Tranh Luận Mô Hình 'tư Bản' Hay 'xã Hội Chủ Nghĩa' Với Thực Tế Việt Nam

Tranh luận mô hình 'tư bản' hay 'xã hội chủ nghĩa' với thực tế Việt Nam

Nguồn hình ảnh, Getty Images

19 tháng 5 2020

Vào thời điểm chuẩn bị cho thêm một kỳ đại hội của Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức chính trị 5 triệu thành viên, dự kiến vào đầu 2021, TBT Nguyễn Phú Trọng tiếp tục đề cao “chủ nghĩa Marx-Lenin” ở Việt Nam.

Việt Nam: Tiêu chuẩn mới cho Tổng Bí thư ‘được hạ bớt’

Đảng 'trở thành dân tộc' hay để Dân yêu Đảng 'như con'?

Tính chất 'xã hội chủ nghĩa' của thể chế ở Việt Nam đang giảm đi, hay tăng lên là một câu hỏi khó trả lời, vì nước này đã nói là đi theo con đường 'kinh tế thị trường'.

Cùng lúc, 45 năm sau khi cuộc chiến với VNCH và Hoa Kỳ kết thúc, bộ máy chính trị tại Việt Nam hiện vẫn nêu cao 'định hướng XHCN'.

Kỷ niệm 130 năm sinh nhật chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2020), TBT Trọng nói:

"...Xuất phát từ điều kiện lịch sử của Việt Nam, Hồ Chí Minh chỉ rõ, nước ta cần phải trải qua thời kỳ quá độ, từ một nước nông nghiệp lạc hậu lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa. Đây là một sự nghiệp mới mẻ, chưa từng có tiền lệ trong lịch sử, sẽ có vô vàn khó khăn, phức tạp phải vượt qua."

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Hồi đầu 2019, Pew Research Center công bố một điều tra dư luận của họ cho thấy 55% người Mỹ nghĩ tiêu cực về “chủ nghĩa xã hội” (socialism), và có 42% bày tỏ quan điểm tích cực.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất

• Vì sao Trung Quốc gấp rút xử tử 11 thành viên của một gia tộc mafia khét tiếng
• Sau Đại hội 14, Đảng sắp xếp bàn cờ nhân sự cấp cao như thế nào?
• Nguy cơ cho Việt Nam khi Trung Quốc tăng cường xây đảo nhân tạo ở Hoàng Sa
• Thêm một nạn nhân vụ Epstein nói bị đưa đến Anh để quan hệ tình dục với ông Andrew

End of Đọc nhiều nhất

Cần nói đây là cách hiểu của họ về “chủ nghĩa xã hội” kiểu Phương Tây, có tự do ngôn luận, quyền biểu tình, hội họp và an sinh xã hội tốt.

Những người ủng hộ 'chủ nghĩa xã hội' ở Mỹ nói họ tin rằng 'socialism' cho người lao động quyền có tiếng nói, và giúp giảm bất công, phân biệt giàu nghèo.

Phái không thích CNXH cho rằng thể chế này “đã được thử nghiệm ở rất nhiều nơi, nhiều lần và đầu thất bại, điển hình là Venezuela”.

Một số không nhỏ nói CHXH “triệt tiêu sáng kiến” và “hạn chế tự do”.

Tổng thống Donald Trump trong cuộc vận động tranh cử 2020 liên tục tấn công phe Dân chủ Mỹ là “những kẻ theo chủ nghĩa xã hội”.

Tuy thế, ứng viên hàng đầu của Dân chủ, ông Bernie Sanders tự nhận là “người XHCN dân chủ” - democratic socialist, chứ không phải là 'socialist'.

Chừng hai phần ba (65%) nói họ có cách nhìn tích cực về 'chủ nghĩa tư bản” và 1/3 nhìn tiêu cực.

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Thực tế Việt Nam giữa hai hướng ý thức hệ

BBC News Tiếng Việt đã mời bạn đọc trên Facebook chia sẻ cách nhìn của họ về hai hệ tư tưởng 'chủ nghĩa tư bản', và 'chủ nghĩa xã hội', trong bối cảnh Việt Nam.

