Viện Đại Học Sài Gòn – Wikipedia Tiếng Việt

Đối với các định nghĩa khác, xem Đại học Sài Gòn.

Viện Đại học Sài Gòn là một viện đại học công lập ở Sài Gòn, được thành lập vào tháng 3 năm 1957 thời Việt Nam Cộng hoà. Đây là viện đại học được xem là có uy tín nhất ở miền Nam Việt Nam thời bấy giờ, cung cấp các giáo sư đi thỉnh giảng ở các viện đại học khác. Viện đại học này cấp bằng cử nhân, thạc sĩ, và tiến sĩ. Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền mới giải thể Viện Đại học Sài Gòn.

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn] Xem thêm: Viện Đại học Đông Dương

Tiền thân của Viện Đại học Sài Gòn là Viện Đại học Đông Dương (tiếng Pháp: Université Indochinoise) do chính quyền thuộc địa Pháp thành lập ở Hà Nội vào năm 1906. Sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, Viện Đại học Đông Dương được đổi tên thành Viện Đại học Hà Nội (tiếng Pháp: Université de Hà Nội), đứng đầu là một viện trưởng người Pháp.

Do yêu cầu của người dân miền Nam, Viện Đại học Hà Nội mở một chi nhánh ở Sài Gòn, đặt dưới quyền một phó viện trưởng người Việt. Sau năm 1954, chi nhánh này (cùng với một phần di chuyển từ Hà Nội vào) trở thành Viện Đại học Quốc gia Việt Nam dưới chính thể Quốc gia Việt Nam. Đối với sinh viên đại học Hà Nội, Bộ Tư lệnh Pháp dành 12 chuyến bay trong hai ngày 12 và 13 Tháng Tám đưa khoảng 1200 sinh viên miền Bắc vào Nam.[1] Ước tính chỉ khoảng 1/3 ở lại còn 2/3 chọn di cư vào Nam.[2]

Vào năm 1957, thời Đệ nhất Cộng hòa, Viện Đại học Quốc gia Việt Nam trở thành Viện Đại học Sài Gòn khi có thêm Viện Đại học Huế. Văn phòng Viện trưởng Viện Đại học Sài Gòn đặt ở số 3 Công trường Chiến Sĩ.[3]

Số liệu sinh viên theo học Viện Đại học Sài Gòn[4]
Niên học	Số sinh viên
1957-58	4.315
1958-59	6.288
1959-60	8.400
1960-61	11.143
1961-62	12.616
1962-63	14.761
1963-64	17.054
1964-65	19.032
1965-66	22.619
1966-67	26.557
1967-68	26.730
1968-69	30.583
1969-70	34.746
1973	64.000[5]

Viện Đại học Sài Gòn lúc bấy giờ có tám phân khoa:[5]

1. Văn khoa
2. Luật khoa
3. Y khoa
4. Dược khoa
5. Nha khoa
6. Khoa học
7. Sư phạm
8. Cao đẳng kiến trúc.

Mỗi phân khoa (faculté) là một trường đại học, còn gọi là đại học đường, chẳng hạn Trường đại học Luật khoa có tên chính thức là Luật khoa Đại học đường.

Viện đại học này có hai ký túc xá: Đại học xá Minh Mạng (tại Ngã sáu Chợ Lớn) cho nam sinh viên và Đại học xá Trần Quý Cáp (Quận 1) cho nữ sinh viên.[6][7]

Về mặt tổ chức, Viện Đại học Sài Gòn duy trì đường lối phi chính trị của các đại học Tây phương. Các khoa trưởng của các trường phân khoa không do Bộ Quốc gia Giáo dục bổ nhiệm mà do các giáo sư của Hội đồng Khoa bầu lên.[8]

Vào thời điểm năm 1961, Trường Đại học Khoa học có 2.135 sinh viên theo học; Trường Đại học Y khoa có 1.490 sinh viên.[9] Các phân khoa kia là Luật khoa, Văn khoa, Dược khoa, Sư phạm, và Kiến trúc. Tính tất cả các phân khoa thì Viện Đại học Sài Gòn niên khóa 1963 có 14.854 sinh viên ghi danh,[10] và đến năm 1973 thì đạt 64.000.[5]

Vào năm 1975 khi chính thể Việt Nam Cộng hòa chấm dứt thì chính quyền mới chủ trương phân tán các trường đại học (phân khoa đại học) theo khuôn mẫu giáo dục Liên Xô và giải tán Viện Đại học Sài Gòn.[11]

Các trường thành viên

[sửa | sửa mã nguồn]

