Việt Nam: Năng Lượng Hạt Nhân – Lựa Chọn Cho Tương Lai Dài Hạn

Trang chủ » Các Nhà Máy điện Hạt Nhân ở Việt Nam » Việt Nam: Năng Lượng Hạt Nhân – Lựa Chọn Cho Tương Lai Dài Hạn

Có thể bạn quan tâm

TÌM KIẾM Trang chủ Tin Tổng hợp Việt Nam: Năng lượng hạt nhân – lựa chọn cho tương lai...
  • Tin tức
  • Tin Tổng hợp

Các tháp trao đổi nhiệt và hệ thống đường điện cao áp của nhà máy hạt nhân Golfech ở biên giới sông Garonne giữa Agen và Toulouse, Pháp, ngày 29 tháng 8 năm 2019. Ảnh của Reuters / Regis Duvignau

Theo các chuyên gia nhận định, nguồn năng lượng sạch và đáng tin cậy như năng lượng hạt nhân hiện là lựa chọn tối ưu giúp Việt Nam đáp ứng đủ nhu cầu điện ngày càng tăng trong tương lai và đảm bảo cho sự phát triển của quốc gia.

Giáo sư Sheldon Landsberger tại Đại học Texas tại Austin (Hoa Kỳ), chuyên gia về kỹ thuật hạt nhân và bức xạ bày tỏ: “Với dân số gần 100 triệu người, nhu cầu năng lượng của Việt Nam là rất lớn. Do đó, đất nước này luôn tìm kiếm những giải pháp nhằm tạo ra điện năng”.

Ông cũng cho rằng, vấn đề lớn nhất đối với Việt Nam hiện này là duy trì mức sống ngày càng tăng của người dân đồng thời tăng cường lợi thế cạnh tranh cho các ngành công nghiệp.

Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Việt Nam đã sản xuất và nhập khẩu 247,08 tỷ kWh điện trong năm ngoái (2020), tăng 2,9% so với năm 2019.

Vào tháng 1 năm nay, EVN đã ký năm thỏa thuận với hai công ty của Lào để mua 1,5 tỷ kWh điện vào năm 2021 và 2022. Do các dự án mới xây dựng các nhà máy nhiệt điện than và khí đốt bị chậm tiến độ, nên Bộ Công Thương đã cảnh báo về tình trạng thiếu điện 3,7 tỷ kWh vào năm 2021 và gần 10 tỷ kWh vào năm 2022.

Sản lượng điện mặt trời và điện gió trong quý đầu tiên tăng 181% so với cùng kỳ năm ngoái lên 7,79 tỷ kWh, chiếm 13% tổng sản lượng điện. Nhưng EVN cho biết năng lực của hệ thống truyền tải không đủ khả năng cung cấp, khiến Tập đoàn khó đảm bảo việc phân phối điện ổn định trên toàn quốc.

Giáo sư Landsberger so sánh việc các nguồn năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời và gió vốn được xem là những nguồn năng lượng không đáng tin cậy bởi chúng luôn phụ thuộc chủ yếu vào khí hậu trong khi các nhà máy điện hạt nhân có thể hoạt động liên tục 24 giờ trong tất cả 365 ngày trong năm. Bên cạnh đó, năng lượng hạt nhân có lợi thế lớn hơn than đá bởi ưu điểm không gây ô nhiễm và không phát thải carbon.

Nhận xét về tình hình năng lượng hạt nhân trên thế giới hiện nay, giáo sư cho rằng nguồn năng lượng này đang gây ra nhiều ý kiến trái chiều bởi khác với các quốc gia Tây Âu đang có kế hoạch tiếp tục phát triển điện hạt nhân thì những nơi khác lại xem xét nên loại bỏ dần.

Giáo sư đến từ Đại học Texas dự đoán thế giới rất có thể sẽ cạn kiệt than và khí đốt vào cuối thế kỷ tới. Bởi vậy, cũng như các quốc gia khác, việc phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam không chỉ là kế hoạch cho 5 hay 10 năm nữa mà có thể phải là kế hoạch dài hạn cho 30 hay 40 năm.

