Việt Nam: Nếu Chống Tham Nhũng Bằng Pháp Luật Thì Có Cần Đảng ‘đốt Lò’?

Việt Nam: Nếu chống được tham nhũng bằng luật thì có cần Đảng ‘đốt lò’?28 tháng 7 2022

Võ Ngọc Ánh

Gửi bài từ Tacoma, bang Washington, Hoa Kỳ

Chiến dịch ‘đốt lò’ của Tổng bí thư ĐCS VN Nguyễn Phú Trọng đã đưa nhiều quan tham nhũng vào tù, hoặc phải mất chức.

Có lẽ việc “đốt lò’ này làm cho xếp hạng về nhận thức tham nhũng của Việt Nam trong năm 2021 tăng 17 bậc so với năm trước đó.

Bản đồ chỉ số nhận thức tham nhũng

Nguồn hình ảnh, Transparency International

Chụp lại hình ảnh, Việt Nam tăng 17 bậc về nhận thức tham nhũng

Thế nhưng, dù được báo chí ca ngợi, ta cần thấy hiện tượng VN đưa hàng loạt quan chức tham nhũng vào tù hiện nay là sự thành công trên nền tảng thể chế, luật pháp, hay ý chí cá nhân?

Đầu tiên cần nhìn vào pháp luật.

Luật Phòng, Chống Tham nhũng của Việt Nam đang áp dụng được kỳ họp thứ 6 của quốc hội khóa XIV thông qua ngày 20/11/2018. Luật này chính thức có hiệu lực từ ngày, 01/07/2019. Trước đó, luật chống tham nhũng và được bổ sung, sửa đổi nhiều lần.

Thế nhưng phải nói rằng luật pháp Việt Nam trong suốt thời gian qua không thành công trong việc chống tham nhũng là do rào cản thể chế. Bởi thể chế đang tạo ra và dung dưỡng cho nạn tham nhũng sống tốt.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất
  • Từ trái qua: các ông Lê Minh Hưng, Trần Thanh Mẫn, Tô Lâm và Trần Cẩm Tú mặc áo vest đen hoặc xanh đen, ông Tô Lâm giơ cao bó hoa hay ơn màu đỏ. Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách
  • Thủ tướng Phạm Minh Chinh vẫy tay chào khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chuẩn bị khởi hành tại sân bay quốc tế Nội Bài ở Hà Nội sau chuyến thăm Việt Nam vào ngày 15/4/2025Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
  • Cựu thủ tướng Lee Hae-chan, người vừa qua đời ở TP HCM, trong một chuyến thăm Bắc Kinh vào năm 2017Cựu thủ tướng Hàn Quốc qua đời ở TP HCM, chuyện gì đã xảy ra?
  • Ông Trương Hựu Hiệp ở bàn ăn, mặc quân phục chỉnh tề với nhiều huân chương, ba ngôi sao vàng và đôi cánh vàng trên cầu vaiVì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?

End of Đọc nhiều nhất

Tham nhũng là vấn nạn của đất nước. Cả quan chức, lẫn người dân không ngại ví von, tham nhũng như giặc nội xâm. Nhưng thực tế như tôi quan sát thấy, khá đông người Việt Nam chấp nhận sống chung với tham nhũng.

Để tham nhũng được điều kiện tiên quyết phải có chức, quyền trong bộ máy nhà nước. Mà để có được điều trên yếu tố đầu tiên cần có là đảng viên, phải học về chính trị của Đảng Cộng Sản.

Có thể nói đa số, nếu không nói là tất cả người Việt vào Đảng kể cả còn có lý tưởng thì cũng có lý do thiết thực hơn là để thăng chức, kiếm tiền. Bảo toàn sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng sẽ là bảo vệ cơ hội kiếm tiền của một nhóm người có quyền lực và mạng lưới thân hữu.

Đảng Cộng Sản Việt Nam lãnh đạo toàn diện, là lực lượng duy nhất dẫn dắt cả Việt Nam gần nửa thế kỷ qua. Đảng cầm quyền tuyệt đối mà không hề có đối lập.

Đảng tiếp tục bỏ tù, triệt tiêu những tiếng nói không đồng điệu. Chuyện nhỏ như chỉ cần là công dân phản biện các chính sách của chính quyền nguy cơ bị gây khó trong đời sống ở cấp phường xã, bị hỏi thăm là rất cao. Thêm chút, nếu công dân nhiệt tình chống tham nhũng sẽ dễ nhận một cái tội nào đó để vào tù.

Đảng phân công, bổ nhiệm cán bộ ở mọi cấp. Vì thế không có gì ngạc nhiên khi ta thấy bộ máy Đảng tạo ra dung dưỡng cho giặc nội xâm. Dù trong suốt nhiềm năm qua đảng thành lập ban này ban kia, chiến dịch này nọ, học tập gương này, đạo đức kia thì tham nhũng vẫn ngang nhiên tồn tại.

Ngay cả người dân, đối tượng bị hại của nạn tham nhũng, cũng đang tiếp tay cho tham nhũng. Bởi họ không đút lót, chạy vạy, kẹp tiền… sẽ không xong việc, bị hoạch hẹo, gây khó. Việc này như một thói quen, thỏa thuận ngầm trong việc phải có con dấu, chữ ký của cơ quan công quyền, trong cơ chế xin – cho.

Bởi có luật pháp nhiều khi bị bỏ qua và vận dụng không đồng nhất. Tại mỗi cơ quan công quyền, người phụ trách sẽ có “lệ làng” khác. Và Kiểu, “đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn” được thực dụng méo mó.

Đại gia, doanh nghiệp dùng tiền để có dự án, chi phối chính sách một cách lộ liễu qua việc bắt tay với quan chức. Điều này gây thiệt hại cho cả nhà nước lẫn người dân. Tạo ra sự bất công trong xã hội. Dân oan đa phần xuất hiện từ những cái bắt tay đầy mùi tiền này.

Trị tham nhũng để giữ độc quyền gây ra tham nhũng?

Nguyễn Phú Trọng

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh, Ông Nguyễn Phú Trọng tại kỳ họp Quốc hội ngày 24/3/2021

Việc chống tham nhũng ở Việt Nam trong những năm qua ồn ào với chiến dịch ‘đốt lò’ của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Một người với lý tưởng Cộng Sản và có tư duy bảo thủ như ông Trọng để thực hiện được việc “đốt lò” của mình cũng phải loại bỏ đối thủ Nguyễn Tấn Dũng bằng những nghị quyết mới làm được, như loạt bài đã đăng trên BBC ghi nhận.

Nếu hai ông Trọng và Dũng dùng chuyện tranh dành quyền lực, đấu đá trong hậu trường để lôi ra ánh sáng người của phe kia tham nhũng thì biết đâu sẽ còn có nhiều đoạn hay.

Chỉ đến khi loại trừ được ông Dũng, ông Trọng mới tiến dành việc ‘đốt lò’ của mình.

Do đó người ta nghi ngờ chiến dịch đốt lò của ông Trọng chỉ là đấu đá trong nội bộ. Cho dù nó được gia cường bằng sự cương quyết “không có vùng cấm”.

Nhưng liệu việc ‘đốt lò’ này tham nhũng tại Việt Nam bị tận diệt không?

Những gì cho thấy đến lúc này câu trả lời là không. Tuy nhiên, với việc ‘đốt lò’ của cụ tổng khiến những ai có ý định bất chính với tiền của nhờ quyền lực đang nắm giữ cũng kiêng dè hơn xưa và tỏ ra công chính.

Dù vậy, đến lúc này, chưa có tín hiệu nào cho thấy đảng tạo ra thay đổi từ thể chế, hay nền móng cho công cuộc tiêu diệt giặc nội xâm mang lại hiệu quả trong tương lai.

Tôi tin rằng, để chống được tham nhũng phải có lực lượng đối lập thực sự. Đối lập để xây dựng quốc gia, chứ không phải đối lập hình thức. Người dân phải có quyền hành thực sự, chứ không phải sự tráng men dân chủ.

