hồng đẹp tươi.

11. Cảnh rừng Việt Bắc  Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay,  Vượn hót chim kêu suốt cả ngày,  Khách đến thì mời ngô nếp nướng,  Săn về thường chén thịt rừng quay,  Non xanh, nước biếc tha hồ dạo,  Rượu ngọt, chè tươi mặc sức say.  Kháng chiến thành công ta trở lại,  Trăng xưa, hạc cũ với xuân này.

12. Chơi trăng

Gặp tuần trăng sáng, dạo chơi giăng,  Sẵn nhắn vài câu hỏi chị Hằng:  "Non nước tơi bời sao vậy nhỉ?  Nhân dân cực khổ biết hay chăng?  Khi nào kéo được quân anh dũng,  Để dẹp cho tàn bọn nhố nhăng?  Nam Việt bao giờ thì giải phóng  Nói cho nghe thử, hỡi cô Hằng?".                         * ** Nguyệt rằng: "Tôi kính trả lời ông:  Tôi đã từng soi khắp núi sông,  Muốn biết tự do chầy hay chóng,  Thì xem tổ chức khắp hay không.  Nước nhà giành lại nhờ tài sắt,  Sự nghiệp làm nên bởi chữ đồng.  Tổ chức, tuyên truyền càng rộng rãi,  Tức là cách mệnh chóng thành công".

13. Thư Trung thu 1951  Trung thu trăng sáng như gương  Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đồng  Sau đây Bác viết mấy dòng  Gửi cho các cháu tỏ lòng nhớ nhung...                                                                         (Sưu tầm)