Từ điển Tiếng Việt "nguyên Tắc Dân Tộc Tự Quyết" - Là Gì?

nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế hiện đại, theo đó các chủ thể luật pháp quốc tế thừa nhận và tôn trọng quyền tự quyết của các dân tộc và nhân dân các nước. Nội dung chủ yếu: 1) Các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc có quyền đấu tranh kể cả đấu tranh vũ trang để giành độc lập, có quyền nhận mọi sự ủng hộ, giúp đỡ kể cả giúp đỡ quân sự để tiến hành đấu tranh giải phóng; 2) Mỗi dân tộc và nhân dân mỗi nước có quyền thành lập quốc gia dân tộc độc lập, bao gồm cả quyền sáp nhập hoặc phân tách quốc gia hay lãnh thổ, không có sự can thiệp từ bên ngoài; có toàn quyền tự do quyết định chế độ, tương lai chính trị và con đường phát triển kinh tế, xã hội và văn hoá của mình, tự quyết định các vấn đề nội bộ không có sự can thiệp của nước ngoài; có chủ quyền đối với tài nguyên thiên nhiên của mình; 3) Tôn trọng bình đẳng dân tộc không phân biệt đối xử; các nước không được dùng áp lực để tước bỏ quyền tự quyết, tự do và độc lập của dân tộc và nhân dân nước khác; không được thống trị, áp bức và bóc lột dân tộc, kể cả các hình thức lệ thuộc và không được áp đặt bất cứ xu hướng chính trị nào đối với dân tộc và nhân dân nước khác.

NTDTTQ được ghi nhận trong Hiến chương Liên hợp quốc, Tuyên bố của Liên hợp quốc về trao trả độc lập năm 1960, Tuyên ngôn thế giới về quyền con người năm 1948, Tuyên bố của Liên hợp quốc về các nguyên tắc của luật pháp quốc tế 24.10.1970, Hiệp định Pari về Việt Nam năm 1973, vv. Qua đấu tranh giành độc lập, nhân dân Việt Nam đã đưa vào luật pháp quốc tế hiện đại nguyên tắc tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của các dân tộc và nhân dân các nước là độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ. Nguyên tắc này đã được ghi nhận trong Hiệp định Pari về Việt Nam năm 1973 và trong nhiều nghị quyết của Hội Luật gia Dân chủ Quốc tế từ 1967 đến 1970.

"Nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế hiện đại được ghi nhận tại Điều 1 và Điều 55 của Hiến chương Liên hợp quốc và được ghi nhận trong nhiều văn kiện quốc tế khác như: Tuyên bố cuối cùng của Hội nghị các nước Á – Phi tại Băng Đung (1955), các văn kiện của phong trào không liên kết, Hiệp định Paris năm 1973 về chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình tại Việt Nam… Tôn trọng quyền dân tộc tự quyết có nghĩa là tôn trọng quyền thành lập quốc gia, dân tộc độc lập hoặc cùng với dân tộc khác, quốc gia khác thành lập quốc gia liên bang trên cơ sở tự nguyện; quyền của dân tộc lựa chọn cho mình chế độ chính trị kinh tế – xã hội, tự giải quyết vấn đề nội bộ, không có sự can thiệp từ bên ngoài; quyền của các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc tiến hành đấu tranh, kể cả đấu tranh vũ trang để dành độc lập và nhận sự giúp đỡ, ủng hộ, kể cả sự giúp đỡ về quân sự của các quốc gia khác; mọi dân tộc đều có quyền bình đẳng, bất kể màu da, ngôn ngữ, trình độ phát triển… Nói đến quyền dân tộc tự quyết cũng có nghĩa là xóa bỏ mọi hình thức áp bức, bóc lột của dân tộc này đối với dân tộc khác, xóa bỏ chế độ thực dân cũ và mới. Mọi hành vi trái với những nội dung nêu trên đều bị coi là hành vi phi pháp."

Nguồn: Từ điển Luật học trang 331