Triệu Quang Duệ – Wikipedia Tiếng Việt

Năm 917, người kế nhiệm Lưu Ẩn là Lưu Nham xưng đế kiến quốc Đại Việt (sau đó cải thành Đại Hán, sử gọi là Nam Hán), tức Cao Tổ hoàng đế. Nam Hán Cao Tổ bổ nhiệm Triệu Quang Duệ, Lý Ân Hành, và Dương Đõng Tiềm là Đồng bình chương sự; Triệu Quang Duệ còn được bổ nhiệm làm Binh bộ thượng thư.[5] Sau đó cải nhiệm Môn hạ thị lang.[3]

Triệu Quang Duệ cho rằng bản thân xuất thân từ danh môn, gia tộc uy vọng hiển hách, mặc dù tại Nam Hán được làm đến chức tể tướng, song chỉ cát cứ tại một góc Lĩnh Nam, do vậy muốn trở về triều đình Trung Nguyên. Nam Hán Cao Tổ biết chuyện, vì muốn an phủ Triêu Quang Duệ nên giả bút tích của ông để viết thư, phái người lén đến Lạc Dương triệu hai người con của ông là Triệu Tổn và Triệu Ích (趙益) đến Quảng châu, hai người này đem gia quyến đến Nam Hán. Khi gia đình được đoàn tụ, Triệu Quang Duệ vừa bất ngờ vừa vui mừng, từ đó về sau tận tâm tận lực phục vụ cho Nam Hán.[3]

Nam Hán từng có quan hệ thân thiết với nước Sở, quốc vương khai quốc của Sở là Mã Ân cùng những người kế vị vẫn là chư hầu trên danh nghĩa của triều đình Trung Nguyên, Lưu Nham từng lấy con của Mã Ân trước khi xưng đế.[6] Sau khi xưng đến, ông lập Mã thị làm hoàng hậu.[5] Tuy nhiên, sau khi Mã hậu mất năm 934,[7] quan hệ giữa hai bên xấu đi, sự phồn vinh của Sở trở thành một mối uy hiếp đối với Nam Hán.[3] Năm 939, Triệu Quang Duệ tâu với Nam Hán Cao Tổ rằng kể từ khi Mã hậu mất, giữa hai bên vẫn chưa thông sứ, và không thể để mất đi quan hệ thân thiết kéo dài từ lâu này. Ông tiến cử Gián nghị đại phu Lý Thư (李紓) làm sứ giả, Cao Tổ chấp thuận.[8] Sau khi Lý Thư đi sứ sang Sở, Sở cũng phái sứ giả đáp tạ,[3] Từ đó, hai bên duy trì quan hệ hữu hảo trong thời gian trị vì còn lại của Nam Hán Cao Tổ.[1]

Trong hơn 20 năm Triệu Quang Duệ làm tể tướng tại Nam Hán, phủ khố đủ đầy, biên cảnh an toàn.[8] Ông mất tháng 12 năm Đại Hữu thứ 13 (khoảng tháng 1/2 năm 940).[1] Sau khi ông mất, Nam Hán Cao Tổ cho Triệu Tổn kế nhiệm các chức vụ của ông.[8]