Vẻ đẹp độc đáo Của Văn Học Dân Gian - VĂN THƠ NHẠC

Thứ Tư, 22 tháng 5, 2019

Vẻ đẹp độc đáo của văn học dân gian

Vẻ đẹp độc đáo của văn học dân gian Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng được tập thể sáng tạo, nhằm mục đích phục vụ trực tiếp cho những sinh hoạt khác nhau trong đời sống cộng đồng. Với người Việt Nam, văn học dân gian là nguồn sữa trong lành nuôi dưỡng bao thế hệ trẻ lớn lên trong chiếc nôi tre Việt Nam, trong tiếng ru ầu ơ dân tộc. Văn học dân gian không chỉ góp phần thể hiện đời sống lao động và tâm hồn người bình dân mà còn là mảnh đất màu mỡ chắp cánh cho vườn hoa tình yêu tỏa hương khoe sắc. Qua văn học dân gian, ta cảm nhận rõ hơn sự kỳ diệu của ngôn ngữ tình yêu, thấy thương hơn gốc lúa, vườn rau, thương hơn cuộc sống quanh ta. Về chức năng nhận thức: Văn học dân gian được xem như "bộ bách khoa toàn thư về kiến thức, tôn giáo, triết học" của nhân dân. Văn học dân gian gìn giữ và lưu truyền hệ thống tri thức về tự nhiên, xã hội, tâm linh, kinh nghiệm sống, ứng xử… Văn học dân gian là người thầy lớn đem lại cho nhân loại những bài học sinh động, gần gũi và sâu sắc về mọi phương diện của đời sống. Về chức năng giáo dục: Văn học dân gian có khả năng định hướng đạo đức, luân lý cho con người trong đời sống xã hội. Chức năng này gần gũi và có sự giao thoa với phương diện xã hội của chức năng nhận thức. Tuy nhiên, nếu chức năng nhận thức là sự phản ánh các hiện tượng xã hội một cách khách quan thì chức năng giáo dục lại là sự tác động, ảnh hưởng, chi phối cả trực tiếp lẫn gián tiếp đến cộng đồng. Có những tác phẩm, nhiều nhất thuộc thể loại hát nói, mang ý nghĩa giáo dục trực tiếp, tức ý nghĩa giáo dục được thể hiện một cách tường minh. Song, phần lớn các sáng tác dân gian chứa đựng ý nghĩa giáo dục hàm ẩn, tức ý nghĩa giáo dục gián tiếp. Về chức năng thẩm mỹ: Văn học dân gian là nghệ thuật, là quan niệm thẩm mĩ của cộng đồng, nó mang vẻ đẹp hồn hậu, giản mộc của nhân dân. Mang bản chất nguyên hợp, văn học dân gian chỉ thực sự phô diễn vẻ đẹp của mình khi sống trong môi trường nảy sinh và tồn tại, tức thành phần nghệ thuật ngôn từ phải được kết nối với thành phần nghệ thuật âm nhạc, vũ đạo trong môi trường diễn xướng. Về chức năng sinh hoạt: Khác với văn học viết, văn học dân gian ra đời và trở thành một bộ phận hữu cơ trong môi trường sinh hoạt và lao động của nhân dân. Văn học dân gian gắn bó mật thiết với cuộc đời mỗi người xuyên suốt "từ chiếc nôi ra tới nấm mồ". Môi trường và thói quen sinh hoạt của nhân dân là điều kiện quan trọng cho văn học dân gian hình thành và phát triển. Ra đời từ buổi sớm của xã hội loài người, lúc con người chưa phát minh ra chữ viết. Vì vậy, truyền miệng là phương thức duy nhất và tất yếu văn học dân gian. Khi nhân loại có chữ viết, đặc biệt là khi chữ viết trở nên phổ biến, một bộ phận văn học dân gian được văn bản hóa, tức phương thức truyền miệng không còn là duy nhất. Tuy vậy, đời sống thực sự của nó vẫn được duy trì bằng con đường mà nó đã nảy sinh. Đặc trưng truyền miệng phản ánh phương thức sinh thành, tồn tại và phát triển của văn học dân gian. Được sáng tác và lưu truyền thông qua con đường truyền miệng, văn học dân gian đòi hỏi ở người nghệ nhân không chỉ tài năng mà đặc biệt hơn là trí nhớ. Bên cạnh tính truyền miệng, tính tập thể của văn học dân gian “biểu hiện mối quan hệ phụ thuộc của văn học dân gian vào môi trường sinh hoạt". Tính tập thể biểu hiện ở quan niệm thẩm mỹ, ở quá trình sáng tác và lưu truyền văn học dân gian. Về phương diện sáng tác, mỗi tác phẩm văn học dân gian là sự gia công của nhiều người, qua nhiều thế hệ khác nhau. Tuy nhiên, sáng tác tập thể ở đây không đối lập với vai trò cá nhân. Những bộ sử thi lớn của thế giới như: Iliát và Ôđixê, Ramayana, Mahabharata... thường là kết quả của nhiều người sáng tác, nhiều thế hệ, nhiều vùng miền khác nhau. Văn học dân gian có tính địa phương, tồn tại như là một chân lý, mà trước hết thể hiện ở những sản vật đặc biệt được sáng tác dân gian nhắc đến. Cũng từ đó, một số địa phương trở nên nổi tiếng nhờ ca dao, tục ngữ qua đặc sản quê mình. Chẳng hạn: Dưa La, cà Láng, nem Báng, tương Bần, nước mắm Vạn Vân, cá rô Đầm Sét. Chàng đi nhớ cháo làng Ghề Nhớ cơm phố Mía, nhớ chè Đồng Viên. Người Nam bộ cũng bộc lộ niềm tự hào về đặc sản xứ sở: Cần chi cá lóc cá trê Thịt chuột, thịt rắn nhậu mê hơn nhiều. Tính cách con người cũng chi phối vào văn học dân gian rất rõ. Người miền Bắc ưa thanh lịch. Người miền Trung thẳng thắn, bộc trực. Người miền Nam phóng khoáng. Sự tương phản được thể hiện khá rõ qua ca dao mỗi vùng miền như: Giữa đường gặp cánh hoa rơi Hai tay nâng lấy cũ người mới ta. và: Ra đường gặp cánh hoa rơi Lấy chân mà đạp đừng chơi hoa tàn. Ảnh hưởng to lớn của văn học dân gian đối với đời sống của con người chính là: “Văn học dân gian là cội nguồn, là bầu sữa mẹ nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc Việt Nam". Không ít nhà thơ, nhà văn lớn của dân tộc như: Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương,.... đã tiếp thu văn học dân gian để sáng tạo nên những tác phẩm văn chương lớn. Chúng ta nhận ra mối liên hệ chặt chẽ giữa văn học dân gian với văn nghệ, văn hóa dân gian và đời sống thực tiễn. Chính văn học dân gian đã giúp đưa các yếu tố văn hoá khác như: âm nhạc, nhảy múa, diễn xướng, tâm linh... đến gần hơn với đời sống con người, góp phần làm phong phú và đậm đà bản sắc dân tộc. Khả năng dễ nói, dễ hiểu, dễ nhớ đã giúp văn học dân gian đi vào đời sống của nhân dân một cách tự nhiên trong mọi hoàn cảnh. Qua văn học dân gian, những bài học về cuộc sống trở nên gần gũi hơn, lung linh hơn. Văn học dân gian phản ánh chân thực cuộc sống lao động; công cuộc dựng nước và giữ nước của người xưa; thể hiện truyền thống dân chủ và tinh thần nhân văn của dân tộc; bộc lộ đời sống tâm hồn phong phú, tinh tế và sâu sắc của nhân dân; tổng kết những tri thức, kinh nghiệm về mọi lĩnh vực trong mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, xã hội và chính bản thân mình. Văn học dân gian là nơi hình thành nên những thể loại văn học cơ bản và tiêu biểu của dân tộc, là kho lưu giữ những thành tựu ngôn từ nghệ thuật. Văn học dân gian nêu cao những bài học về phẩm chất đạo đức, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tinh thần nhân đạo, lòng lạc quan,… góp phần quan trọng bồi dưỡng cho con người những tình cảm tốt đẹp, cách nghĩ, lối sống tích cực và lành mạnh. Nhiều tác phẩm văn học dân gian đã trở thành những mẫu mực về nghệ thuật của mọi thời đại mà các nhà văn cần học tập để sáng tạo nên những tác phẩm có giá trị. Mang trong mình lý tưởng thẩm mỹ, triết lý sống cao đẹp mà tác giả gửi gắm một cách kín đáo, đến với văn học dân gian, ta không chỉ cảm thấy hồn mình thư thái, quên đi bao muộn phiền, mà còn học được nhiều điều tưởng như đơn giản nhưng hết sức cần thiết trong cuộc sống. Qua văn học dân gian, vốn tiếng Việt của ta phong phú hơn. Ta biết sống nhân ái, biết cư xử đúng mực hơn. Đặc biệt, bài học nhân sinh, bài học về lòng cao thượng mà văn học dân gian mang lại càng phát huy hiệu quả đối với thanh thiếu niên và học sinh ngày nay. Học và tiếp cận với văn học dân gian, các em biết trân trọng hơn những gì mình đang có, biết hành xử đúng mực trong mọi tình huống để người gần người hơn. Sao cho truyền thống đạo lý tốt đẹp của dân tộc Việt Nam được lưu giữ và phát triển đến muôn đời sau. Hoạt động ngoại khóa văn học dân gian góp phần làm rõ những đặc trưng cơ bản như: Tính tập thể, tính truyền miệng, tính dị bản, gắn với sinh hoạt xã hội.., điều mà giáo viên và học sinh khó thực hiện trong giờ chính khóa do hạn chế về điều kiện và thời gian giảng dạy. Chương trình ngoại khóa giúp thỏa mãn nhu cầu làm sống lại tác phẩm văn học dân gian trong môi trường diễn xướng. Thông qua các hình thức trình diễn bằng lời làm sáng lên vẻ đẹp độc đáo của văn học dân gian. Hoạt động ngoại khóa văn học dân gian còn giúp cho học sinh hiểu sâu hơn về những giá trị văn hóa của quê hương, đất nước. Đó chính là lý do và cũng là mong ước của những người thực hiện chuyên đề. Lê Thị Ánh Theo http://thuchanhsupham.dnpu.edu.vn/