Tính đến năm 1975, Viện Đại học Sài Gòn có các trường đại học (hay còn gọi là phân khoa đại học):

Viện Đại học Sài Gòn
Phân khoa	Địa điểm	Số liệu sinh viên niên học 1969[12]
Trường Đại học Kiến trúc	trước ở 61 đường Phan Đình Phùng, sau đổi về 196 đường Pasteur, Quận 3	689 (1969)
Trường Đại học Khoa học	227 đường Cộng Hòa, Quận 5[13]	7.721 (1969)
Trường Đại học Luật	17 đường Duy Tân, Quận 1[14]	13.711 (1969); 58.000 (1974)
Trường Đại học Sư phạm	280 đường Thành Thái, Quận 5;[15] kiêm thêm Trường Trung học kiểu mẫu Thủ Đức (1965)[16]	2.038 (1969)
Trường Đại học Văn khoa	thập niên 1960 ở đường Nguyễn Trung Trực, sau chuyển về 10 đường Cường Để, Quận 1 [17]	16.372 (1969); 30.000 (1974)
Trường Đại học Y khoa	Trụ sở chính: 28 đường Trần Quý Cáp,[18] Quận 3 và cơ sở phụ ở đường Trần Hoàng Quân,[19] Quận 5. Đến năm 1966 đổi về địa điểm 217 trên Đại lộ Hồng Bàng	1.400 (1970); đào tạo hơn 2300 bác sĩ y khoa từ năm 1947 đến 1975
Trường Đại học Dược khoa (tách khỏi Y khoa năm 1961)	28 đường Trần Quý Cáp, Quận 3 (lúc này vẫn là một khoa trong Đại học Y Khoa), sau chuyển về 169 đường Công Lý, góc với đường Hiền Vương[20] rồi năm 1964 thì chuyển về 41 đường Cường Để	2.112 (196
Trường Đại học Nha khoa (lập năm 1963)	652 đường Nguyễn Trãi, Quận 5	266 (1969)

• Trường Đại học Kỹ thuật: trước thuộc Viện Đại học Sài Gòn sau nhập vào Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức.[6]
• Trường Đại học giáo dục sáp nhập Đại học Văn khoa

Các nhân vật liên quan

[sửa | sửa mã nguồn]

• Cao Văn Chiểu: linh mục, viện trưởng
• Trần Quang Đệ: bác sĩ, viện trưởng (-1968)
• Trần Anh: Bác sĩ, viện trưởng (1968-1969), bị ám sát tháng 3 năm 1969
• Nguyễn Ngọc Huy: viện trưởng (1974-1975)
• Lê Xuân Khoa: phó viện trưởng kiêm giáo sư Trường Đại học Văn khoa; sau 1975 làm giáo sư tại Đại học Johns Hopkins, Hoa Kỳ.[21]
• Vũ Văn Mẫu: trưởng khoa, Trường Đại học Luật; ngoại trưởng (1955-1963) của Việt Nam Cộng hòa.
• Trần Văn Tấn: viện trưởng kiêm giáo sư Trường Đại học Sư phạm
• Lê Văn Thới: viện trưởng (1963-)
• Nguyễn Quang Trình: viện trưởng (-1963)
• Đàm Trung Pháp: tốt nghiệp tiến sĩ từ Viện Đại học Sài Gòn, từ 1965-1975 dạy Anh ngữ và Ngôn ngữ học ở Viện Đại học Sài Gòn, từ 1968-1975 là giám đốc Viện Ngôn ngữ của Viện Đại học Sài Gòn; hiện là giáo sư ở Texas Women's University.[22]
• Đỗ Khánh Hoan: Một trong những dịch giả và học giả có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong thế kỷ 20 của Việt Nam đã từng học và sau đó là giáo sư tại Khoa Văn Khoa.

Xem thêm

[sửa | sửa mã nguồn]

