TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ BỆNH LEPTO Ở LỢN

TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ BỆNH LEPTO Ở LỢN

Bệnh lepto ở lợn hay còn gọi là bệnh nghệ, bệnh vàng da có tên khoa học đầy đủ là bệnh Leptospira ở lợn là một trong các loại bệnh nguy hiểm gây thiệt hại rất lớn trong chăn nuôi lợn nói riêng và chăn nuôi gia súc nói chung. Vậy triệu chứng bệnh lepto ở lợn ra sao, cách điều trị bệnh lepto ở lợn như thế nào, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

Nguyên nhân gây bệnh lepto ở lợn

Bệnh lepto ở lợn hay bệnh Leptospira ở lợn là một loại bệnh truyền nhiễm do xoắn khuẩn leptospira gây ra cho cả  người và gia súc. Xoắn khuẩn này có 4 chủng chính bao gồm: Leptospira ictero haemorrhagiae, Leptospira canicola, Leptospira pomona, Leptospira grippotiphosa. Tuy nhiên trong 4 chủng này, chỉ có chủng Leptospira grippotiphosa là không gây bệnh lepto mà gây bệnh trên bò, dê, ngựa.

Mặt khác, khi xoắn khuẩn lây nhiễm vào trong cơ thể gây bệnh lepto ở lợn,  xoắn khuẩn sẽ hủy hoại gan, phá hủy hồng cầu nên sinh vàng các mô và dễ quan sát là các niêm mạc hở và da. 

Bên cạnh đó, con đường lây bệnh leptospira ở lợn chủ yếu là do chuột bệnh thải xoắn khuẩn theo nước tiểu gây ô nhiễm môi trường. Ngoài ra, bệnh lepto ở heo còn có thể lây qua đường miệng, qua thức ăn, nước uống, tiếp xúc trực tiếp và qua những vết xước trên da, niêm mạc hoặc qua đường sinh dục. 

Khi đó, xoắn khuẩn tăng sinh và xâm nhập máu, gây bại huyết, hủy hoại gan, thận dẫn đến vàng da. Với động vật chủ, xoắn khuẩn xâm nhập dạ con và bào thai và gây chết thai, sẩy thai. Không chỉ thế, độc tố của xoắn khuẩn còn có thể gây tổn thương hệ thần kinh trung ương và gây viêm não, màng não.

Như vậy, bệnh lepto lợn là một loại bệnh rất nguy hiểm và có thể mắc bất cứ lúc nào, không có mùa cụ thể. Hơn thế, bệnh còn có thể lây nhiễm cho tất cả mọi độ tuổi ở lợn, đặc biệt là trên heo nái mang thai tạo thành bệnh lepto ở heo nái mang thai rất khó chữa vfa dễ gây sảy thai.

Vậy, triệu chứng bệnh lepto ở lợn có những biểu hiện nào, biểu hiện nào là đặc trưng và cách điều trị bệnh lepto ở lợn ra sao, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu tiếp ở phần dưới đây.

Triệu chứng bệnh lepto ở lợn

Biểu hiện bên ngoài

Như đã nói ở trên, bệnh lepto ở lợn là một căn bệnh truyền nhiễm nên có thời gian ủ bệnh tương đối dài, thường ủ bệnh từ 2 – 20 ngày hoặc hơn. Bệnh có thể xảy ra ở thể cấp tính, á cấp tính, mãn tính và mang trùng (ẩn tính) nên triệu chứng bệnh lepto ở lợn ở các thể này cũng có chút khác biệt. Cụ thể:

– Thể cấp tính:

+ Theo nghiên cứu, bệnh lepto lợn ở thể này thường xảy ra với các con lợn con dưới 3 tháng tuổi. Khi mắc bệnh, lợn có các triệu chứng như: thân nhiệt tăng cao (40 – 41°C), viêm kết mạc, yếu, ỉa chảy, đôi khi xuất hiện vàng da (nhiễm bilirubin). 

+ Bên cạnh lợn con, bệnh lepto ở lợn thể cấp tính cũng có thể xảy ra ở lợn trưởng thành với các triệu chứng tương tự, tuy nhiên lại ít bị nhiễm bilirubin huyết. 

+ Thông thường, bệnh leptospira ở lợn thể cấp tính sẽ kéo dài 4 – 10 ngày và có thể gây chết 20 – 30%, có khi lên đến 90%.

– Thể á cấp tính:

+ Khác với thể cấp tính, thể á cấp tính của bệnh lepto ở lợn lại thường xảy ra ở đàn lợn vỗ béo với biểu hiện đặc trưng là sốt từng cơn. Có biểu hiện này là do xoắn khuẩn Leptospira theo máu lan khắp cơ thể lợn bệnh gây sốt, nhưng khi khu trú ở gan và thận thì lại không gây sốt. 

+ Ngoài sốt từng cơn, khi đã nhiễm bệnh lepto ở lợn còn có các biểu hiện khác như: tiêu chảy trong vòng 2 – 3 ngày, đôi khi xuất hiện triệu chứng vàng da, hoại tử từng đám nên có hiện tượng da tróc vẩy. 

+ Bên cạnh đó, do tổn thương các mao mạch thượng bì nên dịch tiết ra ngoài bề mặt da khô thành vẩy từng đám màu nâu, đặc biệt ở phần da 4 chân và mõm. Khi đó, bệnh lepto ở heo sẽ có biểu hiện trước hết trên da nổi nhiều đám đỏ như vết chàm, ở ranh giới da tổn thương và da lành nổi bờ như hắc lào, nếu không điều trị kịp thời, các vết loét lan dần ra khắp cơ thể lợn ốm. Sau khi điều trị khỏi, các vết loét đóng vẩy và bong dần ra. 

+ Ở thể này, bệnh có thể kéo dài đến 20 ngày nhưng ít gây chết như thể cấp tính.

– Thể mãn tính:

+ Với thể mãn tính của bệnh lepto ở lợn, chúng thường xảy ra chủ yếu ở lợn trưởng thành, lợn nái, lợn đực với các biểu hiện như:

-> Lợn bệnh biểu hiện hơi sốt, bỏ ăn tạm thời, hoại tử da, khát nước và uống nhiều nước

-> Ban đầu bị táo bón, giai đoạn cuối chuyển sang tiêu chảy

-> Chảy nhiều nước mắt, có thân nhiệt cao hơn bình thường 1,5 độ, thỉnh thoảng có cơ run nhẹ

-> Mũi khô, mõm sưng, mặt phù to dần, mí sụp

-> Bao dương vật của heo đực sưng to, trông như cái túi, đôi lúc đầu dương vật thò ra ngoài và không thụt vào được

-> Những con lợn nái chửa lứa một và lứa hai dễ bị sảy thai. Trường hợp này, bào thai phát triển bình thường nhưng da lợn trắng bạch điểm những đám vàng, trong số đó có một số thai thối rữa hoặc thai gỗ. 

-> Mặt khác, khi nhiễm bệnh lepto ở lợn nái chửa vẫn có thể đẻ đúng hạn, nhưng một số thai chết yểu, số còn lại sức sống yếu và một vài ngày sau thì chết. 

-> Ngoài ra, nái đẻ ngoài sốt còn bị mất sữa và vàng da, tiểu tiện khó, tiểu ít và giảm dần, nước tiểu lợn có thể lẫn máu nên có màu hồng, nếu để qua đêm chuyển thành màu nâu thẫm.

– Thể mang trùng:

+ Bệnh lepto lợn ở thể này thường không có các biểu hiện lâm sàng nhưng khi xét nghiệm huyết thanh lại cho kết quả dương tính, nhất là ở lợn trên 1 năm tuổi (30 – 80%). 

+ Ngoài ra, khi mắc bệnh lepto ở lợn của thể này, bệnh có thể xảy ra ở dạng ghép với một số bệnh khác như bệnh Viêm phổi truyền nhiễm, Giả dại, sẩy thai truyền nhiễm, Phó thương hàn, Ngộ độc thức ăn, Dịch tả lợn nên việc chẩn đoán và điều trị càng khó khăn hơn.