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ Đăng ký: Đăng Nhận xét (Atom)

Những bài học thấm thía của người xưa

Những bài học thấm thía của người xưa Bộ sách gồm những bài học về đối nhân xử thế, phản ánh phong tục, cách nghĩ, lời ăn tiếng nói của ng...

  • Nguyễn Du - Từ một ai đó đến không ai cả Nguyễn  Du Từ một ai đó đến không ai cả Bạn phải là một ai đó trước khi có thể là không ai cả Engler Jack Sau thời đại...
  • Hoàng Thụy Anh và những không gian mơ tưởng Hoàng Thụy Anh và những không gian mơ tưởng “ta chấp nhận mọi trả giá - kể cả cái chết - để hiện sinh - như một bài ...
  • Ánh trăng trong thơ Dương Quân Ánh trăng trong thơ Dương Quân (Trong Ba tập thơ Chập Chờn Cơn Mê,  Điểm Hẹn Sau Cùng, Trên Đỉnh Nhớ) Vào một ...

Tìm kiếm Blog này

  • Trang chủ

Giới thiệu về tôi

vanthonhactrieuchau.blogspot.com Xem hồ sơ hoàn chỉnh của tôi

Báo cáo vi phạm

Lưu trữ Blog

  • ▼  2019 (4436)
    • ▼  tháng 5 (390)
      • Hoài Thanh và tâm hồn dân tộc qua thơ ca
      • Tình khúc 1954-1975 ở Miền Nam
      • Nhạc vàng 1954-1975 ở Miền Nam
      • Nhạc trẻ 1960-1975 ở Miền Nam
      • Nhạc du ca 1966-1975 ở Miền Nam
      • Quá trình hình thành, phát triển dòng nhạc nhẹ đươ...
      • Ca nhạc Việt Nam thời hậu chiến 1975-1985
      • Về một xứ hoa đào
      • Cây đa lối cũ, gọi hồn người xưa
      • Hẹn một mùa mưa
      • Xuân với hoa - Rượu và thơ
      • Mùa hoa lục bình
      • Tiếng kèn lá nối dài mùa trăng
      • Bồng bềnh sương núi
      • Lần cuối gặp nhạc sĩ Trịnh Công Sơn: "Như một lời ...
      • Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và dòng nhạc phản chiến ở V...
      • Nhạc trữ tình ở vùng đô thị giai đoạn 1946-1954
      • Đôi điều mới biết về từ “Sến” và “Nhạc sến”
      • Nhạc tiền chiến 1930-1945
      • 10 vị tướng giỏi nhất lịch sử thế giới trong tất c...
      • Tình yêu của người trẻ Việt Nam vào giữa thế kỷ XX
      • Thơ lục bát từ truyền thống đến hiện đại
      • Dấu ấn văn hóa người Pháp ở Hà Nội
      • Trang sức người xưa
      • Dấu ấn văn hóa Chămpa ở Kinh thành Thăng Long
      • Những tác phẩm để lại của nhạc sĩ La Hối
      • 5 đế chế hùng mạnh nhất trong lịch sử loài người
      • 10 phụ nữ quyền lực nhất thời phong kiến Trung Quốc
      • Bắc Ninh - Xứ Kinh Bắc đượm tình
      • Cố đô Huế - Nơi hội tụ tinh hoa văn hóa Việt
      • Ninh Bình: Dấu ấn còn lại của nước Đại Cồ Việt xưa
      • Triều đại nhà Nguyễn
      • Sự mất ngủ của thi ca
      • Chỉ có thơ làm lẽ phải phải thầm lặng
      • Dấu ấn truyền thống trong thơ Xuân Diệu thời kỳ 19...
      • Lắng đọng những ca khúc tiền chiến Việt Nam trong ...
      • Thanh Thúy, Liêu trai hòa nhập cung đàn
      • Nguyễn Trãi và thơ xuân chữ Nôm
      • Âm nhạc và cuộc sống
      • "Túi đàn" và Dòng nhạc của Canh Thân
      • Thương nhớ Mỹ Tho "Thành phố trầm lặng"
      • Bí ẩn của lịch sử Trái Đất mà tôi được biết
