Truyền Thuyết Về Archimedes (Câu Chuyện Về Chiếc Vương Miện Của ...

Archimedes sinh năm 287 TCN. Archimedes là một nhà Toán học, nhà Vật lí, kỹ sư, nhà phát minh và là một nhà Thiên văn học người Hy Lạp, sinh ra ở thành phố Syracuse, đảo Sicilia. Do có kiến thức uyên bác nên ông được Nhà Vua và toàn dân kính trọng.

Có lần Nhà Vua giao cho thợ kim hoàn làm vương miện bằng vàng, tất cả số vàng dùng làm vương miện đều được cân trước. Một thời gian sau, vương miện đã làm xong, đem dâng cho Nhà Vua. Nhà vua rất đỗi vui mừng, cầm chiếc vương miện xoay vài vòng. Bỗng nhiên ý nghĩ hoài nghi lóe lên, Nhà Vua hỏi người thợ: ” Chiếc vương miện này đều làm bằng vàng rồng cả đấy chứ?”. “Thưa vâng ạ.”, người thợ đáp dứt khoát.

“Không đúng, ta thấy các ngươi đã trộn bạc lẫn vào vàng để ăn cắp vàng của ta!”.

“Kẻ hèn mọn này đâu dám! Đâu dám!”.

Vì không có chứng cứ, người thợ nhất định không nhận, Nhà Vua quay lại hỏi đám quần thần của mình: “Các khanh có thấy đúng vậy không?”.

Đám quần thần cũng chẳng người nào biết. Lúc đó có một vị đại thần đề nghị:

“Thưa bệ hạ hãy cho triệu mời Archimedes đến kiểm tra.”

“Ừ, được”, Nhà Vua đồng ý với đề nghị.

Archimedes được mời vào cung vua, vua nói với Archimedes.

“Archimedes ta cần ngươi kiểm tra xem trong chiếc vương này đã bị trộn vào bao nhiêu bạc, nhưng không được làm hỏng vương miện”.

Archimedes nhận lệnh Nhà Vua giao cho, đem vương miện về nhà tìm cách kiểm tra. Nhiều ngày trôi qua mà ông vẫn chưa có cách gì để kiểm tra. Archimedes lo lắng suy nghĩ, quên cả ăn, mất cả ngủ. Hôm đó, ông vào buồng tắm, ngâm mình vào bồn nước nhìn thấy hiện tượng có nước tràn ra ngoài, ông càng nhấn mình sâu xuống thì lượng nước tràn ra càng nhiều, trong đầu liền lóe lên biện pháp giải quyết ra vấn đề, vì quá mừng rỡ ông quên cả việc mặc quần áo nhảy vọt ra khỏi bồn tắm, vừa chạy vừa la:

“Eureka! Eureka!!!!” (Tìm thấy rồi! Tìm thấy rồi!), mọi người chung quanh đều cho là Archimedes bị điên, nhưng thì ra trong khi tắm Archimedes phát hiện ra rằng thể tích nước tràn ra ngoài đúng bằng thể tích phần chất lỏng mà vật chiếm chỗ. Trên cơ sở nguyên lý này ông đã tìm thấy biện pháp kiểm tra chiếc vương miện. Đầu tiên ông lấy hai khối vàng và bạc cùng khối lượng với nhau rồi lần lượt bỏ chúng vào trong một chậu nước đầy.

Bằng cách này ông nhận thấy được rằng lượng nước tràn ra khi bỏ vàng vào ít hơn lượng nước tràn ra khi bỏ bạc vào. Tiếp đến, ông bỏ chiếc vương miện vào trong một chậu nước đầy, hứng lấy số nước tràn ra, rồi ông lại lấy vàng rồng có cùng trọng lượng với vương miện bỏ vào chậu nước đầy hứng lấy nước tràn ra và đem đi đo thể tích của chúng.

Kết quả thể tích nước tràn ra khi bỏ vàng vào chậu ít hơn là nước tràn ra khi bỏ vương miện vào chậu. Nhờ đó, ông xác định được chiếc vương miện đã bị trộn bạc vào. Trước chứng cứ đó, người thợ kim hoàn đành phải nhận tội. Từ đó, Nhà Vua càng thêm tin tưởng và tôn trọng Archimedes: “Bất luận Archimedes nói gì đều phải tin tưởng ông ấy”.

Đố bạn: Vì sao bằng cách so sánh lượng nước tràn ra thì Archimedes đã phân biệt vàng nguyên chất và vàng pha lẫn bạc?

Giải thích: Các chất khác nhau thì dù có cùng khối lượng cũng sẽ có khối lượng riêng khác nhau. Trong trường hợp này do khối lượng riêng của vàng lớn hơn khối lượng riêng của bạc nên thể tích của vàng nhỏ hơn thể tích của bạc (D=mV với m là khối lượng vật, V là thể tích của vật) nên phần thể tích nước mà bạc chiếm chỗ sẽ nhiều hơn so với phần thể tích nước mà vàng chiếm chỗ. Nhờ đó so sánh lượng nước tràn ra của vương miện và vàng rồng (có cùng trọng lượng) khi cho vào chậu nước đầy ta có thể nhận ra được vương miện có bị pha lẫn bạc vào hay không. Do có sự khác nhau về lượng nước tràn ra ngoài nên Archimedes đã biết được vương miện đã bị pha lẫn bạc.

=> Ngoài câu chuyện trên còn có một câu chuyện khác về Archimedes liên quan đến chiếc thuyền khổng lồ Nhà Vua giao cho Archimedes giám sát xây dựng. Nhà Vua đặt làm một chiếc thuyền buồm lớn gấp nhiều lần các tàu chiến thời xưa, ông muốn tặng chiếc thuyền cho người cai trị Ai Cập lúc bấy giờ. Nhưng liệu một chiếc thuyền với kích cỡ của một tòa lâu đài có thể nổi được trên mặt nước? Nhà Vua còn muốn trên chiếc thuyền đó có đầy đủ mọi thứ: máy bắn đá, bể bơi có mái vòm, phòng tắm nước nóng, một thư viện chứa đầy đủ sách và các bức tượng, … Và Nhà Vua muốn làm khó Archimedes bằng việc chất đầy thuyền với một đống hàng hóa, đồng thời yêu cầu chiếc thuyền phải chở được trên 1000 người (trong đó bao gồm 600 người lính), phải có một chuồng ngựa riêng biệt trên thuyền chứa được 20 con. Làm thế nào để một chiếc thuyền có quy mô như thế không chìm ngay trong lần đầu tiên ra khơi? Archimedes đã bắt đầu nghiên cứu vấn đề, và trong lúc đang tắm trong một bồn tắm đầy nước ông nhận ra được rằng khi ông nhấn chìm người trong nước càng nhiều thì lực đẩy ông lên càng mạnh. Từ đó, ông nhận ra được rằng một vật nhúng vào chất lỏng bị chất lỏng đẩy thẳng đứng từ dưới lên với một lực có độ lớn bằng với trọng lượng của phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ. Vậy nếu chiếc thuyền đó nặng 2000 tấn và thay thế chính xác 2000 tấn nước thì chiếc thuyền đó sẽ nổi một phần. Nhưng nếu chiếc thuyền thay thế 4000 tấn nước thì chiếc thuyền chắc chắn sẽ nổi trên mặt nước. Và đương nhiên nếu chiếc thuyền chỉ thay thế 1000 tấn nước thì kết quả sẽ không làm cho Nhà Vua hài lòng. Với kết quả nghiên cứu như thế quả nhiên chiếc thuyền đã được xây dựng thành công và đã làm cho Nhà Vua thêm tin tưởng đối với Archimedes.

Vì đây ra truyền thuyết truyền miệng nên sẽ có nhiều phiên bản hoặc dị bản khác nhau, nếu có thể các bạn hãy chia sẻ cùng PiM những câu chuyện khác về Archimedes nữa nhé!

Share this:

• Share

• Facebook

Like Loading...

Related