• Giáo dục Việt Nam Cộng hòa

Chú thích

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ Nguyễn Văn Lục. tr 129
2. ^ "Lịch sử Trường Đại học Y Hà Nội". Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2010.
3. ^ Đại học Đà Lạt trong sương mù kỷ niệm
4. ^ "Higher Education". Viet Nam Magazine Vol IV. No 5, 1971.
5. ^ a b c "Higher Education in Vietnam"
6. ^ a b "Hệ thống giáo dục Việt Nam Cộng hòa". Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 2 năm 2010. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2009.
7. ^ "Câu lạc bộ Phục Hưng" (PDF). Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 9 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2012.
8. ^ Vũ Quốc Thúc. Thời đại của tôi Cuốn II. Paris: Người Việt, 2010. Tr 372-408
9. ^ UNESCO Profile: Viet-Nam
10. ^ Smith, Harvey H. et al. trang 154
11. ^ Community Colleges in Vietnam
12. ^ Giáo dục Việt Nam
13. ^ Sau năm 1975 là đường Nguyễn Văn Cừ
14. ^ Sau năm 1975 là đường Phạm Ngọc Thạch
15. ^ Góc đường Nguyễn Văn Cừ và An Dương Vương bây giờ
16. ^ "Sơ lược Lịch sử Giáo dục Việt Nam (1954-75)". Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2009.
17. ^ nay là số 10, 12 đường Đinh Tiên Hoàng, phường Bến Nghé, Quận 1
18. ^ Sau năm 1975 là đường Võ Văn Tần
19. ^ Sau năm 1975 là đường Nguyễn Chí Thanh
20. ^ Trường Dược và tôi Lưu trữ ngày 5 tháng 5 năm 2011 tại Wayback Machine Sau năm 1975 là đường Võ Văn Tần, Nam Kỳ Khởi Nnghĩa và Võ Thị Sáu
21. ^ Những quan tâm từ ngoài nước
22. ^ "Giáo sư Đàm Trung Pháp". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 5 năm 2010. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2009.

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

• Nguyễn Thanh Liêm, Giáo dục ở miền Nam tự do trước 1975 (Education in South Vietnam before 1975), Lê Văn Duyệt Foundation, California, 2006.
• Nguyễn Văn Lục. Lịch sử Còn Đó. Garden Grove, CA: Tân Văn, 2008.
• Smith Harvey H. et al. Area Handbook for South Vietnam. Washington, DC: US Government Printing Office, 1967.
• Trường Đại học Khoa học Tự nhiên: Lịch sử phát triển

Tiền nhiệmViện Đại học Hà Nội, Chi nhánh Sài Gòn	Viện Đại học Quốc gia Việt Nam1954 - 1957	Kế nhiệmViện Đại học Sài Gòn
Tiền nhiệmViện Đại học Quốc gia Việt Nam	Viện Đại học Sài Gòn1957 - 1976	Kế nhiệmTrường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí MinhTrường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí MinhTrường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí MinhTrường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí MinhTrường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh

x t s Viện Đại học Sài Gòn
Trường Y khoa Trường Dược khoa Trường Nha khoa Trường Kiến trúc Trường Khoa học Trường Luật khoa Trường Văn khoa Trường Sư phạm

x t s Viện Đại học của Việt Nam Cộng Hòa đến năm 1975

Viện Đại học Sài Gòn (1957) Viện Đại học Huế (1957) Viện Đại học Đà Lạt (1957) Viện Đại học Vạn Hạnh (1964) Viện Đại học Cần Thơ (1966) Viện Đại học Phương Nam (1967) Viện Đại học Hòa Hảo (1971) Viện Đại học Cao Đài (1971) Viện Đại học Cộng đồng Tiền Giang (1971) Viện đại học cộng đồng Duyên hải (1972) Viện Đại học Minh Đức (1972) Viện Bách Khoa Regina Pacis (1973) Viện Đại học Cộng đồng Quảng Đà (1974) Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức (1974) Viện Đại học Cộng đồng Long Hồ (1975)

x t s Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Viện Đại học Đông Dương  • Viện Đại học Quốc gia Việt Nam  • Viện Đại học Sài Gòn  • Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh  • Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Trường đại học	Bách khoa • Công nghệ Thông tin • Khoa học Tự nhiên • Khoa học Xã hội và Nhân văn • Quốc tế • Kinh tế - Luật • An Giang • Khoa học Sức khỏe
Phân hiệu	Bến Tre
Viện	Môi trường – Tài nguyên • Xuất sắc John Von Neumann • Quản trị Đại học • Đào tạo Quốc tế (IEI) • Công nghệ Nano
Trung tâm	Quản lý Ký túc xá • Trung tâm Đại học Pháp • Giáo dục Quốc phòng và An ninh • Sở hữu trí tuệ và Chuyển giao công nghệ • Nghiên cứu và Đào tạo Thiết kế vi mạch • Quản lý và Phát triển khu đô thị • Trung tâm Thể dục thể thao
Trường phổ thông	Phổ thông Năng Khiếu
Tuyển sinh	Đánh giá năng lực
Hệ thống Đại học ASEAN • Đại học trọng điểm quốc gia Việt Nam • Ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh