Vài Nét Về Hò đối đáp ở Nam Bộ Xưa - Báo Cần Thơ Online

Có thể bạn quan tâm

TIẾNG VIỆT

CANTHO NEWS
CẦN THƠ KHMER NGỮ

Thời sự
Chính trị
Kinh tế
Xã hội
An ninh-Pháp luật
Thế giới
Giáo dục
Y tế
Khoa học & Công nghệ
Chuyển đổi số
Văn hóa - Giải trí
Thể thao
Du lịch
Media
Quảng cáo - Đặt báo
Đọc báo giấy Online

Tiếng Việt | English | ភាសាខ្មែរ

Thời sự
- Cần Thơ
- ĐBSCL
- Trong nước
- Thủ tướng Phạm Minh Chính: Xây dựng Nhà máy điện hạt nhân là dự án lớn, mang tính chiến lược
- Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách tạo đột phá cho phát triển TP Cần Thơ
- Mặt trận xã, phường chủ trì phối hợp xây dựng mô hình “Hỗ trợ sinh kế”
- Tết Quân Dân năm 2026 sẽ khai mạc vào ngày 30-1
Chính trị
- Xây dựng Đảng & Hệ thống chính trị
- Làm theo gương Bác
- Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
- Diễn đàn & Nhịp cầu dân cử
- Hỗ trợ nhân dân xây dựng cuộc sống ấm no
- Ủy ban MTTQVN TP Cần Thơ công bố các quyết định về công tác cán bộ
- Học Bác, làm việc có lợi ích cho dân
- Cán bộ Mặt trận tâm huyết với việc của dân
Kinh tế
- Thị trường
- Đầu tư - Tài chính
- Nông nghiệp - Nông thôn
- Nâng tầm giá trị nông nghiệp xanh
- Đảm bảo 100% tàu cá xuất cảng khai thác thủy sản đúng quy định
- Chủ động chăm sóc, bảo vệ lúa đông xuân
- TP Cần Thơ đưa 6 tấn sản phẩm đặc sản tham gia Hội chợ Mùa Xuân 2026
Xã hội
- Đời sống
- Gia đình
- Nhịp cầu nhân ái
- Đồng hành cùng người lao động đi làm việc ở nước ngoài
- Hương vị Tết và hành trình khởi nghiệp của “Cô Mới”
- Trao 1.000 phần quà tại Chương trình “Xuân đoàn kết - Tết nghĩa tình”
- Phòng ngừa tội phạm ở lứa tuổi vị thành niên
An ninh-Pháp luật
- Quốc phòng
- An ninh
- Biển đảo
- Pháp luật
- An toàn giao thông
- Tăng cường ứng dụng công nghệ số vào hoạt động tư pháp và thi hành án dân sự
- Chủ động, hiệu quả trong phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ
- Hiệu quả phong trào thi đua “Ba nhất” ở xã Lương Tâm
- Lãnh án 2 năm 6 tháng tù về tội gây rối trật tự công cộng
Thế giới
- Toàn cảnh
- Đông Tây thế sự
- Chuyện bốn phương
- Chìm phà ở Philippines, 15 người thiệt mạng, 28 người mất tích
- ĐẠI HỘI XIV CỦA ĐẢNG: Báo Pháp nhấn mạnh mục tiêu Việt Nam trở thành nước giàu mạnh
- Trào lưu "gia đình độc thân"
- Tình hình Iran tiếp tục diễn biến phức tạp
Giáo dục
- Học đường
- Tuyển sinh-Hướng nghiệp
- Khuyến học
- Sôi nổi các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân trong học đường
- Thành tựu nổi bật của Trường Đại học Y Dược Cần Thơ năm 2025
- Trường Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ trao bằng tốt nghiệp cho 775 tân cử nhân, kỹ sư
- Hơn 2.200 sinh viên tham dự Ngày hội việc làm năm học 2025 - 2026
Y tế
- Sức khỏe
- Dinh dưỡng
- Tư vấn
- An toàn thực phẩm
- Lần đầu tiên Hàn Quốc chuyển giao công nghệ thực tế ảo, hỗ trợ bác sĩ Cần Thơ khám chữa bệnh
- “Chia sẻ yêu thương” lần thứ 9 vận động trên 2,4 tỉ đồng hỗ trợ bệnh nhân khó khăn
- [INFOGRAPHICS] Những điều cần biết về màng bọc PE và PVC để sử dụng an toàn
- Thời điểm thích hợp để nhổ răng khôn
Khoa học & Công nghệ
- Khoa học thường thức
- Sản phẩm mới
- Thủ thuật
- Phấn đấu doanh thu lĩnh vực công nghiệp công nghệ số đạt 224 tỉ USD
- Tạo đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2026
- Samsung Galaxy Z Flip 7: Cuộc sống gập mở có thêm gì mới lạ?
- Liên kết, hợp tác thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ
Chuyển đổi số
Văn hóa - Giải trí
- Văn hóa - Nghệ thuật
- Xem-Nghe-Đọc
- Sáng tác - Biên khảo
- Sơ tuyển Liên hoan “Ca nhạc, ca cổ, tiểu phẩm xuân” TP Cần Thơ năm 2026
- AI tạo thêm trải nghiệm mới trong ngành sách
- Liên hoan Lân Sư Rồng mừng Xuân Bính Ngọ
- Qua phà Thủ Thiêm năm 2010
Thể thao
- Bóng đá
- Môn khác
- Thể thao - Cuộc sống
- Võ cổ truyền vào học đường
- Thành lập Ban tổ chức Đại hội Thể dục thể thao thành phố lần thứ X
- 100% xã, phường tổ chức hoạt động thể dục, thể thao quần chúng trong tháng 3
- Phục hồi - Giai đoạn quan trọng trong thể thao hiện đại
Du lịch
- Khám phá
- Ẩm thực
- Góc lữ hành
- Đưa nghề truyền thống đến gần du khách
- Kho quẹt miền Tây
- Du khách Việt tìm kiếm điểm đến nào nhiều nhất dịp Tết Nguyên Đán 2026?
- Quy định đặc điểm kinh tế - kỹ thuật đối với dịch vụ tham quan tại khu du lịch trên địa bàn TP Cần Thơ
Media
- Video
- Longform
- Infographics
- Bất động sản - Đô thị
- Nông dân làm giàu

