Tục Ngữ Về "làm Lẽ" - Ca Dao Mẹ

Có thể bạn quan tâm

Những bài ca dao - tục ngữ về "làm lẽ":

Đói lòng ăn quả thanh yên
Đói lòng ăn quả thanh yên Tội chi làm bé, nằm riêng một mình
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Đấu tranh, phản kháng
- Thẻ:
  - làm lẽ
- Người đăng: Phan An
- 18 November,2013
Vè chồng chung
Chồng chung khó lắm ai ơi! Ai bước chân vô đó, Không ăn ngồi được mô! Quyền bán với quyền mua Thời là em không có, Đâm gạo với xay ló, Thời là em đã có phần, Đập đất với khiêng phân, Đâm xay, rồi nấu nướng. … Gẫm như bọn người ở, Chỉ sáu tháng thời thôi, Cái thân em ở đời, Hỏi làm sao chịu được? Chồng sai đi múc nước, Vợ bảo lấy que tăm. Trải chiếu toan đi nằm, Đọi dì hai chưa rửa …
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - hàng vôi
  - chợ búa
  - vợ lẽ
  - cám heo
  - cái thưng
  - người ở
  - con ở
  - cái chiếu
  - trầu cau
  - cây tăm
  - đa thê
  - vợ cả
  - làm lẽ
  - con gà rừng
  - xay lúa
- Người đăng: Mai Huyền Chi
- 27 October,2013
Chớ tham ngồi mũi thuyền rồng
Chớ tham ngồi mũi thuyền rồng Tuy rằng tốt đẹp, nhưng chồng người ta Chớ tham vóc lĩnh trừu hoa Lấy chồng làm lẽ người ta giày vò
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - làm lẽ
  - lấy chồng
  - vải lĩnh
  - thuyền rồng
- Người đăng: Tuệ Nương
- 22 August,2013
Thà rằng làm lẽ thứ mười
Thà rằng làm lẽ thứ mười Còn hơn chính thất những người đần ngu
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - làm lẽ
- Người đăng: Phan An
- 6 August,2013
Liễu đậu nhành mai, mai oằn liễu té
Liễu đậu nhành mai, mai oằn liễu té, Anh có vợ rồi, kêu em vô làm bé sao nên
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - làm lẽ
  - cây liễu
  - cây mai
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 16 July,2013
Mấy đời cơm nguội lên hơi
Mấy đời cơm nguội lên hơi Cái thân làm bé thảnh thơi bao giờ
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
- Thẻ:
  - làm lẽ
  - cơm nguội
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 16 July,2013
Một đêm là năm trống canh
Một đêm là năm trống canh Tôi kể ngọn ngành cho chúng bạn nghe: Canh một thì đi cất te Canh hai trở về nấu cám lợn ăn Canh ba đổ gạo vô đâm Canh tư nhấm trấu bắc hầm nồi ngô Canh năm chợp mắt lơ mơ Chồng vừa vào rờ, gà gáy rạng đông Năm canh nỏ bén hơi chồng Vì con mụ cả, khổ không hỡi trời! Cái cảnh chồng chung cực lắm chị em ơi!
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
  - Than thân trách phận
- Thẻ:
  - năm canh
  - chồng chung
  - cực nhọc
  - làm lẽ
- Người đăng: Phan An
- 20 June,2013
Mồ cha cái số làm hầu
Mồ cha cái số làm hầu Ăn cau vòng nguyệt, ăn trầu cánh dơi Ăn rồi chẳng đặng nghỉ ngơi Cơm cháo không thiếu mà người lại hư Nỗi sầu tích tích tư tư!
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Đấu tranh, phản kháng
- Thẻ:
  - trầu cau
  - làm lẽ
  - cơm cháo
- Người đăng: Phan An
- 20 June,2013
Thân em vừa đẹp vừa giòn
Thân em vừa đẹp vừa giòn Thân đi làm mọn, cúi lòn khổ thay Thân gái bến nước mười hai Gặp nơi trong đục may ai nấy nhờ
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Than thân trách phận
- Thẻ:
  - làm lẽ
  - mười hai bến nước
  - thân phận phụ nữ
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 20 June,2013
Lấy chồng làm lẽ khỏi lo
Lấy chồng làm lẽ khỏi lo Cơm nguội đầy rá, cá kho đầy nồi
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - làm lẽ
  - cái rá
  - cá kho
- Người đăng: Phan An
- 20 June,2013
Thân em làm tốt làm lành
Thân em làm tốt làm lành Lấy chồng làm lẽ như giành thủng trôn
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
  - Than thân trách phận
- Thẻ:
  - làm lẽ
  - cái giành
- Người đăng: Phan An
- 20 June,2013
Thân em đi lấy chồng chung
Thân em đi lấy chồng chung Khác nào như cái bung xung chịu đòn
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
  - Than thân trách phận
- Thẻ:
  - làm lẽ
- Người đăng: Phan An
- 20 June,2013
Chồng chị chị để trên bàn
Chồng chị chị để trên bàn Phòng khi đi chợ mua màn về che Thân em như cái chổi để đầu hè Phòng khi mưa gió đi về chùi chân
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - vợ chồng
  - làm lẽ
  - vợ bé
  - chồng chung
  - cái chổi
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 10 April,2013
Thà rằng ăn nửa quả hồng
Thà rằng ăn nửa quả hồng Còn hơn ăn cả chùm sung chát lè
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - sung
  - làm lẽ
  - hồng
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 6 April,2013
Tốt số lấy được chồng chung
Tốt số lấy được chồng chung, Lương vua khỏi đóng, khố chồng khỏi may.
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình cảm gia đình, bạn bè
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - vợ chồng
  - làm lẽ
  - chồng chung
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 9 March,2013
Cái cò trắng bạch như vôi
Cái cò trắng bạch như vôi Có lấy làm lẽ chú tôi thì về Chú tôi chẳng mắng chẳng chê Thím tôi móc mắt mổ mề xem gan
Dị bản
- Cái cò trắng bạch như vôi Cô kia có lấy chú tôi thì về Chú tôi chẳng mắng chẳng chê Thím tôi thì mổ lấy mề nấu canh
- Cái cò trắng bạch như vôi Có ai lấy lẽ chú tôi thì về Chú tôi chẳng đánh chẳng chê Thím tôi móc ruột, lôi mề ăn gan
- Con cóc ăn trầu đỏ môi Ai muốn lấy lẽ bố tôi thì về Mẹ tôi chẳng đánh chẳng chê Mài dao cho sắc, mổ mề xem gan
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - con cò
  - làm lẽ
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 1 February,2013
Thân em làm lẽ chẳng hề
Thân em làm lẽ chẳng hề Có như chính thất mà lê giữa giường Tối tối chị giữ mất buồng Chị cho manh chiếu nằm suông chuồng bò Mong chồng, chồng chẳng xuống cho Ðến khi chồng xuống, gà đã o o gáy dồn Chém cha con gà kia, sao mày vội gáy dồn? Mày cho tao mất vía kinh hồn về nỗi chồng con!
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Đấu tranh, phản kháng
  - Than thân trách phận
- Thẻ:
  - làm lẽ
  - người phụ nữ
  - đa thê
- Người đăng: Phan An
- 29 January,2013
Lấy chồng làm lẽ khổ thay
Lấy chồng làm lẽ khổ thay Ði cấy, đi cày chị chẳng kể công Ðến tối chị giữ lấy chồng Chị cho manh chiếu nằm không nhà ngoài Canh Tư chị gọi: Bớ Hai! Trở dậy nấu cám, thái khoai, băm bèo Vì chưng bác mẹ tôi nghèo Cho nên tôi phải băm bèo thái khoai
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Đấu tranh, phản kháng
  - Than thân trách phận
- Thẻ:
  - người phụ nữ
  - giàu nghèo
  - đa thê
  - làm lẽ
- Người đăng: Phan An
- 29 January,2013