Tiến sĩ Steven Biegalski, chủ nhiệm chương trình vật lý y tế và kỹ thuật hạt nhân và bức xạ tại Viện Công nghệ Georgia (Hoa Kỳ) cho biết năng lượng hạt nhân ở Hoa Kỳ vẫn đang là lựa chọn được ưu tiên hàng đầu hiện nay. Người Mỹ đang giảm đáng kể việc sử dụng than và khí đốt tự nhiên – nguồn năng lượng vốn được coi là đối thủ cạnh tranh chính của hạt nhân.

Tiến sĩ Sama Bilbao y Leon, Tổng giám đốc Hiệp hội Hạt nhân Thế giới khẳng định năng lượng hạt nhân không chỉ giúp đảm bảo sự ổn định lưới điện của một quốc gia mà còn tạo ra nhiệt sử dụng trong công nghiệp và giao thông. Với ưu điểm này, các quốc gia có thể đồng thời giảm phát thải cacbon trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Theo Tổng giám đốc Hiệp hội Hạt nhân Thế giới, Việt Nam cũng có thể sử dụng năng lượng hạt nhân trong sản xuất nước ngọt như cách mà một số nước Trung Đông đang xem xét.

Giáo sư Ken-ichi Fukumoto thuộc Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Hạt nhân, Đại học Fukui (Nhật Bản) nhận định điện hạt nhân là giải pháp tối ưu cho Việt Nam để đảm bảo cung cấp điện.

Trên thực tế, Nhật Bản vẫn sử dụng năng lượng hạt nhân, mặc dù có sự cố xảy ra tại Fukushima vào năm 2011, bởi ưu điểm là nguồn phát điện đáng tin cậy và lượng khí thải cacbon thấp. Tuy nhiên, việc triển khai các nhà máy điện hạt nhân mới tại quốc gia hiện vẫn đang bị hạn chế bởi công chúng vẫn luôn lo ngại về độ an toàn.

Ông lấy ví dụ thực tế từ các quốc gia như Đức. Mặc dù Đức đã từ bỏ năng lượng hạt nhân nhưng quốc gia này vẫn nhập khẩu điện hạt nhân từ nước láng giềng là Pháp.

Trong cuốn “Câu hỏi về năng lượng: Điện và sự giàu có của các quốc gia”, tác giả Robert Bryce từng cho rằng Việt Nam đang chứng kiến ​​mức tăng trưởng nhanh chóng về nhu cầu điện giống như các nước đang phát triển khác ở châu Á. Do đó, quốc gia này nên đưa các lò phản ứng hạt nhân tiên tiến vào kế hoạch mở rộng lưới điện.

Việc xây dựng các lò phản ứng hạt nhân mới đang vấp phải một số khó khăn do vấn đề về chi phí, thời gian xây dựng, vấn đề về sản xuất và xử lý nhiên liệu. Tuy nhiên nếu Việt Nam muốn giảm phát thải khí nhà kính toàn cầu thì chắc chắn điện hạt nhân phải có tên trong danh mục.

Bà Jennifer Gordon, thành viên cấp cao tại Trung tâm Năng lượng Toàn cầu, Hội đồng Đại Tây Dương (Hoa Kỳ) cho biết đây là thời điểm quan trọng để Việt Nam bắt đầu thảo luận về đầu tư vào năng lượng hạt nhân.

Năm 2009, Việt Nam đã lên kế hoạch xây dựng hai nhà máy điện hạt nhân ở tỉnh Ninh Thuận, thuộc vùng Nam Trung Bộ với chi phí lên tới vài tỷ đô la, nhưng sau đó Quốc hội lại bác bỏ đề xuất này vào năm 2016 bởi vấn đề về chi phí.

Bà cho rằng Việt Nam sẽ luôn theo đuổi các công nghệ lò phản ứng tiên tiến nhất khi bắt đầu chương trình hạt nhân của quốc gia để đảm bảo an toàn. Các loại lò phản ứng tiên tiến hiện nay sẽ tự động dập lò mà không cần sự can thiệp của người vận hành khi có tình huống xấu xảy ra, ví dụ như lò phản ứng nhanh làm mát bằng natri.

Giáo sư Landsberger tin rằng tại Việt Nam, năng lượng hạt nhân có thể là sự kết hợp hoàn hảo với điện gió, mặt trời và thủy điện.

Việt Nam nên nhớ rằng khí hậu hiện đang biến đổi liên tục, do đó việc phụ thuộc hoàn toàn vào năng lượng tái tạo hay thủy điện là điều không nên. Giáo sư đề xuất rằng điện hạt nhân nên là nguồn điện phụ tải nền (base load) hoặc chiếm tối thiểu 30-40% trong cơ cấu phân phối điện quốc gia.