Dòng sự kiện

Nhiệt liệt chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng!
Cần Thơ năng động và phát triển
Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031

Đọc báo giấy Online Bảng giá quảng cáo - Đặt báo VĂN HÓA - GIẢI TRÍ > Sáng tác - Biên khảo 27/06/2009 - 20:14 Chia sẻ Facebook Vài nét về hò đối đáp ở Nam bộ xưa

Dấu ấn sông rạch đã đi vào tâm thức của người dân Nam bộ tự bao đời nay, gắn bó với bà con như máu với thịt. Đặc biệt trong văn hóa dân gian Nam bộ, sông rạch được xem như một yếu tố đặc trưng của văn hóa dân gian. Hò đối đáp ở Nam bộ là một trong những loại hình diễn xướng dân gian có gắn bó mật thiết với môi trường sông nước.

Hò đối đáp ở Nam Bộ ngoài việc diễn xướng trong quá trình lao động mệt nhọc, gắn với đồng ruộng bao la, còn gắn với những dòng sông mênh mông nước. Có thể nói, chính môi trường sông nước ở đây đã làm nảy sinh những câu hò, điệu hát trên sông. Nếu như thiên nhiên chung quanh con người là cội nguồn của những cảm xúc nghệ thuật, thì sẽ không có gì là lạ khi ta thấy tần số xuất hiện rất cao của hình ảnh sông rạch, thuyền bè xuôi ngược với những bến, những vàm, những doi, những vịnh, những con nước lớn ròng trong sáng tác dân gian, đặc biệt trong ca dao, trong hò đối đáp.

Hò đối đáp ở Nam Bộ cho ta nghe một làn điệu mênh mông, gợi nhớ những cánh đồng bát ngát, những dòng sông phẳng lặng, dằng dặc. Người nông dân thường hát hò để gởi gắm tâm tư, tình cảm, để than thân trách phận và để vơi bớt nỗi nhọc nhằn nhưng cần cù lao động, yêu đồng ruộng và yêu cuộc sống quanh mình. Hò đã ăn sâu vào huyết quản của người dân trên sông rạch thuở ấy:

Chờ em cho mãn kiếp chờ

Chờ cho rau muống lên bờ trổ bông.

Khi nghe chàng trai cất lên câu hò, cô gái liền bẻ lại:

Rau muống trổ bông lên bờ nó trổ

Ai biểu anh chờ mà anh kể công ơn.

Khi cô gái cất tiếng hò:

Khế với canh một lòng chua xót

Mật với gừng một ngọt một cay

Ra về bỏ áo lại đây

Để khuya em đắp gió tây lạnh lùng.

Chàng trai liền đáp trả:

Có lạnh lùng lấy mùng mà đắp

Trả áo cho anh về đi học kẻo trưa.

Chính những câu hò, điệu hát đó đã làm lay động lòng người, giúp con người yêu mến thiên nhiên, cảnh vật, yêu quê hương đất nước và thêm yêu vùng đất thân thương mình đang sống. Và cũng chính những câu giao duyên ấy đã làm nhịp cầu tri âm nối từ trái tim đến trái tim, tình yêu nảy nở cũng từ đó, thật lãng mạn và nên thơ.