Chú thích

Thanh yên Còn gọi là chanh yên, là một loại cây họ chanh. Quả ra vào tháng 6, khá to, màu vàng chanh khi chín, vỏ sần sùi, dày, mùi dịu và thơm; cùi trắng, dịu, nạc, tạo thành phần chính của quả; thịt quả ít, màu trắng và hơi chua.

Quả thanh yên
Tội chi Tội tình gì... (phương ngữ Trung Bộ).
Ló Lúa (phương ngữ Bắc Trung Bộ).
Ở nông thôn thời xưa, người ở làm mùa mướn thường là sáu tháng.
Đọi Cái chén, cái bát (phương ngữ một số vùng ở Bắc Trung Bộ).
Thuyền rồng Loại thuyền có trang trí, chạm khắc hình rồng, ngày xưa là thuyền dành cho vua chúa. Dân tộc ta cũng có truyền thống đua thuyền rồng trong các dịp lễ hội.

Mô hình thuyền rồng triều Nguyễn

Đua thuyền rồng trên sông Hàn, Đà Nẵng
Vóc, lĩnh, trừu là các loại vải dệt bằng tơ.
Vợ lẽ Vợ hai, vợ thứ.
Chính thất Vợ cả trong các gia đình giàu sang thời phong kiến.
Liễu Một loại cây thân nhỏ, lá rủ. Liễu xuất hiện rất nhiều trong thơ ca Á Đông, và thường tượng trưng cho người con gái chân yếu tay mềm.

Liễu rủ bên hồ Gươm
Mai Còn gọi là mơ, một loại cây thân nhỏ, nhiều cành, rất phổ biến các nước Đông Á, nhất là Trung Quốc và Nhật Bản. Cây ra hoa vào cuối mùa đông, đầu mùa xuân. Hoa mai nhỏ, mỗi hoa có năm cánh, thường hoa có màu trắng, mặc dù một số giống mai có thể cho hoa màu hồng hay đỏ sẫm. Trong văn học cổ, mai thường được dùng như một hình ảnh ước lệ, đại diện cho người phụ nữ. Lưu ý, cây mai này không phải là loại mai vàng của miền Nam nước ta.