Bài '65% dân Mỹ thích chủ nghĩa tư bản, còn người Việt Nam thì sao?' đăng hôm 15/05/2020 đã nhận được trên 300 bình luận gửi về trang Facebook của BBC News Tiếng Việt.

Các ý kiến thể hiện nhiều cách nhìn khác nhau về chủ đề này mà một số đông không tin rằng mô hình ở Việt Nam thực sự là 'XHCN', mà là 'tư bản đỏ', đem lại đặc quyền cho một tầng lớp.

Việc con em quan chức du học ở các nước G7 được một số bạn cho là bằng chứng về hiện tượng 'ý thức hệ tư bản đỏ' này.

Xin điểm ra những bình luận nổi bật, đầu tiên là về sự so sánh hai chủ thuyết và điều mà một số bạn cho là thực tế ở Việt Nam hiện nay:

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Van Nghiem: “Cho hỏi khác biệt giữa cntb và cnxh là làm bao nhiêu hưởng bấy nhiêu với chia đều của cải. Hay đa nguyên với độc tài vậy. Cnxh kiểu Tây Phương còn tốt chán so với định hướng xhcn ở Việt Nam.”

Nguyen Jose: “Thế giới vật chất, xã hội, triết lý... phát triển được là nhờ hoạt động đối kháng, triệt tiêu đối kháng đồng nghĩa với thế giới chấm dứt. Chủ nghĩa Marx mâu thuẫn ngay trong lý thuyết vì khi tiến vào thế giới đại đồng thì triệt tiêu đối kháng ,theo lý luận thì thế giới bi diệt vong. Khó hiểu!

Hiếu Râu: “Hỏi câu này ở VN thì...nói thích thì sợ, nói không thích thì dối lòng...cứ nhìn vào đàn con cháu các cụ đang học tập ở đâu...”

Quang Minh Nguyen: “Việt Nam từ sau cải cách 1986 đã theo CNTB, còn cái CNXH chỉ là cái bình phong để đảng CS duy trì quyền lực. Nhưng đó là CNTB "nửa vời", "quái thai", khi mà những ngành then chốt như điện, nước, dầu khí... vẫn nằm trong tay nhà nước, bởi vậy nhờ các tập đoàn nhà nước mà dân VN gánh nợ công đầm đìa, giá xăng, điện thì trên trời ... CNTB phải đi đôi với đa đảng và tam quyền phân lập mới phát huy hết tiềm năng, chứ còn như VN, thì chỉ có lũ TB đỏ mới giàu trong thể chế độc đảng.”

Tran Xuannhan: “CNTB là anh nd nuôi bò sữa chăm lo cho bò để bò tạo nhiều sữa từ đó thu lợi. CNCS là anh nd nuôi bò hợp tác xã để cày ruộng bò béo hày gầy mặc kệ. Miễn sao không chết là được.”

Мистецтв Бойових Людина: “Việt Nam thì trừ ra 4 triệu dân thì còn lại là muốn theo tư bản.”

Nha Doan: “Chủ nghĩa tư bản đã thất bại không làm mọi người giàu bằng nhau.Nhưng, chủ nghĩa cộng sản đã thành công trong việc làm mọi người nghèo bằng nhau...Hãy làm bài toán xem cả thế giới còn lại bao nhiêu nước cộng sản....”

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Quang Nguyen: “Một xã hội mọi người làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu không bao giờ tồn tại. Trong xã hội mọi tầng lớp đều có nó mới thành một xã hội. Như thế nó mới thúc đẩy con người cạnh tranh để phát triển, cạnh tranh để phục vụ cho nhau tốt hơn, moi óc nặng đầu để phát minh sáng kiến, giao thiệp văn minh hơn..... làm gì có chuyện làm bao nhiêu cũng được nhưng nhu cầu muốn gì là có. Tích lũy tư bản tiến lên cnxh...là viễn vông. Nhu cầu con người là vô hạn, không có chuyện hợp tác xã của cải chung. Nếu có thì xã hội đó thì không đói là mừng nói chi phát triển. Làm ít, ngu , dốt, lười mà đòi của cải giống nhau. Xã hội đó xứ sở thần tiên cũng không có, Tôn Ngộ Không ăn hết đào còn bị phạt. Nói chung khi con người không cần ăn uống cũng no, không sinh sản...thì con người mới hết nhu cầu.”

