Từ điển Tiếng Việt "công Nghiệp Lọc - Hoá Dầu" - Là Gì?

ngành công nghiệp chuyển hoá dầu mỏ và khí đốt (thiên nhiên) và các phân đoạn dầu mỏ thành các sản phẩm dùng làm nhiên liệu và nguyên liệu cho các ngành công nghiệp hoá chất hữu cơ. Mục tiêu của công nghiệp lọc dầu là sản xuất nhiên liệu (khí nhiên liệu, xăng, dầu hoả, dầu điêzen, nhiên liệu phản lực, dầu đốt lò...) và các sản phẩm khác như dung môi, nhựa đường, dầu bôi trơn, cốc...; trong đó xăng và dầu điêzen là hai sản phẩm chính của các nhà máy lọc dầu. Công nghiệp lọc dầu được bắt đầu bằng các quá trình chưng cất khí quyển và chưng cất chân không, sau đó các phân đoạn dầu mỏ được đưa vào các phân xưởng làm sạch và chế biến dầu khí (xử lí bằng hiđro, refominh xúc tác, crackinh xúc tác, hiđrocrackinh, đồng phân hoá, đime - và trime - hoá, crackinh nhiệt, trích li, cốc hoá...) để nhận được các sản phẩm mong muốn. Sự đa dạng và phức tạp của sơ đồ công nghệ của các nhà máy lọc dầu phụ thuộc vào nhu cầu sản phẩm trên thị trường. Thách thức lớn nhất của các nhà máy lọc dầu hiện nay là phải sản xuất các nhiên liệu ngày càng có độ tinh khiết cao nhưng lại phải giảm giá thành sản xuất. Chính vì vậy, việc hoàn thiện các công nghệ chế biến và hoàn thiện các chất xúc tác luôn luôn là đòi hỏi bức bách đối với các doanh nghiệp lọc dầu.

Công nghiệp hoá dầu có thể được hiểu theo nghĩa rộng là công nghiệp hoá chất trên cơ sở nguyên liệu dầu khí. Tuy nhiên, thông thường người ta chỉ giới hạn phạm vi của công nghiệp hoá dầu ở giai đoạn sản xuất ra các sản phẩm trung gian để cung cấp cho ngành công nghiệp hoá chất tiếp tục sản xuất các sản phẩm tiêu dùng cuối cùng. Đương nhiên, sự phân chia ranh giới ở đây chỉ có ý nghĩa tương đối. Nói chung, công nghiệp hoá dầu gắn chặt với công nghiệp lọc dầu để từ các phân đoạn dầu mỏ và khí đốt tạo ra các olefin nhẹ C2 – C4, các parafin nhẹ, xiclohexan và các hiđrocacbon thơm C6 – C8 (benzen, toluen, xilen, etylbenzen) là những nguyên liệu chủ yếu ban đầu của các quá trình sản xuất vô số các sản phẩm hoá học tổng hợp (sợi tổng hợp, nhựa tổng hợp, cao su tổng hợp, các polime chuyên dùng...). Việc kết hợp và xây dựng ngày càng nhiều phân xưởng hoá dầu trong tổ hợp lọc - hoá dầu là xu thế của thời đại và cũng là đòi hỏi bức bách để giảm giá thành sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội của ngành CNL - HD. Ở Việt Nam, nhà máy lọc dầu đầu tiên công suất 6,5 triệu tấn/năm đang được xây dựng tại Dung Quất (tỉnh Quảng Ngãi). Phương án sản phẩm của nhà máy này thiên về nhiên liệu (xăng, dầu điêzen, dầu hoả, dầu đốt lò, khí hoá lỏng), không có nguyên liệu cho sản xuất nhựa đường; có phân xưởng sản xuất polipropilen trên cơ sở propilen được tách từ sản phẩm khí (công suất 150 nghìn tấn/năm). Hiện nay, mục tiêu trước mắt của ngành CNL - HD Việt Nam là xây dựng nhà máy sản xuất etilen công suất khoảng 500 nghìn tấn/năm từ khí đồng hành và khí thiên nhiên (sản lượng khí theo thiết kế đạt 5 - 9 tỉ m3/năm vào 2010).