... Thấy em có cái gò má hồng hồng...

Phải chi em đừng mắc cỡ...

Đừng mắc cỡ, thì anh xin bồng... em hôn...

Khi nghe người con trai cất câu hò như vậy, người nữ liền hòa theo:

Chuyện vợ chồng đâu có khá bồn chồn...

Anh thương em nên dè dặt...

Chớ để thiên hạ đồn không hay...

Một đêm trăng thật thơ mộng trên sông nước Nam Bộ. Cô gái lơi mái chèo cất giọng hò rơi, chàng trai chèo ghe ngang nghe được liền đáp lại. Hai người hò qua hò lại, chừng cảm mến nhau, anh con trai đi thẳng vào vấn đề hôn nhân, nhưng cô gái còn e ngại vì còn chờ quyết định của mẹ cha:

Đầu giồng có cây duối,

Cuối giồng có cây da,

Ngã ba đường cái có dây tơ hồng.

Con gái chưa chồng tấm lòng hực hỡ!

Con trai chưa vợ ruột thắt như tranh!

Ngó lên mây trắng trời xanh,

Ai ai cũng vậy ưng anh cho rồi!

Nghe chàng trai ngỏ ý, cô gái liền trả lời:

Sông dài gió thoảng...

Em nghe mấy lời của anh than vãn,

Trong dạ em thương cảm bớ chàng!

Phải chi em có quyền sắp đặt giang san,

Thời nợ duyên duyên nợ...

Em cũng chẳng để cho chàng đợi trông!

Anh con trai tiếp lời:

Gió thổi hiu hiu chín chiều ruột thắt,

Nhìn sao bên bắc, nước mắt chảy bên đông!

Ai xui chi cho vợ vợ với chồng chồng,

Biết đây với đó mà ông tơ hồng có xe?

Nghe chàng trai than vãn, cô gái liền trở giọng an ủi, đồng thời đưa ra một số nguyên nhân khiến cho cô không dám nhận lời chàng trai, mặc dù “tình trong như đã mặc ngoài còn e”:

Giao ngôn chắc quá,

Em sợ má em rầy!

Câu tứ mã nan truy,

Em sợ dì em giận!

Để em về nhà thưa lại,

Chừng cha má có đành.

Thời loan phụng,

Em sẽ với bạn lành bắt tay!

Những câu hò vang mãi, truyền tải những tâm tư, nỗi lòng của những người lao động chân chất, hiền hòa. Giọng hò Nam Bộ bay bổng, trải dài trên sông hòa nhịp vào mái chèo khua nước, tạo nên một âm thanh sâu lắng, ngọt ngào.

Ngày xưa, trên các cánh đồng vào mùa cấy, những nam thanh nữ tú của miền thôn dã đã lao vào công việc mệt nhọc, để giải khuây họ cất lên những câu hò đối đáp, cũng là để bày tỏ, trang trải nỗi lòng:

Em thấy anh ăn học mà cũng thông, lợi đây em hỏi mà cái khăn bàn lông mấy đường...

Em ơi, cái khăn bàn lông đây anh đội cũng thường, bây giờ nó cũ mà mấy đường anh cũng quên.

Hoặc một chiếc xuồng câu đang buông trôi trên dòng nước, cảnh sắc thanh bình, dòng sông yên ả, anh thanh niên trong bộ bà ba bạc màu cao hứng ngâm ngợi vài câu:

Bớ chiếc ghe sau chèo mau anh đợi.

Kẻo giông khói đèn bờ bụi tối tăm.

Tiếng hò ngân vang trên dòng sông mênh mông nước, nghe sao êm ái, ngọt ngào, lại một chiếc ghe của cô gái chở hàng bông đi chợ từ xa chèo đến, nghe được câu hò của anh thanh niên, cô cũng liền cao hứng đáp lại:

Bờ bụi tối tăm, anh quơ nhằm cái tộ bể

Cưới vợ có chửa về thổi lửa queo râu.

***

Hò đối đáp ở Nam Bộ là một nét sinh hoạt văn hóa tinh thần không thể thiếu của người dân nơi đây. Hình thức diễn xướng dân gian này không những chỉ nhằm bộc lộ nỗi lòng mình với quê hương đất nước mà còn nhằm làm giảm bớt những gánh nặng nhọc nhằn trong cuộc sống lao động để mưu sinh, đồng thời nó cũng là cầu nối cho những đôi lứa yêu nhau, cùng nhau tạc dạ ghi lòng, mong có một ngày được gá nghĩa trăm năm.