Hàn Quốc và Nhật Bản là những ví dụ điển hình về các nền kinh tế thành công một phần nhờ vào việc phát triển năng lượng hạt nhân. Các quốc gia này đã bình ổn giá điện trong suốt một thời gian dài mà không cần phụ thuộc vào các nước khác. Việt Nam nên xem xét tất cả các nguồn năng lượng và lựa chọn con đường tốt nhất để phát triển kinh tế.

Nói về vấn đề chi phí, giáo sư cho biết phát triển điện hạt nhân có thể sẽ rất tốn kém nhưng Việt Nam nên xem xét kĩ mọi khía cạnh. Với tư cách là một nước đang phát triển, Việt Nam sẽ nhận được nhiều hỗ trợ từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế.

“Điện hạt nhân là một kế hoạch lâu dài”.

Tiến sĩ Biegalski cho biết Hoa Kỳ luôn bày tỏ mong muốn nghiêm túc khi nhìn vào thế hệ hạt nhân tiếp theo.

Ông hiểu rằng nỗi sợ hãi của các quốc gia sau vụ tai nạn ở Fukushima, nhưng khi mọi người xem kĩ số liệu sẽ thấy chưa một ai chết do tại nạn từ nhà máy điện hạt nhân, trong khi sóng thần lại cướp đi sinh mạng của 15.000 người.

Tiến sĩ Sama Bilbao y Leon Leon cho biết các lò phản ứng mô-đun nhỏ đang chiếm nhiều lợi thế hơn vì khả năng có thể mở rộng.

Giáo sư Fukumoto đề xuất xem xét các công nghệ mới nhất nếu Việt Nam đang cân nhắc tới năng lượng hạt nhân. Các lò phản ứng mô-đun nhỏ đang là lựa chọn phổ biến ở Mỹ, Canada và Nhật Bản bởi chúng mang lại lợi ích kinh tế lớn hơn và các tiêu chuẩn an toàn cũng cao hơn, bao gồm cả việc xử lý chất thải hạt nhân và khi ngừng hoạt động.

Ông Bryce cho biết năng lượng hạt nhân là hình thức sản xuất điện an toàn nhất, đồng thời Việt Nam cũng như các quốc gia khác, sẽ cần tuân thủ các quy trình an toàn xung quanh việc xử lý chất thải hạt nhân và vận hành nhà máy.

Xây dựng cơ sở hạ tầng

Tiến sĩ Biegalski cho rằng Việt Nam nên xây dựng khuôn khổ pháp lý và phát triển nguồn nhân lực trước khi xây dựng các nhà máy điện hạt nhân. Vì vậy, quốc gia này có thể bắt đầu đầu tư vào các chương trình đào tạo trong các trường đại học.

“Đây là một quá trình lâu dài cần nhiều thời gian không giống như việc bạn tắt hay bật một công tắc”.

Theo giáo sư Landsberger, Việt Nam cần đầu tư vào các chương trình kỹ thuật hạt nhân để đào tạo các kỹ thuật viên, nhân viên vận hành lò phản ứng, nguồn nhân lực cho cơ quan quản lý và các nhà khoa học môi trường. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của các cuộc thảo luận mở về lợi ích sức khỏe cộng đồng mà điện hạt nhân mang lại so với việc đốt nhiên liệu hóa thạch.

Ông Fukumoto bày tỏ lạc quan tin tưởng rằng Việt Nam và Nhật Bản có thể bắt đầu hợp tác đào tạo như đã được thảo luận trước đó khi các dự án ở tỉnh Ninh Thuận được tái khởi động. Ông cho rằng Chính phủ Việt Nam và các bên liên quan khác cần hiểu thêm về sản xuất điện hạt nhân và kinh nghiệm của Nhật Bản.

Ông Masaki Saito, giáo sư danh dự từ Viện Công nghệ Tokyo bày tỏ nhận định yếu tố quan trọng nhất trong việc chuẩn bị phát triển năng lượng hạt nhân là phát triển nguồn nhân lực trong các lĩnh vực đánh giá an toàn, tiêu chuẩn pháp qui, vận hành, bảo trì, quản lý vật liệu hạt nhân và chất thải phóng xạ, thanh sát hạt nhân, v.v.