Như vậy, qua tìm hiểu ta có thể thấy, một trong những triệu chứng đặc trưng của bệnh Leptospira ở lợn là lúc đầu lợn bệnh giảm hoặc bỏ cám nhưng vẫn ăn nhiều rau xanh, do vậy phân hơi táo và có màu đen, phần cuối bãi phân hơi nhão. Thân nhiệt lúc sốt lúc không, lợn bệnh vẫn nhanh nhẹn nhưng sụt cân chậm. Trong trường hợp mãn tính lợn bệnh có mùi khét, da khô ánh vàng, lông gáy dễ nhổ. 

Bệnh tích

Bên cạnh những triệu chứng đặc trưng thì bệnh lepto ở lợn còn có những biểu hiện bệnh tích rõ ràng, trong đó phải kể đến như:

– Xác lợn chết gầy, lông rụng từng đám, da hoại tử từng vùng. 

– Lợn nái hoại tử vú, thiếu máu da, mô dưới da, các lớp niêm mạc và thanh mạc. 

– Các cơ quan nội tạng và mỡ cũng vàng, đặc biệt để gan tiếp xúc với không khí càng lâu càng vàng

– Gan sưng nhũn, màu hơi vàng hay màu đất sét, có nhiều điểm xuất huyết và các vùng hoại tử màu xám. 

– Tế bào gan thoái hoá dạng hạt và thoái hoá mỡ, ở giữa chúng dễ tìm thấy xoắn khuẩn Leptospira. 

– Dịch mật teo, đặc hoặc vón lại thành cục với kích thước khác nhau (có thể to bằng đầu ngón tay cái). 

– Thận hơi sưng, nhợt nhạt, vỏ thận de bóc, dưới vỏ thận xuất huyết hình đinh ghim. Lách gần như bình thường. 

– Phổi có thể phù thũng, gơ tim mềm, thoái hoá, màng trong và màng ngoài tim xuất huyết hình đinh ghim hoặc từng đám ở lợn con, ruột và dạ dày bị viêm. 

– Bàng quang xuất huyết, chứa ít nước tiểu màu đỏ. 

– Bào thai bị sẩy thiếu máu, đôi khi vàng, có những điểm hoại tử như đầu đinh ghim trên gan, dịch ổ bụng và màng phổi có màu vàng.

Như vậy có thể thấy, bệnh leptospira ở lợn có những triệu chứng và bệnh tích rất cụ thể và rõ ràng. Tuy nhiên đó thời gian ủ bệnh có thể lên tới 20 ngày nên bà con thường không phát hiện ra sớm để bệnh diễn biến nặng gây thiệt hại lớn. Vậy cách điều trị bệnh lepto ở lợn như thế nào, cùng chúng tôi tìm hiểu tiếp ở phần dưới đây nhé! 

Cách điều trị bệnh lepto ở lợn

Để điều trị bệnh lepto ở lợn, bà con có thể dùng kháng huyết thanh đặc hiệu. Tuy nhiên, kháng huyết thanh không ngăn được hiện tượng sẩy thai và trong trường hợp bị nặng hiệu quả của kháng huyết thanh không cao. Mặt khác sản phẩm này  trên thị trường cũng không được thông dụng.

Vì vậy, để điều trị bệnh lepto ở lợn, bà con có thể sử dụng các loại kháng sinh truyền thống dùng điều trị bệnh lợn nghệ là Tê-ta-xi-lin, Am-pi-xi-lin, Pê-ni-xi-lin kết hợp với Nô-vô-ca in. Tuy vậy, nếu dùng thuốc không hợp lý có thể sẽ xuất hiện nhiều chủng xoắn khuẩn nhờn thuốc; trong một số trường hợp, lợn bị bội nhiễm các bệnh khác nên dùng kháng sinh sẽ kém hiệu lực. Do vậy bà con phải kết hợp các loại kháng sinh đặc hiệu mới dập tắt được ổ dịch. Có thể dùng thuốc điều trị theo một trong các cách sau:

Đối với đàn lợn bị cấp tính

– Cách 1: Dùng Leptocin tiêm bắp, 1ml/5kg thể trọng/lần. Ngày đầu tiêm 2 lần, từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 5 tiêm 1 lần/ngày với liều lượng 1ml/10kg thể trọng.