Báo chí phải có tự do thực sự, phải là kênh phản ảnh nguyện vọng, ý chí của người dân, không có vùng cấm, chứ không phải bẻ lái theo những gì đảng muốn. Việc ‘đốt lò’ của cụ tổng trong suốt thời gian qua cho thấy báo chí chỉ theo đuôi chứ không còn giữ vai trò ‘ngòi nổ’ qua việc điều tra, hoặc thông tin được tuồn ra ngoài từ bên trong.

Đốt lò, hay đả hổ diệt ruồi cũng chỉ là khẩu hiệu để che lấp đấu đá phe phái, hoặc “rung cây dọa khỉ” để tìm kiếm sự trung thành.

Chống tham nhũng kiểu đó chỉ tăng thêm độc quyền của đảng cộng sản và đốt lò’ thực chất giống việc thi hành kỷ luật đảng hơn chống tham nhũng trong một nhà nước pháp quyền.

Nhìn ở góc độ này, công cuộc “đốt lò” của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng hóa ra chưa hẳn là thành công cho người dân, vì cái gốc của tham nhũng – sự độc quyền – vẫn còn nguyên.

Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả Võ Ngọc Ánh hiện đang sinh sống tại Tacoma, tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.

  • Việt Nam
  • Chính trị Việt Nam
  • BBC

    Đốt lò kỳ 2: TBT Nguyễn Phú Trọng thâu tóm quyền lực về tay Đảng ra sao?

    27 tháng 7 năm 2022
  • Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong, ảnh năm 2016

    Bị cảnh cáo, ông Nguyễn Thành Phong sẽ không đối diện truy cứu hình sự?

    8 tháng 7 năm 2022
  • NHAC NGUYEN/Getty Images

    Tham nhũng ở Việt Nam 'là việc trong nhà của Đảng CS và giới thượng lưu chính trị'?

    24 tháng 6 năm 2022

Tin chính

  • Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách

    6 giờ trước
  • Vì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?

    3 giờ trước
  • Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối

    26 tháng 1 năm 2026

BBC giới thiệu

  • Ảnh minh họa, Tổng Bí thư Tô Lâm và cờ Đảng, cờ Việt Nam phía sau

    Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

    22 tháng 1 năm 2026
  • Trong hình là các ông Tô Lâm (vị trí trung tâm), Lương Tam Quang (hàng trên, bên trái), Nguyễn Duy Ngọc (hàng dưới, bên trái), Lê Minh Hưng (hàng trên, bên phải) và Trần Cẩm Tú (hàng dưới, bên phải)

    Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

    18 tháng 1 năm 2026
  • Ông Phan Văn Giang, ông Tô Lâm

    Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

    15 tháng 1 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025
  • CSIS cho biết trên Bãi Thuyền Chài, tiền đồn lớn nhất ở Trường Sa của Việt Nam, có 5 cụm tòa nhà, ảnh chụp ngày 1/8/2025

    Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?

    18 tháng 12 năm 2025

Phổ biến

  1. 1Tổng Bí thư Tô Lâm: tập trung quyền lực, đẩy mạnh cải cách
  2. 2Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
  3. 3Cựu thủ tướng Hàn Quốc qua đời ở TP HCM, chuyện gì đã xảy ra?
  4. 4Vì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?
  5. 5Ông Tô Lâm tái cử: Hào hứng với cải cách, hoài nghi về tăng trưởng
  6. 6Gia tộc Nguyễn Tấn Dũng trỗi dậy khi hai con trai trúng ủy viên Trung ương
  7. 7Trung Quốc đang âm thầm chiến thắng cuộc đua AI?
  8. 8Trung Quốc điều tra Ủy viên Bộ Chính trị Trương Hựu Hiệp
  9. 9Có gì đáng chú ý về những gương mặt mới trong Bộ Chính trị?
  10. 10Ai rời Bộ Chính trị và ai là ứng viên thay thế tiềm năng?

Từ khóa » Tin Luật