Tục Mở Cửa Mả ở Nam Bộ - .vn

Phong tục tập quán Thứ, 03/10/2016, 09:47 AM

• 450
• 
• 

Tục mở cửa mả ở Nam Bộ

Trần Trấn Giang

Mở cửa mả hay còn gọi là lễ khai mộ, lễ này được du nhập từ Trung Hoa về đất nước ta, sau đó là một tục lệ chính thức. Hiện nay, tục mở cửa mả vẫn được nhiều cư dân Nam Bộ duy trì và xem đây là một nghi thức không thể thiếu khi gia đình không may có người vắn số.

Thông thường sau khi chôn cất người quá cố khoảng 3 ngày thì gia chủ tổ chức mở cửa mả tại mộ phần người chết. Nhiều người còn nặng sự mê tín thì quan niệm rằng: người chết sau khi được an táng dưới mộ dù là mộ đất hay mộ xi măng thì vong linh sẽ không được siêu thoát, họ sẽ bị khổ sở, đày ải quanh quẩn dưới mộ sâu, vì vậy cần phải mở cửa mả để vong hồn họ ra khỏi huyệt mộ về chốn siêu thoát. Trong khi làm lễ, gia chủ phải có con gà con dắt theo để nó kêu lên khiến hồn người chết nghe tiếng gà thức dậy bởi họ quan niệm người chết sẽ ngủ mãi mãi nếu không có tiếng gà đánh thức. Con gà con còn biểu tượng cho hình ảnh thiếu vắng tình thương của cha mẹ. Nếu người quá cố còn trẻ và chưa có vợ (chồng) thì không nhất thiết phải có con gà con.

Ảnh : Mâm cúng (Ảnh tư liệu)

Song song đó, người ta còn làm cái thang nhỏ bằng tre, trúc, hay bằng cây chuối có 7 thanh chắn ngang (nếu người mất là đàn ông), 9 thanh (nếu người chết là đàn bà) với quan niệm để người chết có thể leo lên khỏi huyệt một cách dễ dàng hơn. Cây thang năm tấc biểu trưng cho ngủ thường, ba ống trúc tượng trưng tam cang. Cạnh đó gia chủ còn đem theo cây mía lau tượng trưng cho việc cha mẹ nuôi con khổ nhọc mà ốm o gầy mòn như cây lau, cây sậy (?) Cạnh đó người cúng còn chuẩn bị hai bình bông, hai đĩa trái cây (1 cúng đất đai, 1 cúng vong); 3 ống trúc dài khoảng 4 tấc vót nhọn một đầu: 1 đựng muối, 1 đựng nước, 1 đựng nước – bịt lại bằng nilon trên đầu ống trúc và 4 cây đèn cầy, 5 thứ đậu, 5 thẻ tre dài 4 tấc vót nhọn 1 đầu (để làm bài vị cúng ngũ phương ngũ thổ tôn thần); 6 chén chè, 2 đĩa xôi, một bộ tam sên (trứng, thịt, tôm), 7 cái chung, một bình trà, một xị rượu, 18 con chim để phóng sanh. Theo đạo Phật, không có lễ mở cửa mả mà chỉ có lễ an vị mộ. Nghĩa là sau khi chôn cất ba ngày, con cháu trở ra mộ thăm viếng đắp sửa phần mộ cho chu đáo, vì trong ngày an táng gia quyến bận rộn nên mọi việc đắp mộ đều giao cho đạo tỳ. Trong khi tang quyến phải rước vong về nhà làm lễ an sàng, sợ rằng đạo tỳ làm không kỹ lưỡng, do đó mới ra thăm mộ kiểm tra sửa sang lại. Đồng thời tang quyến nhân đây làm lễ cúng vái tỏ lòng thương nhớ. Lễ này có thể gia chủ tự cúng, không nhất thiết mời thầy. Hơn nữa, hôm an táng xong đã rước vong về nhà làm lễ an sàng thì đâu còn hồn nào dưới mộ mà phải mở cửa mả cho hồn lên.

Ảnh: Mở cửa mả (Ảnh tư liệu)

Không cần đem theo gà, mía vì đó chỉ là hình thức tượng trưng hiếu đạo của nhà Nho, chỉ cần hoa trái xôi chè để cúng ở mộ là đủ. Riêng quan điểm của Nho gia, 3 ngày sau khi có người thân qua đời thì gia tộc phải khóc than tỏ lòng thương tiếc. Nhiều gia đình có người ở xa thường làm lễ “xả tang” trong ngày mở cửa mả để không phải có mặt trong những lần cúng tiếp theo như cúng 7 ngày, 21, 49. 100 ngày; không phải để tang người chết nữa. Khi đó, thầy tụng vừa tụng kinh vừa lấy cây lược chải đầu và cắt một nhúm tóc nhỏ của người được xả tang. Đạo Phật không đặt nặng hình thức chỉ chú trọng vào thực tế, người sống nếu thật lòng thương nhớ người chết thì phải làm các việc phước thiện như tụng kinh niệm Phật, cúng dường Tam bảo, bố thí, phóng sanh... hồi hướng công đức cho người chết, như thế vong linh mới an lạc, siêu thoát. Tuy có phần nặng về tâm linh siêu nhiên nhưng tục lệ nầy đã và đang được rất nhiều cư dân Nam bộ duy trì từ hàng trăm năm qua như một sự tưởng nhớ với người quá cố. Trần Trấn Giang