      • Hãnh diện 100 năm âm nhạc Việt Nam
      • Tiếng nói và chữ viết của người Việt Nam qua các t...
      • Nhạc tiền chiến: Khởi đầu của ca khúc phổ thông Vi...
      • Âm nhạc trong cuộc sống
      • Kawabata tâm hồn Nhật Bản
      • Từ Murasaki đến Kawabata
      • Khám phá thung lũng Tình Yêu - Danh thắng quyến rũ...
      • Thác Dray Nur - Thiên tình sử thổn thức nơi núi rừ...
      • Đèo Ngang con đèo đậm chất thơ và lãng mạn nhật Vi...
      • Bình yên khi đất trời vào Thu trên khắp thế giới
      • Biểu tượng nước và đá trong thơ Nôm Hồ Xuân Hương ...
      • Biểu tượng nước và đá trong thơ Nôm Hồ Xuân Hương ...
      • Biểu tượng nước và đá trong thơ Nôm Hồ Xuân Hương ...
      • Khái quát về nghệ thuật âm nhạc
      • Tiếng Việt trong văn chương và âm nhạc
      • Và khi tro bụi của Đoàn Minh Phượng - Ám ảnh bản t...
      • Tìm hiểu thang âm ngũ cung trong âm nhạc Huế
      • Nhạc Trịnh hòa quyện với ca Huế
      • Số 0 và Siêu hình học - Tư duy về hữu, vô trong To...
      • Tôn giáo, Nghệ thuật, Triết học và Khoa học
      • Vũ trụ của Galileo, Newton, Einstein, Bohr, Heisen...
      • Trịnh Công Sơn, người hoằng dương Phật Pháp qua Âm...
      • Văn học nghệ thuật Chăm, một chặng đường và 4 khuô...
      • Khuynh hướng phê bình thi pháp trong phê bình văn ...
      • Toàn bộ Truyện Kiều của Nguyễn Du do Quách Vĩnh Th...
      • Nét đẹp bồng lai Hồ Ba Bể
      • Sương Nguyệt Anh, nữ sĩ nhà báo đầu tiên của Việt Nam
      • Duyên miền sơn cước
      • Nguyễn Trãi và âm nhạc
      • Tính hiện thực trong ca từ của Phạm Duy
      • Hiện tượng Bùi Giáng
      • Con đường cảm thụ tác phẩm nghệ thuật
      • Phong cách phê bình văn học của Hoài Thanh
      • Sau lưng là rừng thẳm
      • Màu xanh dưới đại ngàn
      • Tiếng đàn môi sau bờ rào đá
      • Công chúng với vấn đề tính dục trong văn chương
      • Nhà thơ Trương Anh Tú: Để văn chương được chính là...
      • Phê bình văn học thế kỷ XX - Phần 3
      • Phê bình văn học thế kỷ XX - Phần 2
      • Phê bình văn học thế kỷ XX - Phần 1
      • Từ nguồn cội văn chương
      • Vẻ đẹp độc đáo của văn học dân gian
      • Ban Mai: Biết đâu nguồn cội
      • Tuệ Sỹ: Thi ca và tư tưởng
      • 41 giai thoại làng văn nghệ Đồng Tháp những năm cu...
      • “Tuyển tập 18 Nhà văn đồng bằng sông Cửu Long" - M...
      • Dưới bóng đời xanh lá
      • Thơ Trịnh Công Sơn
      • Nguồn cội văn chương
      • "Biết đâu nguồn cội" của Trịnh Công Sơn
      • Ca khúc ‘Rừng xưa đã khép’ của Trịnh Công Sơn và m...
      • Cảm âm ca khúc ‘Ru em từng ngón xuân nồng’ của Trị...
      • Ca khúc "Dấu chân địa đàng" của Trịnh Công Sơn: Dấ...
      • Lược sử giáo phận Nha Trang
      • Miền Trung - Vẻ đẹp và tình người
      • Hòn Vọng Phu: Một tác phẩm văn học sử tuyệt đẹp
      • Ảnh hưởng văn học dân gian trong truyện thiếu nhi ...

Từ khóa » Cái Hay Cái đẹp Của Văn Học Dân Gian