Việt Nam-Trung Quốc: Từ Trận Bóng đá Ngày Tết Tới Chuyện Lịch Sử

Việt Nam-Trung Quốc: Từ trận bóng đá ngày Tết tới chuyện lịch sử

Nguồn hình ảnh, Hoàng Hải Thịnh

• • Tác giả, TS Nguyễn Tiến Hưng
  • Vai trò, Gửi tới BBC từ Virginia, Hoa Kỳ
• 4 tháng 2 2022

Chiến thắng của đội bóng đá Việt Nam với Trung Quốc đúng ngày mùng 1 Tết Nhâm Dần chắc chắn là ngoài dự đoán của nhiều người TQ, kể cả lãnh đạo.

"TQ đã xâm lược và

TQ đã bị đánh bại …bởi hai người đàn bà"

(Lời Thủ Tướng Trung Quốc Chu Ân Lai)

Tuy chỉ là một sự kiện thể thao nhưng thể thao nhiều khi được coi là công cụ của chính trị, của ngoại giao. Chuyện bóng đá năm Nhâm Dần làm chúng tôi nhớ lại chuyện bóng bàn năm Tân Hợi.

Việt Nam 'không an phận' sau chiến thắng 3-1 trước tuyển TQ

Trận Úc-Việt Nam: Cờ vàng là lý do VTV phát sóng trận đấu chậm 10 phút?

Vòng loại World Cup: VN thắng TQ 3-1 trong ngày mùng 1 Tết

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất

• Tướng Trương Hựu Hiệp ngã ngựa khiến Mỹ thêm bất định về quân đội Trung Quốc
• Nguy cơ cho Việt Nam khi Trung Quốc tăng cường xây đảo nhân tạo ở Hoàng Sa
• Vì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?
• Nga tấn công tàu chở khách Ukraine, cảnh tượng hỗn loạn bao trùm

End of Đọc nhiều nhất

Tuyển bóng đá nữ VN đánh bại Thái Lan 2-0 trên đường tới World Cup

Năm này có một sự kiện lịch sử: "Ngoại Giao Bóng Bàn" - Ping Pong Diplomacy.

Tháng 4/1971 một loạt trận bóng bàn giữa đội tuyển Hoa Kỳ và đội tuyển Trung Quốc tham dự Giải Vô Địch Bóng Bàn Thế Giới ở Nagoya, Nhật Bản. Sự vượt trội của đội Trung Quốc là rất rõ ràng: bốn huy chương vàng, ba huy chương bạc và hai huy chương đồng.

Còn đội của Mỹ thì đã ra về tay trắng. Đây là sự kiện lịch sử vì nó mở đầu cho những hoạt động ngoại giao tiếp theo giữa hai nước sau hai mươi năm thù địch. Kể từ đó TQ đã rất tự hào về thể thao.

Nguồn hình ảnh, Hoàng Hải Thịnh

Tuy tự hào, nhưng bóng đá năm Nhâm Dần cũng là dịp thuận tiện để nhắc nhở cho TQ rằng: chớ có coi thường Người Việt Nam.

Một giáo sư người Đài Loan nói với tôi rằng: trong sách sử học của TQ, từ trung học tới đại học, người Việt nam thường được nói tới với cái tên "những người man rợ" (the barbarians). Tôi tìm đọc cuốn sách 'The Rise of China vs The Logic of Strategy' của học giả Edward Luttwak .

Trong sách này tác giả đã chứng minh rằng 'mặc dù là một quốc gia đông dân nhất thế giới, lại có một nền kinh tế đứng số hai, TQ có thể đang trên đà đi tới sụp đổ.'

Về cái nhìn của TQ đối với các nước láng giềng, Luttwak viết:

"Trung Quốc luôn cho mình mang một phong cách riêng của một nền văn minh vĩ đại, nhưng bị bao vây bởi những băng nhóm thiểu số man rợ ('minor gangs of barbarians'). Ngày nay Trung Quốc muốn khôi phục lại địa vị của họ khi ở đỉnh cao của quyền lực.

