Tỷ Lệ Sinh 'giảm đáng Kể' ở Nhiều Nước Trên Thế Giới - BBC

Tỷ lệ sinh 'giảm đáng kể' ở nhiều nước trên thế giới

Nguồn hình ảnh, Getty Images

• • Tác giả, James Gallagher
  • Vai trò, Phóng viên Y tế và Khoa học, BBC News
• 13 tháng 11 2018

Số trẻ em được sinh ra trên toàn cầu đang suy giảm mạnh, các nhà nghiên cứu cho hay.

Báo cáo mới của họ cho thấy tỷ lệ sinh giảm sút, có nghĩa gần một nửa các quốc gia hiện đang đối mặt với hiện tượng "thiếu trẻ sơ sinh" - hay không đủ trẻ em được sinh ra để duy trì số dân hiện có.

Các nhà nghiên cứu nói kết quả này là "một ngạc nhiên lớn".

Và sẽ có những hậu quả sâu sắc đến các quốc gia có "nhiều ông bà hơn các cháu".

Điều gì khiến người mẹ phải 'mang nặng, đẻ đau'?

Nhật Bản sẽ nới lỏng luật về lao động nhập cư?

TQ chuẩn bị dẹp chính sách hai con

Tỷ lệ sinh giảm tới mức độ nào?

Nghiên cứu này, được xuất bản trên tạp chí y khoa Lancet, quan sát xu hướng tỷ lệ sinh ở gần như tất cả các quốc gia từ 1950 đến 2017.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất

• Elon Musk mở công ty tại Việt Nam, bổ nhiệm CEO 9x người Việt
• 'Trump còn 3 năm thôi': Phe Dân Chủ trấn an châu Âu
• Đằng sau xu hướng nhiều người nhận mình là người Trung Quốc trên TikTok
• Những lãnh thổ Mỹ mua trong suốt lịch sử để hình thành một cường quốc như ngày nay

End of Đọc nhiều nhất

Vào năm 1950, phụ nữ sinh trung bình 4,7 trẻ em trong cuộc đời họ. Cho đến năm ngoái, tỷ lệ sinh chỉ còn khoảng một nửa - 2,4 trẻ em trên một phụ nữ.

Nhưng có sự khác biệt rất lớn giữa các quốc gia.

Tỷ lệ sinh ở Niger, quốc gia ở tây Phi, là 7,1 trong khi ở đảo Síp vùng Địa Trung Hải, mỗi phụ nữ chỉ sinh trung bình có một con.

Tại Anh Quốc, tỷ lệ sinh là 1,7%, tương tự như ở nhiều nước Tây Âu khác.

Tỷ lệ sinh nên ở mức nào?

Tỷ lệ sinh nở là số con trung bình một người phụ nữ sinh ra trong đời họ (khác với tỷ suất sinh là số trẻ em được sinh ra trên 1000 người mỗi năm).

Khi tỷ lệ sinh của một quốc gia xuống dưới mức 2,1%, dân số nước đó sẽ bắt đầu giảm dần (tình trạng "thiếu trẻ sơ sinh" là cao hơn ở những nước có tỷ lệ trẻ sơ sinh tử vong cao).

Tại thời điểm năm 1950, không có quốc gia nào nằm trong tình trạng này.

TQ: Vì sao các bà mẹ đua mổ đẻ tháng Tám?

Trung Quốc: 'phí chia tay' cho người yêu cũ

Giáo sư Christopher Murray, giám đốc Viện Đo và Đánh giá Sức khỏe tại Đại học Washington, nói với BBC: "Chúng ta đã đạt đến ngưỡng nơi nửa số quốc gia có tỷ lệ sinh dưới mức thay thế, nên nếu không có gì thay đổi, dân số sẽ giảm ở các quốc gia đó.

"Đây là một chuyển biến đáng kể.

"Nó là điều ngạc nhiên thậm chí đối với cả những người như tôi, chuyện có gần một nửa quốc gia trên thế giới [có tỷ lệ sinh dưới mức thay thế] sẽ là một ngạc nhiên lớn cho mọi người."

Những quốc gia nào bị ảnh hưởng?

Các quốc gia phát triển hơn về kinh tế trong đó có hầu hết châu Âu, Mỹ, Hàn Quốc và Úc có tỷ lệ sinh thấp nhất.

Điều đó không có nghĩa số người sống ở các quốc gia này giảm đi, ít ra là chưa, vì kích cỡ dân số là sự kết hợp của tỷ lệ sinh, tỷ lệ tử vong và di dân.

Những ảnh hưởng do thay đổi về tỷ lệ sinh có khi phải mất cả một thế hệ mới thấy rõ.

Nhưng GS Murray nói: "Chúng ta sẽ sớm chuyển sang một thời kỳ nơi nhiều xã hội phải đối mặt với một dân số giảm sút".

