Tục Ngữ Về "làm Ruộng" - Ca Dao Mẹ

Có thể bạn quan tâm

Những bài ca dao - tục ngữ về "làm ruộng":

Ruộng đầm nước cả bùn sâu
Ruộng đầm nước cả bùn sâu, Suốt ngày anh với con trâu cày bừa.
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - làm ruộng
  - cày bừa
  - con trâu
- Người đăng: Phan An
- 5 April,2020
Đến đây hỏi khách nhà nông
Đến đây hỏi khách nhà nông Một trăm mẫu ruộng mấy công cày bừa? – Nhà nông đêm nghỉ ngày làm Một trăm mẫu ruộng, một ngàn ngày công
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Khác
- Thẻ:
  - chơi chữ
  - đối đáp
  - làm ruộng
- Người đăng: Phan An
- 9 April,2016
Đất chỉ vàng, làng cò trắng
Đất chỉ vàng, làng cò trắng
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Quê hương đất nước
- Thẻ:
  - nghề truyền thống
  - làm ruộng
  - Vĩnh Phúc
  - Thụ Ích
  - tơ tằm
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 12 January,2016
Đại Đồng có lệ đi phân
Đại Đồng có lệ đi phân Cả trai lẫn gái, cả dân Đại Đồng Đại Đồng mà chẳng lấy phân Đến khi có tiệc thì dân chẳng ngồi cùng
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Quê hương đất nước
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - làm ruộng
  - bổn phận
  - dải đồng
  - Vĩnh Phúc
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 12 January,2016
Sim ra nụ, lúa có đòng
Sim ra nụ, lúa có đòng Sim ra hoa, cày ngả Sim ra quả, cày cấy Sim được lấy, cấy xong
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - cây sim
  - thời vụ
  - cày cấy
  - làm ruộng
  - Vĩnh Phúc
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 11 January,2016
Làm ruộng thì trông tua rua
Làm ruộng thì trông tua rua Chớ trông hoa quả mà thua bạn điền
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - sao
  - tua rua
  - làm ruộng
  - hoa quả
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 11 January,2016
Ra đi mẹ có dặn dò
Ra đi mẹ có dặn dò Ruộng rộc thì cấy, ruộng gò thì gieo
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - nông nghiệp
  - ruộng rộc
  - kinh nghiệm dân gian
  - ruộng gò
  - làm ruộng
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 26 November,2014
Cấy thưa thừa thóc, cấy dày thì cóc được ăn
Cấy thưa thừa thóc, cấy dày thì cóc được ăn
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - kinh nghiệm dân gian
  - làm ruộng
  - nông nghiệp
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 26 November,2014
Chiêm Nam, mùa Bắc
Chiêm Nam, mùa Bắc
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - lúa chiêm
  - lúa mùa
  - làm ruộng
- Người đăng: Nguiễn Sơn
- 26 November,2014
Rủ nhau đi cấy xứ Đoài
Rủ nhau đi cấy xứ Đoài, Công lênh chẳng được, được vài mụn con. Đem về chồng hít vợ hôn, Đánh tiếng ứ hự, rằng con xứ Đoài.
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Quê hương đất nước
- Thẻ:
  - cày cấy
  - con cái
  - xứ Đoài
  - làm ruộng
- Người đăng: Mai Huyền Chi
- 13 January,2014
Làm ruộng không trâu, làm giàu không thóc
Làm ruộng không trâu, Làm giàu không thóc.
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Trào phúng, phê phán đả kích
- Thẻ:
  - làm giàu
  - làm ruộng
- Người đăng: Mai Huyền Chi
- 5 November,2013
Tháng giêng thì lúa xanh già
Tháng giêng thì lúa xanh già Tháng hai lúa trổ, tháng ba lúa vàng Tháng tư cuốc đất trồng lang Tháng năm cày cuốc tiếng nàng hò lơ Tháng sáu làm cỏ dọn bờ Tháng bảy trổ cờ, tháng tám chín thơm Gặt về đạp lúa phơi rơm Mồ hôi đổi lấy bát cơm hàng ngày Lúa khô giê sạch cất ngay Chỗ cao ta để phòng ngày nước dâng Mùa đông mưa bão nhiều lần Nàng xay, chàng giã cùng ngân tiếng hò Tháng mười cày cấy mưa to Trông trời, trông đất cầu cho được mùa
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - cây lúa
  - làm ruộng
- Người đăng: Phan An
- 18 October,2013
Anh ơi cố chí canh nông
Anh ơi cố chí canh nông Chín phần ta cũng giỏi trong tám phần Can gì để ruộng cỏ năn Cày ruộng lấy lúa chăn tằm lấy tơ Tằm có lứa ruộng có mùa Chăm làm trời cũng đền bù có khi
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - chăn tằm
  - làm ruộng
- Người đăng: Phan An
- 18 October,2013
Làm ruộng thì ra, làm nhà thì tốn
Làm ruộng thì ra, Làm nhà thì tốn
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - làm ruộng
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 1 October,2013
Anh thì quần áo rong chơi
Anh thì quần áo rong chơi Ðể em đi cấy mồ hôi ướt đầm
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Than thân trách phận
- Thẻ:
  - làm ruộng
  - vợ chồng
  - cày cấy
  - lười biếng
- Người đăng: Kim Khương
- 15 July,2013
Xay lúa lấy gạo ăn mai
Xay lúa lấy gạo ăn mai Có một thợ cấy với hai thợ cày Thợ cấy mà lấy thợ cày Để cho thợ mạ khóc ngày khóc đêm
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Vũ trụ, con người và xã hội
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - cày cấy
  - xay lúa
  - làm ruộng
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 1 July,2013
Trời mưa cho ướt lá cau
Trời mưa cho ướt lá cau Vợ chồng hí hửng rủ nhau đi bừa Bừa xong thì cũng là vừa Gieo mạ chuẩn bị cho mùa cấy chiêm
Dị bản
- Trời mưa cho ướt lá cau Đôi ta be bé rủ nhau đi bừa Trời mưa cho ướt lá dừa Đôi ta be bé đi bừa đồng trong
Thông tin thêm
- Chủ đề:
  - Tình yêu đôi lứa
  - Tình cảm gia đình, bạn bè
  - Lao động sản xuất
- Thẻ:
  - gieo mạ
  - làm ruộng
  - vợ chồng
  - cây cau
- Người đăng: Quỳnh Mai
- 27 June,2013