+ Canxi B12 tiêm bắp, 10-15ml/50-100kg thể trọng, 1 lần/ngày.

+ Lưu ý, sau khi lợn ăn uống bình thường, cần tiêm thêm 2 mũi kháng sinh và thuốc bổ (2 ngày).

– Cách 2: Phối hợp 2 loại kháng sinh để điều trị.

+ Buổi sáng: dùng Pneumotic tiêm bắp, 1ml/10kg thể trọng hoặc Urotropin tiêm bắp, 1ml/5kg thể trọng.

+ Buổi chiều: Spectilin tiêm bắp, 1ml/10kg thể trọng. Tiêm thuốc liên tục cho lợn trong 5 ngày.

– Cách 3: (Dùng cho lợn 50kg thể trọng/ngày):

+ Tiamulin, tiêm bắp, 5ml.

+ Norfloxkara, tiêm bắp, 5ml.

+ Urotropin, tiêm bắp, 5ml, hoặc ADE B-complex 3-4ml; ngày tiêm 2 lần, liên tục 5 ngày.

Đối với những con mang trùng (mạn tính)

– Dùng vắc xin phòng bệnh xoắn khuẩn tiêm ngay vào lợn mang trùng, tiêm 2 mũi cách nhau 5-7 ngày.

– Sau khi tiêm mũi vắc xin thứ 2 được 7-10 ngày, dùng một trong những cách ở trên để điều trị.

Ngoài ra,để điều trị bệnh được hiệu quả, bà con nên kết hợp dùng các thuốc trợ lực như Vitamin B1, Vitamin K,  Vitamin C, B-complex để tăng sức đề kháng cho lợn mau khỏi bệnh cũng như tránh mắc các bệnh kế phát.

Cách phòng tránh bệnh lepto

Để phòng bệnh lepto ở lợn, bà con nên tiêm vacxin phòng bệnh định kì và đúng hạn. Lợn nái và đực giống tiêm đại trà năm 2 đợt vào dịp tháng 3 – 4 và tháng 9 – 10, đối với lợn vỗ béo, có thể tiêm phòng từ lúc 3 tháng tuổi, đối với lợn nái, có thể tiêm phòng vào thời kỳ 1-2 tháng trước khi phối giống

Ngoài ra, để phòng tốt bệnh, bà con cần đảm bảo:

– Vệ sinh sạch sẽ, phun sát khuẩn định kì chuồng trại và khu vực xung quanh chuồng. Có thể sử dụng Bencid 200 hay Iodine 10%.

– Đồng thời cần lưu ý diệt chuột, đảm bảo chế độ chăm sóc nuôi dưỡng tốt.

– Lợn ốm chết phải đào hố, rắc vôi bột chôn kỹ, tốt nhất là đốt xác chết. Không được mổ thịt ăn vì bệnh lây sang người và thịt khét không ăn được. 

– Không được bán lợn ốm ra ngoài hoặc vứt xuống sông ngòi làm dịch bệnh càng phát triển.

Trên đây là toàn bộ những kiến thức về bệnh lepto ở lợn mà chúng tôi muốn cung cấp tới bạn đọc. Hy vọng với những kiến thức này có thể giúp mọi người có thêm kiến thức và giải quyết được tình trạng gặp phải trong chăn nuôi.

Để được tư vấn kỹ hơn về các triệu chứng bệnh cũng như cách điều trị bệnh cụ thể hơn, hiệu quả hơn, bạn có thể liên hệ SĐT: 0961 681 856 để được tư vấn miễn phí.