Hoa mai
Canh Đơn vị tính thời gian ban đêm ngày xưa. Người xưa chia một đêm ra thành năm canh (đêm năm canh, ngày sáu khắc). Theo đó, canh một là giờ Tuất (19-21h), canh hai là giờ Hợi (21-23h), canh ba là giờ Tí (23h-1h sáng), canh tư là giờ Sửu (1h-3h), canh năm là giờ Dần (3h-5h). Mỗi lúc sang canh thường có trống điểm, gọi là trống canh.
Te Một dụng cụ bắt tép trông rất giống cái vó, nhưng nhỏ hơn nhiều. Te gồm hai nan tre vót mảnh dài cỡ hai mét buộc chéo nhau ở giữa, phía dưới bốn đọt nan tre này được buộc vào một mảnh vải mùng hình vuông mỗi cạnh dài cỡ 8 tấc, không quá thưa để tép lọt qua, cũng không quá dày sẽ cản nước, cất lên chậm, tép sẽ nhảy hết ra ngoài. Thường một người đi cất te lúc nào cũng phải có từ vài chục cái te trở lên. Trước khi đi cất te, mọi người thường dùng cám trộn với mỡ heo rang lên thật thơm để làm mồi nhử tép. Chọn một đám ruộng, ao hồ hay mép rào nào đó. Dùng tay vén sạch cỏ rác rong rêu rồi đặt te xuống, chờ đáy te chìm sát đáy bùn thì nhón tay vắt một nhúm cám rang ném vào giữa te dụ tép. Đặt xong cái này thì đặt qua cái khác, đặt đến cái cuối cùng thì bắt đầu quay lại nhấc cái đầu tiên lên để đổ tép, và cứ lặp đi lặp lại như vậy cho đến khi ra về.

Bắt tép
Đâm Giã, như đâm bèo, đâm tiêu... (phương ngữ).
Nhấm Nhóm lửa, đốt lửa.
Nỏ Không, chẳng (phương ngữ Trung Bộ).
Cau vòng nguyệt Chũm cau (tròn và dẹt như hình mặt trăng).
Trầu cánh dơi Phần rìa của lá trầu, được cắt bỏ khi têm (trông giống như cánh dơi).
Đặng Được, để, nhằm (từ cũ, phương ngữ).
Giòn Xinh đẹp, dễ coi (từ cổ).
Mười hai bến nước Đại Nam Quấc Âm Tự Vị của Huình Tịnh Paulus Của giảng “Con gái mười hai bến nước” là: “Thân con gái như chiếc đò, hoặc gặp bến trong, hoặc mắc bến đục, hoặc đưa người tốt, hoặc đưa người xấu, may thì nhờ, rủi thì chịu. Nói mười hai bến là nói cho vần.”

Mười hai bến nước, một con thuyền Tình tự xa xôi, đố vẽ nên! (Bỏ vợ lẽ cảm tác - Nguyễn Công Trứ)
Rá Đồ đan bằng tre có vành (gọi là cạp), dùng để đựng gạo hoặc nông sản.

Sàng và rá
Giành Còn gọi là trác, đồ đan bằng tre nứa hoặc mây, đáy phẳng, thành cao, thường dùng để chứa nông sản, gặp ở miền Bắc và một số tỉnh Bắc Trung Bộ.

Cái giành
Trôn Mông, đít, đáy (thô tục).
Bung xung Vật để đỡ tên đạn khi ra trận ngày xưa; thường dùng để ví người bị lợi dụng hoặc chịu đỡ đòn thay cho người khác.
Hồng Loại cây cho trái, khi chín có màu vàng cam hoặc đỏ. Tùy theo giống hồng mà quả có thể giòn hoặc mềm, ngọt hoặc còn vị chát khi chín.

Quả hồng
Sung Một loại cây gặp nhiều trên các vùng quê Việt Nam. Thân cây sần sùi, quả mọc thành chùm. Quả sung ăn được, có thể muối để ăn như muối dưa, cà, ngoài ra còn dùng trong một số bài thuốc dân gian.

Cây và quả sung
Khố Một trong những loại trang phục cổ xưa nhất của nhân loại, gồm một tấm vải dài, khổ hẹp dùng để để bọc và che vùng hạ bộ bằng cách quấn tựa vào vòng thắt lưng. Trước đây nhiều vùng sử dụng, hiện tại khố vẫn còn được sử dụng hạn chế như ở vùng cao, vùng xa nơi còn lạc hậu, ngoài ra một số nước giữ gìn nó như bản sắc văn hóa khi có hội hè. Đóng khố đuôi lươn là kiểu mặc khố có thừa một đoạn buôn thõng ở phía sau cho tới khoeo chân, như cái đuôi con lươn, còn không có thì gọi là khố cộc.

Đóng khố
Có bản chép: Đến sáng
Vì chưng Bởi vì (từ cổ).