Chú thích

Mẫu Đơn vị đo diện tích ruộng đất, bằng 10 sào tức 3.600 mét vuông (mẫu Bắc Bộ) hay 4.970 mét vuông (mẫu Trung Bộ).
“Công” vừa có nghĩa là công sức, vừa là một đơn vị đo diện tích ruộng (10 công = 1 mẫu).
Đất chỉ vàng, làng cò trắng Làng cổ Thụ Ích (nay thuộc xã Yên Châu, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc) trước kia có nghề làm chỉ tơ tằm, ruộng đồng lại tươi tốt, thẳng cánh cò bay (theo Địa chí Vĩnh Phúc).
Đại Đồng Một xã thuộc huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.
Theo sách Địa chí Vĩnh Phúc (Nhà xuất bản khoa học xã hội, 2012): Dân xã Đại Đồng coi việc lấy phân bắc để ủ bón ruộng như một tập tục thiêng liêng, ai cũng phải tuân theo.
Sim Loại cây thân gỗ nhỏ, mọc hoang nhiều ở các vùng đồi núi, cho hoa màu tím, quả khi chín có thịt màu tím đậm, vị ngọt chát. Theo Đông y, tất cả các bộ phận của cây đều có thể dùng làm thuốc.

Hoa sim

Quả sim
Đòng Bông lúa non, sẽ phát triển thành hoa rồi thành hạt lúa. Lúa trổ đòng (hoặc lúa đòng đòng) là lúa đã bắt đầu ra bông, hứa hẹn vụ mùa bội thu.