Một nửa các quốc gia trên thế giới vẫn đang sinh đủ trẻ em để tăng dân số, nhưng khi ngày càng nhiều quốc gia phát triển hơn về kinh tế, sẽ có nhiều quốc gia có tỷ lệ sinh giảm hơn.

Nguồn hình ảnh, Science Photo Library

Vì sao tỷ lệ sinh lại giảm?

Tỷ lệ sinh giảm sút không phải là do lượng tinh trùng hay bất kỳ lý do nào ta thường nghĩ tới khi nói đến sinh sản.

Lý do là ba yếu tố chính:

• Số trẻ em tử vong giảm đi, nên phụ nữ sinh ít con hơn
• Phụ nữ được tiếp cận với các biện pháp tránh thai dễ dàng hơn
• Nhiều phụ nữ đi học và đi làm hơn

Ở nhiều khía cạnh, giảm tỷ lệ sinh là một câu chuyện thành công.

Ảnh hưởng sẽ là gì?

Không có di dân, các quốc gia sẽ phải đối mặt với dân số già đi và giảm đi.

TS George Leeson, giám đốc Viện nghiên cứu Oxford về Dân số già đi, cho biết đây không nhất thiết phải là một điều xấu, chừng nào cả xã hội điều chỉnh và thích nghi với thay đổi nhân khẩu lớn.

Ông nói với BBC: "Nhân khẩu học có tác động đến từng lĩnh vực của cuộc sống, chỉ nhìn ra cửa sổ, thấy người dân trên phố, nhà cửa, giao thông, sức tiêu dùng, tất cả đều do nhân khẩu học chi phối.

"Tất cả những gì chúng ta lên kế hoạch không những chỉ được chi phối bởi số liệu dân số, mà còn cả cơ cấu tuổi tác, điều đó đang thay đổi. Nên về cơ bản chúng ta chưa biết tính thế nào."

Ông cho rằng nơi làm việc sẽ phải thay đổi và thậm chí chính sách nghỉ hưu ở tuổi 68 là muộn nhất, như hiện nay ở Anh Quốc, sẽ không bền vững.

Nghiên cứu này, nằm trong phân tích của tổ chức Global Burden of Diseases (Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu), cho biết các quốc gia bị ảnh hưởng sẽ cần xét tới nhập cư ngày càng tăng, điều có thể dẫn tới nhiều vấn đề, hoặc đưa ra các chính sách khuyến khích phụ nữ có nhiều con hơn, điều thường thất bại.

Tác giả của nghiên cứu, GS Murray nhận xét: "Theo xu hướng hiện tại, sẽ có rất ít trẻ em và rất nhiều người trên 65 tuổi và rất khó để duy trì xã hội toàn cầu.

"Hãy nghĩ đến những hậu quả sâu sắc về kinh tế và xã hội lên một quốc gia có kết cấu dân số như vậy, nhiều ông bà hơn là các cháu.

"Tôi nghĩ Nhật Bản hiểu rất rõ điều này, họ đang có dân số giảm sút. Nhưng tôi không nghĩ tình trạng này sẽ ảnh hưởng tới nhiều đất nước phương Tây, vì tỷ lệ sinh thấp được bù lại bằng di dân.

"Nếu xét về tầm cỡ toàn cầu, không có giải pháp di dân nào cả," GS Murray nói.

Mặc dù thay đổi này là thách thức cho các xã hội, nó cũng có thể có lợi ích về môi trường.

Còn Trung Quốc thì sao?

Trung Quốc đã có dân số tăng mạnh từ 1950 tới nay, từ khoảng nửa tỷ dân tới 1,4 tỷ dân.

Nhưng nước này cũng đang gặp thách thức về tỷ lệ sinh, đứng ở mức 1,5 vào 2017. Trung Quốc gần đây đã bỏ chính sách một con nổi tiếng.

Lý do các quốc gia cần có tỷ lệ sinh 2,1 là vì không phải tất cả trẻ em sinh ra đều sống cho đến tuổi trưởng thành, và thường có nhiều trẻ sơ sinh gái hơn trai một chút.

Nhưng ở Trung Quốc, nghiên cứu cho thấy cứ 100 bé gái sinh ra thì có 117 bé trai, điều "ám chỉ có phá thai theo giới tính và thậm chí có khả năng có tình trạng trẻ sơ sinh gái bị giết".

Điều đó có nghĩa cần có nhiều trẻ em hơn được sinh ra ở Trung Quốc để có một dân số ổn định.

Tin liên quan

• 

  Điều gì khiến người mẹ phải 'mang nặng, đẻ đau'?

  31 tháng 3 năm 2018
• 

  TQ chuẩn bị dẹp chính sách hai con

  30 tháng 8 năm 2018
• 

  TQ: Vì sao các bà mẹ đua mổ đẻ tháng Tám?

  3 tháng 9 năm 2018
• 

  Nhật Bản sẽ nới lỏng luật về lao động nhập cư?

  3 tháng 11 năm 2018
• 

  Tình phí ở Trung Quốc gồm cả 'phí chia tay'

  27 tháng 5 năm 2018

Tin chính

• Elon Musk mở công ty tại Việt Nam, bổ nhiệm CEO 9x người Việt

  5 giờ trước

• Những lãnh thổ Mỹ mua trong suốt lịch sử để hình thành một cường quốc như ngày nay

  4 giờ trước

• 'Trump còn 3 năm thôi': Phe Dân Chủ trấn an châu Âu

  9 giờ trước

BBC giới thiệu

• 

  Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

  23 tháng 1 năm 2026
• 

  Người Kenya bỏ hoa, chọn bó tiền mặt dịp Valentine, nhưng không phải ai cũng thích

  14 tháng 2 năm 2026
• 

  Cặp đôi quan hệ trong khách sạn Trung Quốc bị phát sóng cho hàng ngàn người xem

  7 tháng 2 năm 2026
• 

  Họ đến Hàn Quốc với giấc mơ trở thành ngôi sao K-pop - nhưng rồi lại thất vọng

  9 tháng 2 năm 2026
• 

  Máy bay Comac của Trung Quốc so kè với Boeing và Airbus

  5 tháng 2 năm 2026
• 

  Tiết lộ đáng chú ý từ hàng triệu tài liệu Epstein mới được công bố

  2 tháng 2 năm 2026
• 

  Đả hổ diệt ruồi: Những tướng quân đội nào đã bị ông Tập Cận Bình thanh trừng?

  1 tháng 2 năm 2026
• 

  Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

  14 tháng 1 năm 2026
• 

  Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

  8 tháng 1 năm 2026

Tin liên quan

• 

  Điều gì khiến người mẹ phải 'mang nặng, đẻ đau'?

  31 tháng 3 năm 2018
• 

  TQ chuẩn bị dẹp chính sách hai con

  30 tháng 8 năm 2018
• 

  TQ: Vì sao các bà mẹ đua mổ đẻ tháng Tám?

  3 tháng 9 năm 2018
• 

  Nhật Bản sẽ nới lỏng luật về lao động nhập cư?

  3 tháng 11 năm 2018
• 

  Tình phí ở Trung Quốc gồm cả 'phí chia tay'

  27 tháng 5 năm 2018

Tin chính

• Elon Musk mở công ty tại Việt Nam, bổ nhiệm CEO 9x người Việt

  5 giờ trước

• Những lãnh thổ Mỹ mua trong suốt lịch sử để hình thành một cường quốc như ngày nay

  4 giờ trước

• 'Trump còn 3 năm thôi': Phe Dân Chủ trấn an châu Âu

  9 giờ trước

BBC giới thiệu

• 

  Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

  23 tháng 1 năm 2026
• 

  Người Kenya bỏ hoa, chọn bó tiền mặt dịp Valentine, nhưng không phải ai cũng thích

  14 tháng 2 năm 2026
• 

  Cặp đôi quan hệ trong khách sạn Trung Quốc bị phát sóng cho hàng ngàn người xem

  7 tháng 2 năm 2026
• 

  Họ đến Hàn Quốc với giấc mơ trở thành ngôi sao K-pop - nhưng rồi lại thất vọng

  9 tháng 2 năm 2026
• 

  Máy bay Comac của Trung Quốc so kè với Boeing và Airbus

  5 tháng 2 năm 2026
• 

  Tiết lộ đáng chú ý từ hàng triệu tài liệu Epstein mới được công bố

  2 tháng 2 năm 2026
• 

  Đả hổ diệt ruồi: Những tướng quân đội nào đã bị ông Tập Cận Bình thanh trừng?

  1 tháng 2 năm 2026
• 

  Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

  14 tháng 1 năm 2026
• 

  Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

  8 tháng 1 năm 2026

Phổ biến

1. 1Elon Musk mở công ty tại Việt Nam, bổ nhiệm CEO 9x người Việt
2. 2'Trump còn 3 năm thôi': Phe Dân Chủ trấn an châu Âu
3. 3Đằng sau xu hướng nhiều người nhận mình là người Trung Quốc trên TikTok
4. 4Những lãnh thổ Mỹ mua trong suốt lịch sử để hình thành một cường quốc như ngày nay
5. 5Anh: Nga sát hại Alexei Navalny bằng độc ếch phi tiêu
6. 6Tết Bính Ngọ 2026: Năm 'Song Hỏa' 60 năm mới có một lần có gì đặc biệt?
7. 7'Chồng tôi ăn cắp 600.000 bảng cho mại dâm và đồ cổ' – tác dụng phụ của thuốc làm các gia đình tan nát
8. 8Tổng Bí thư Tô Lâm 'tìm cách tổ chức đàm phán' với Tổng thống Donald Trump ở Mỹ
9. 9Cuba: nhà máy lọc dầu bốc cháy trong lúc khủng hoảng nhiên liệu trầm trọng
10. 10Ngoại trưởng Rubio: châu Âu và Mỹ 'thuộc về nhau' bất kể căng thẳng