Hồ Kim Mao: “VN còn mỗi ông TBT Trọng là cộng sản thôi, còn lại là tư bản mặc áo đỏ. Nếu một ông cán bộ CS chính hiệu thì lấy đâu nhà đất, tiền lập công ty, HTX, lấy đâu tiền cho con cháu du học bên trời Tây.”

Diệp Thảo Nguyên: “Kinh tế thị trường theo định hướng XHCN. Một thể chế quái thai. Xuống hố chậm hơn nhưng bị giày vò lâu hơn. Nhiều mảnh đời sống như địa ngục trần gian.”

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Một số bạn đọc của BBC cũng nhắc rằng cần nhìn vào thực tiễn cuộc sống hơn là các mác, nhãn hiệu tư tưởng:

Lửa Sấm Sét: “Mình đi theo cái chủ nghĩa gì không phải tư bản cũng không phải cộng sản đi, miễn sao nó công bằng, văn minh,chủ nghĩa gì nó là một sự thoả thuận giữa những người sống trong một đất nước để làm sao tạo ra được một sân chơi chung cho tất cả,để đưa cuộc sống của tất cả được nâng cao hơn. Như bất cứ sân chơi nào mà cứ tồn tại sự độc tài là sân chơi không lý tưởng rồi.nó thiếu đi sự phản biện và sai với quy luật phát triển là cần sự đối chứng.”

Bảo Nam: “Tư bản hay cnxh cũng như nhau. Cứ minh bạch là dân tin hết. Còn ở vn minh bạch thì cộng sản vào tù hết. Quan chức gọi là hở ra là tham nhũng. Corona vừa rồi là ví dụ. Mệnh lệnh từ tổng bí thư cũng thế. Chuyện hộ nghèo ở vn mới buồn cười. Đúng lá nhà nc của quan do quan và vì quan.”

Canh Tranthanh: “Dân Việt thực ra không có chính kiến rõ ràng, đa số theo đuôi thôi. Tuy nhiên CNXH dân chủ là một ý hay.”

Anh Luu: “Cả thế giới đang phải chiến đấu với đại dịch covid-19. Tôi thật mừng vì đang sống tại Việt Nam. Tôi không quan tâm CNTB hay CNXH. Với tôi Việt Nam là quê hương, là những điều thân thuộc với tôi nhất.”

Cũng có ý kiến nói lãnh đạo Việt Nam nên nhìn nhận thực tế các nước khác để chọn con đường có lợi cho kinh tế:

Nhật Anh Đỗ: “Đảng cầm quyền ở Việt Nam nên bỏ chủ nghĩa Mác - Lenin đi! Đảng xã hội như ở các nước châu Âu thì không có vấn đề gì vì họ đâu có theo chủ nghĩa Mác - Lê nin đâu. Tất nhiên là nếu Việt Nam được lãnh đạo bởi một Đảng theo tư tưởng kinh tế thị trường tự do, bảo vệ các quyền sở hữu của người dân, nhất là quyền sở hữu đất đai như Nam Hàn, Nhật Bản... thì kinh tế Việt Nam sẽ tiến nhanh hơn. Ở Việt Nam hiện nay không một người dân nào có quyền sở hữu đất đai như ở Nam Hàn, Nhật Bản... chỉ có quyền sử dụng đất.

Karma Samten: “Thể chế kinh tế tư bản, chính trị xhcn đa đảng sẽ đem đến thịnh vượng, nhân quyền, ít tham nhũng và ổn định xã hội hơn khi đất nước có khủng hoảng.”