Lúa trổ đòng
Theo sách Địa chí Vĩnh Phúc (Nhà xuất bản khoa học xã hội, 2012): Vùng đồi gò phía bắc các huyện Tam Dương, Bình Xuyên lại theo dõi hoa quả (cây sim) để tính thời vụ.
Tua rua Tên gọi dân dã trong tiếng Việt của cụm sao phân tán M45 trong chòm Kim Ngưu (Taurus), ở Việt Nam thường thấy được vào lúc sáng sớm đầu tháng 6 dương lịch. Tua Rua còn được nông dân đồng bằng Bắc Bộ gọi là Sao Mạ vì xuất hiện trên bầu trời vào thời vụ gieo mạ lúa mùa chính vụ. Trong bầu trời đêm thì mắt thường có thể nhìn thấy chín ngôi sao sáng nhất của cụm sao này, vì thế trong dân gian mới có câu "Sao Tua (Vua) chín cái nằm kề."

Ảnh Chòm sao Tua Rua từ Digitized Sky Survey.Ảnh của: NASA/ESA/AURA/Caltech.
Bạn điền Bạn nhà nông.
Rộc Đất trũng ven các cánh đồng, hoặc giữa hai sườn đồi núi. Cũng có nghĩa là ngòi nước nhỏ, hẹp.
Ruộng gò Ruộng làm ở chỗ đất gò, đất cao.
Chiêm (Lúa hay hoa màu) gieo cấy ở miền Bắc vào đầu mùa lạnh, khô (tháng mười, tháng mười một) và thu hoạch vào đầu mùa nóng, mưa nhiều (tháng năm, tháng sáu), phân biệt với mùa. Đây cũng là cách gọi tắt của "lúa chiêm." Theo sách Vân Đài Loại Ngữ của Lê Quý Đôn, người Việt trước đây đã học cách trồng một số giống lúa gieo vào mùa đông, thu hoạch vào mùa hạ từ người Chiêm Thành, nên gọi là lúa chiêm hay lúa chăm.

Cấy lúa chiêm
Xứ Đoài Tên gọi nôm na của xứ Sơn Tây, một xứ thừa tuyên (đơn vị hành chính) thời Hậu Lê, nằm về phía tây kinh thành Thăng Long.

Tứ xứ
Công lênh Cũng đọc công linh, công sức bỏ vào việc gì (từ cổ).
Khoai lang Một loại cây nông nghiệp với rễ củ lớn, chứa nhiều tinh bột, có vị ngọt, gọi là củ khoai lang. Nhân dân ta trồng và sử dụng khoai lang làm lương thực, tận dụng cả phần củ (rễ), thân, và lá.

Thu hoạch khoai lang
Dê Rê, hay giê, hoạt động làm cho lúa sạch bằng cách đổ từ trên cao xuống cho gió cuốn đi những bụi rác (phương ngữ Trung và Nam Bộ).
Canh nông Làm ruộng (từ Hán Việt).
Năn Cũng viết là năng, còn gọi là mã thầy, một loại cỏ mọc hoang trên những cánh đồng ngập nước. Phần củ ăn được, lá được dùng làm vị thuốc.

Củ năn (năng)
Tằm Còn gọi là tằm tơ, ấu trùng của loài bướm tằm. Tằm ăn lá dâu tằm và nhả tơ thành kén. Tằm đã sẵn sàng nhả tơ được gọi là tằm chín, có màu vàng óng hoặc đỏ nâu bóng, trong suốt. Tơ tằm dùng để dệt lụa và có giá trị kinh tế cao.

Tằm đang ăn lá dâu

Kén tằm
Cau Loại cây nhiều đốt, thân nhỏ và cao vút, có quả dùng để ăn với trầu.

Cây cau

Quả cau và lá trầu
Bừa Nông cụ dùng sức kéo để làm nhỏ, làm nhuyễn đất, san phẳng ruộng hoặc làm sạch cỏ, có nhiều răng để xới, làm tơi đất. Bừa thường được kéo bởi người, trâu bò, ngựa, hoặc gần đây là máy kéo.

Bừa ruộng