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

• Chia sẻ Facebook

• Tags:
• mở cửa mả
• Nam Bộ
• Niết bàn
• đạo Phật
• gia chủ
• phóng sinh
• Tam bảo
• phóng sanh

TIN LIÊN QUAN

Dành cho bạn

• 

  Giới thiệu sơ lược về Kinh Nikaya

• 

  Một số phương diện hoằng pháp theo tinh thần kinh Pháp Hoa

• 

  Kinh Hoa Nghiêm: Phẩm Phật Bất Tư Nghì Pháp Thứ ba mươi ba (tập 3)

• 

  So sánh sơ lược các bản Hán dịch kinh Kim cang

• 

  Phật thuyết kinh phóng bát

• 

  Kinh Phật thuyết về người con hiếu thảo

• 

  Kinh Bách Dụ: Hẹn con đi sớm

• 

  Kinh bốn lĩnh vực quán niệm

• 

  Thần chú Thủ Lăng Nghiêm (bản dịch nghĩa)

• 

  8 bộ kinh Phật thường tụng và ý nghĩa cơ bản của từng bộ

Chuyện kỳ bí từ một cây sao

Phong tục tập quán 21:37 06/10/2018

Hướng dẫn chúng tôi đến tận gốc cây sao to lớn đang ẩn chứa nhiều câu chuyện huyền hoặc, tâm linh, ông Lý Thum, ngụ ấp Đại Thọ nói khẽ: “Cây sao này nghe nói đã trên 700 năm rồi mà vẫn tươi tốt quanh năm. Nhiều người tới đây thắp nhang cầu nguyện lắm vì cây rất “thiêng”. Đã có những câu chuyện tâm linh xảy ra với người đã dám cưa cây để lấy gỗ. Từ đó ban đêm không ai dám bén mảng đến đây”.

Rộn ràng làng nghề làm lồng đèn giấy

Phong tục tập quán 09:20 23/09/2018

Điều đáng phấn khởi là công việc này rất đơn giản, dễ làm, không cần vốn, người cao tuổi lẫn trẻ em đều có thể thực hiện do không phụ thuộc thời gian, sức khỏe, trình độ học vấn.

Trung thu sắp về nơi xóm nhỏ…

Phong tục tập quán 14:03 14/09/2018

Ánh trăng vằng vặc ngày rằm chia sẻ niềm vui trong trẻo, hạnh phúc cho con trẻ mọi nhà dù nơi giàu có, hay còn nghèo khó như ở xóm Ao Đình ngày nay... Trăng Trung Thu sẽ rất tuyệt vời! Muôn đời vẫn vậy…

Hương cốm gọi thu về

Phong tục tập quán 12:07 13/09/2018

Cứ mỗi độ gió heo may về, giăng giăng ngập tràn lối phố thì cũng là thời khắc báo hiệu một mùa thu bắt đầu tới! Mùa thu ở mỗi vùng miền lại mang đến cho con người ở đó những khoảng khắc, nét thi vị riêng biệt mà khi đi xa người ta thường không dễ gì quên được. Với thủ đô Hà Nội, mùa thu được mọi người biết tới không chỉ có cái hanh hao của nắng vàng, chút gió heo may se se lạnh, lá vàng rụng rơi ngập phố, mà ở đó còn có còn có mùi hương hoa sữa nồng nàn, những trái sấu chín vàng rụng hoài trên ngõ vắng, và mùi của hương cốm…

Xem thêm

Tin đọc nhiều nhất

1

Phật dạy: Cách nhìn người để biết họ tà hay chánh

2

7 cách giúp tiêu nghiệp nhanh nhất

3

10 việc mà vợ chồng có thể cùng nhau tích phước

4

Chú Đại Bi - Con đường đánh thức tâm từ bi và hạnh nguyện cứu khổ

5

Bị miệt thị, làm hại mà không phản kháng: nhu nhược hay trí tuệ?

6

Tin nhân quả, tạo phước đức, sống chân thường

7

Hòa thượng Thích Lệ Trang nói về cách khắc chế Ma Lăng Già, tán tụng, nghi lễ...

Tin chọn lọc

Rộn ràng làng nghề làm lồng đèn giấy

Hương cốm gọi thu về

Tục thờ Bà Thiên Hậu ở Nam Bộ

Nhớ lồng đèn tuổi thơ

Tết Đoan Ngọ ở miền Tây Nam bộ

Nét mới trong Lễ hội chùa Thầy

Từ điển Phật giáo

• A
• B
• C
• D
• E
• F
• G
• H
• I
• J
• K
• L

• M
• N
• O
• P
• Q
• R
• S
• T
• U
• V
• W

• X
• Y
• Z

Tìm kiếm

Dữ liệu Phật giáo

• Đức Phật
• Tự Điển
• Giáo hội

• Chùa
• Sách
• Tăng sỹ