Chủ đề liên quan

• Quan hệ Việt Trung
• Việt Nam
• Chính trị Việt Nam

Tin liên quan

• 

  Quan chức ví von 'Đảng là dân tộc' gây xôn xao dư luận

  5 tháng 2 năm 2020
• 

  Thành triệu phú VN thời 'lấy xẻng xúc vàng' ở Đông Âu

  1 tháng 3 năm 2020
• 

  Tháng Giêng Đen 1991: Súng nổ ở Lithuania làm vỡ Liên Xô

  3 tháng 4 năm 2019
• 

  Việt Nam từng có bao nhiêu thủ đô?

  5 tháng 3 năm 2020

Tin chính

• Đả hổ diệt ruồi: Những tướng quân đội nào đã bị ông Tập Cận Bình thanh trừng?

  1 tháng 2 năm 2026

• Thấy gì từ phim tài liệu về vợ ông Trump?

  4 giờ trước

• Thêm một nạn nhân vụ Epstein nói bị đưa đến Anh để quan hệ tình dục với ông Andrew

  1 tháng 2 năm 2026

BBC giới thiệu

• 

  Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

  23 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

  22 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

  18 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

  15 tháng 1 năm 2026
• 

  Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

  14 tháng 1 năm 2026
• 

  Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

  8 tháng 1 năm 2026
• 

  GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

  7 tháng 1 năm 2026
• 

  Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

  10 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

  25 tháng 12 năm 2025

Tin liên quan

• 

  Quan chức ví von 'Đảng là dân tộc' gây xôn xao dư luận

  5 tháng 2 năm 2020
• 

  Thành triệu phú VN thời 'lấy xẻng xúc vàng' ở Đông Âu

  1 tháng 3 năm 2020
• 

  Tháng Giêng Đen 1991: Súng nổ ở Lithuania làm vỡ Liên Xô

  3 tháng 4 năm 2019
• 

  Việt Nam từng có bao nhiêu thủ đô?

  5 tháng 3 năm 2020

Tin chính

• Đả hổ diệt ruồi: Những tướng quân đội nào đã bị ông Tập Cận Bình thanh trừng?

  1 tháng 2 năm 2026

• Thấy gì từ phim tài liệu về vợ ông Trump?

  4 giờ trước

• Thêm một nạn nhân vụ Epstein nói bị đưa đến Anh để quan hệ tình dục với ông Andrew

  1 tháng 2 năm 2026

BBC giới thiệu

• 

  Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

  23 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

  22 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

  18 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

  15 tháng 1 năm 2026
• 

  Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

  14 tháng 1 năm 2026
• 

  Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

  8 tháng 1 năm 2026
• 

  GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

  7 tháng 1 năm 2026
• 

  Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

  10 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

  25 tháng 12 năm 2025

Phổ biến

1. 1Vì sao Trung Quốc gấp rút xử tử 11 thành viên của một gia tộc mafia khét tiếng
2. 2Sau Đại hội 14, Đảng sắp xếp bàn cờ nhân sự cấp cao như thế nào?
3. 3Nguy cơ cho Việt Nam khi Trung Quốc tăng cường xây đảo nhân tạo ở Hoàng Sa
4. 4Thêm một nạn nhân vụ Epstein nói bị đưa đến Anh để quan hệ tình dục với ông Andrew
5. 5Đả hổ diệt ruồi: Những tướng quân đội nào đã bị ông Tập Cận Bình thanh trừng?
6. 6Thấy gì từ phim tài liệu về vợ ông Trump?
7. 7Lý do khiến giá vàng tăng kỷ lục rồi đảo chiều
8. 8Vụ trừng phạt tướng Trương Hựu Hiệp cho thấy điều gì về Chủ tịch Tập Cận Bình?
9. 9Nga tấn công tàu chở khách Ukraine, cảnh tượng hỗn loạn bao trùm
10. 10Nhiếp ảnh gia người Nhật Bản dành hàng thập kỷ ghi lại cuộc sống của các tử tù