Giáo sư Saito cùng với Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam sáng lập ra “Diễn đàn Việt Nam – Nhật Bản về nghiên cứu hạt nhân và phát triển nguồn nhân lực” từ năm 2013 để trao đổi thông tin về kết quả nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực liên quan đến điện hạt nhân. Trong suốt những năm qua, mười diễn đàn đã lần lượt được tổ chức và năm nay dự kiến diễn đàn sẽ được diễn ra theo hình thức trực tuyến vào tháng 6.

Giáo sư khẳng định: “Cần hiểu rằng phát triển nguồn nhân lực cho ngành hạt nhân cần một khoảng thời gian dài, và có thể lên tới hơn 10 năm”.

Bà Leon cho biết khi một quốc gia mong muốn phát triển năng lượng hạt nhân sẽ nhận được rất nhiều hỗ trợ và hợp tác quốc tế bằng việc học hỏi các phương pháp từ ​​các quốc gia đi trước có chương trình điện hạt nhân hiệu quả.

Bà cũng bày tỏ thông cảm khi người dân Việt Nam hay các nước khác cảm thấy không thoải mái sử dụng năng lượng hạt nhân sau sự cố Fukushima là điều hoàn toàn hợp lý.

Do đó, nếu chính phủ Việt Nam đang xem xét năng lượng hạt nhân, điều đầu tiên cần làm là thảo luận với công chúng nhằm đảm bảo mọi người dân và các nhà quản lý đều hiểu rõ về năng lượng hạt nhân.

“Cần có sự đồng thuận về hướng đi của Việt Nam trong tương lai với việc lựa chọn các nguồn năng lượng khác nhau”.

Biên dịch: Trần Thiện Phương Anh, Ban KH&QLKH

THÔNG BÁO

Thông báo kết quả xét bổ nhiệm chức danh phó giáo sư năm 2025 của Viện NLNTVN

25/12/2025

JINR Postdoctoral Programme in 2025

29/11/2025

Thông báo về việc xét bổ nhiệm chức danh phó giáo sư năm 2025 của Viện Năng lượng nguyên tử...

27/11/2025

Lớp học JINED 2025 về công nghệ nhà máy điện hạt nhân

07/11/2025

Thông báo tuyển học viên khóa đào tạo “Quan trắc hoạt độ phóng xạ môi trường lần thứ mười ba”...

17/09/2025

Chương trình Hội nghị KH&CN hạt nhân toàn quốc lần thứ 16 (VINANST-16)

12/09/2025

Thông báo về Hội thảo khoa học về Môi trường và Kỹ thuật điện – Châu Á (Asia Meeting on...

11/09/2025

Thông báo về việc tuyển nghiên cứu sinh đợt 2 năm 2025

10/09/2025

Thông báo Kết quả xét đạt tiêu chuẩn chức danh phó giáo sư tại HĐGSCS Viện NLNTVN năm 2025

21/07/2025

Thông báo về việc thẩm định năng lực ngoại ngữ của các ứng viên PGS tại HĐGSCS Viện NLNTVN năm...

04/07/2025

ĐA PHƯƠNG TIỆN

video

Tổng Bí thư Tô Lâm thăm Viện năng lượng nguyên tử – VNAMedia

14/10/2025

LIÊN KẾT WEBSITE

Chọn Website liên kếtChính phủCơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tếBộ Khoa học và Công nghệCục Năng lượng nguyên tửCục An toàn bức xạ &hạt nhânViện Nghiên cứu hạt nhânViện Khoa học và kỹ thuật hạt nhânViện Công nghệ xạ hiếmTrung tâm Hạt nhân TP. Hồ Chí MinhTrung tâm Đào tạo hạt nhânTrung tâm Đánh giá không phá hủyTrung tâm Chiếu xạ Hà NộiTrung tâm Ứng dụng kỹ thuật hạt nhân trong công nghiệpTrung tâm Nghiên cứu và triển khai công nghệ bức xạ

Cơ quan chủ quản: Bộ Khoa học và Công nghệ Bản quyền thuộc về: Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam

Địa chỉ: 59 Lý Thường Kiệt, phường Cửa Nam, Hà Nội Điện thoại: (024) 39422756 – Fax: (024) 39422625 Email: [email protected], [email protected]

Khách Online: 190

Lượt truy cập: 6943229

Từ khóa » Các Nhà Máy điện Hạt Nhân ở Việt Nam