TRẦN KIỀU QUANG

Chia sẻ bài viết

Chia sẻ Facebook

BÌNH LUẬN Ý kiến của bạn Gửi ý kiến

*Email (không hiển thị trên trang):

*Họ tên (hiển thị trên trang):

Vui lòng nhập mã xác nhận vào ô bên dưới. Nếu bạn không đọc được, hãy Chọn mã xác nhận khác.

Gửi Đọc thêm

Sơ tuyển Liên hoan “Ca nhạc, ca cổ, tiểu phẩm xuân” TP Cần Thơ năm 2026
AI tạo thêm trải nghiệm mới trong ngành sách
Liên hoan Lân Sư Rồng mừng Xuân Bính Ngọ
Qua phà Thủ Thiêm năm 2010
Phong tục ngày Tết
Xuân bên bến quê
“Con kể ba nghe” gắn kết tình thân
Lan tỏa niềm tin, khơi dậy khát vọng
Bảo vật quốc gia - Những biểu tượng sống động cho sự trường tồn của dân tộc
Rộn ràng lân - sư - rồng trước thềm xuân mới

Tiêu điểm

AI tạo thêm trải nghiệm mới trong ngành sách
Liên hoan Lân Sư Rồng mừng Xuân Bính Ngọ
Qua phà Thủ Thiêm năm 2010
Phong tục ngày Tết
“Con kể ba nghe” gắn kết tình thân
Lan tỏa niềm tin, khơi dậy khát vọng
“Alo Bác sĩ ơi” - Kênh thông tin hữu ích về sức khỏe
Rộn ràng lân - sư - rồng trước thềm xuân mới
Điểm sáng công nghiệp âm nhạc Việt Nam
Chương trình nghệ thuật mừng Đảng, mừng Xuân cần bảo đảm chất lượng, khơi dậy niềm tự hào dân tộc

Đọc nhiều

Khảo sát chọn điểm tổ chức Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ lần thứ XIII năm 2026
Lãnh đạo thành phố dự Lễ hội Kỳ yên Thượng điền Ðình Thần Tân An
Sắc màu Phố đi bộ Ninh Kiều
Các chương trình nghệ thuật tại TP Cần Thơ ngày càng được nâng tầm
Đặc trưng ẩm thực ở Lễ hội Văn hóa Sông nước Cần Thơ năm 2025
“Thiên đường máu” vạch trần nạn lừa đảo xuyên biên giới
Lần đầu tiên, TP Cần Thơ tổ chức Công viên Sách Xuân
Rộn ràng lân - sư - rồng trước thềm xuân mới
Điểm hẹn âm nhạc Ngõ Hẻm
Những con số và câu chuyện ấn tượng của “Tin tức Mekong”

Văn hóa - Nghệ thuật

Sơ tuyển Liên hoan “Ca nhạc, ca cổ, tiểu phẩm xuân” TP Cần Thơ năm 2026
Phong tục ngày Tết
“Con kể ba nghe” gắn kết tình thân
Lan tỏa niềm tin, khơi dậy khát vọng
Bảo vật quốc gia - Những biểu tượng sống động cho sự trường tồn của dân tộc

Xem-Nghe-Đọc

“Alo Bác sĩ ơi” - Kênh thông tin hữu ích về sức khỏe
Nhiều ấn phẩm đặc biệt về Chủ tịch Hồ Chí Minh được tái bản dịp Đại hội XIV của Đảng
Phim Việt Tết 2026 có gì đặc sắc?
"Diễn đàn sinh viên" - Bức tranh sinh động của người trẻ
“Người gõ trống” và những thanh âm ý nghĩa

ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP

RAO VẶT NHÀ ĐẤT HỌC HÀNH XE ĐIỆN TỬ VIỆC LÀM KHÁC

THÔNG BÁO ĐẤU GIÁ TÀI SẢN
Sơn giả gỗ - Giải pháp kiến tạo không gian sang trọng, bền đẹp
THƯ MỜI THAM GIA THI TUYỂN PHƯƠNG ÁN KIẾN TRÚC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG NHÀ Ở CHUNG CƯ KIM CƯƠNG ĐỎ - CARA LEGEND
THÔNG BÁO
Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ: Thông báo tuyển dụng viên chức đợt 2 năm 2025
Sim đẹp Gá rẻ tại Cần Thơ - Giá gốc chỉ 250k/ Sim
THÔNG BÁO (V/v truy tìm vật chứng)
THÔNG BÁOVề việc tìm người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án
THÔNG BÁOVăn phòng công chứng Bùi Quang Nhơn
Xây nhà trọn gói tại Cần Thơ: Giải pháp tối ưu cho nhu cầu an cư hiện đại
Thông báo tuyển dụng
BẢNG GIÁ QUẢNG CÁO TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ - TRANG TIẾNG VIỆT