Nguồn hình ảnh, Hoàng Hải Thịnh

Dù không hoàn toàn thống trị tất cả các quốc gia khác, Trung Quốc vẫn muốn những quốc gia này phải phục tùng hoặc phụ thuộc vào Trung Quốc, tất cả mọi người phải tôn vinh, thể hiện sự trung thành, và đặc biệt là khuất phục quyền tối cao của Trung Quốc.

Danh từ mà Trung Quốc đặt cho khái niệm này - bắt đầu từ dưới triều Tây Hán (206-9 BC) - là Tianxia hay 'Thiên tử', quyền lực tỏa ra từ ngôi vị Hoàng đế. Cho nên các nước luôn phải 'triều cống.' Sự kiện này đã ảnh hưởng sâu xa đến một 'tâm lý về cách hành xử đối với những nhóm man rợ' (Barbarian-handling mentality), nó đã ảnh hưởng đến sự suy nghĩ của giới lãnh đạo Trung Quốc trong nhiều thế kỷ tiếp theo…

"Tuy nhiên các lãnh đạo này quên rằng chính triều Hán cũng ít khi vượt trội về quân sự so với các 'bộ lạc du mục man rợ'. Những bộ lạc này đã cưỡi ngựa bao quanh vùng đất của người Trung Quốc và nhiều lần đã xâm lược và thống trị TQ qua nhiều thế kỷ. Chính vì điểm yếu tương đối này là lý do Trung Quốc phải xây dựng Vạn Lý Trường Thành để ngăn chận."

Đối với các nước vùng Lưỡi Bò thì ngày nay Trung Quốc đã dư sức để đàn áp, và để bắt phải triều cống: dâng cả mặt biển cho TQ. Nhưng có một điều chắc chắn, đó là nếu như TQ tiếp tục uy hiếp thì tối thiểu, các nước mà TQ gọi là những 'băng nhóm man rợ' sẽ cùng với đồng minh của họ cỡi sóng bao quanh, không để yên cho TQ tiếp tục phát triển trong ổn định, trong hòa bình như trên bốn thập kỷ nay. Có thể vì vậy mà TQ đang xây 'Vạn Lý Trường Thành Trên Biển' Thái Bình Dương. Chúng tôi sẽ bàn đến câu chuyện này trong một dịp khác.

Riêng đối với Việt Nam, có thể là các thế hệ lãnh đạo của Trung Quốc ngày nay đã quên hoặc không biết đến sự kính phục mà chính thế hệ lãnh đạo cách mạng đàn anh đã dành cho con người Việt Nam.

Mời độc giả theo dõi một ghi chú cho lịch sử về tâm sự của chính người vẽ Đường Lưỡi Bò ở Biển Đông:

"Hai người nữ anh hùng ấy đã đánh bại tổ tiên của chúng tôi là những người bóc lột' (These two heroines who defeated our ancestors who were exploiters).

Đây là câu do chính cựu Thủ tướng của Chủ tịch Mao ở Trung Quốc, ông Chu Ân Lai nói với Cố vấn Tổng thống Mỹ Henry Kissinger. Lúc ấy ông Kissinger bí mật đi gặp ông Chu để sắp xếp chuyến viếng thăm của Tổng thống Nixon vào tháng 2, 1972.

Sau đây là tài liệu của Tòa Bạch Ốc đã được giải mật ghi biên bản cuộc họp kín tại Bắc Kinh giữa hai người vào ngày 9 tháng 7, 1971:

Thủ tướng Chu: Việt Nam là một nước anh hùng.

Dr. Kissinger: Họ là một dân tộc anh hùng, một dân tộc vĩ đại.

Thủ tướng Chu: "Họ là một dân tộc vĩ đại, anh hùng và đáng khâm phục. Hai nghìn năm trước Trung quốc đã xâm lược họ, và Trung quốc đã bị đánh bại.

"Lại bị đánh bại bởi hai người đàn bà, hai nữ tướng.

Nguồn hình ảnh, Getty Images

"Và khi tôi sang Việt Nam với tư cách là đại diện của Tân chính phủ Trung Quốc đi thăm viếng Hà Nội, tôi đã đích thân đến tận mộ hai nữ tướng ấy và đặt vòng hoa trên những ngôi mộ để tỏ lòng kính trọng đối với hai vị nữ anh hùng, họ là những người đã đánh bại tổ tiên chúng tôi là những người bóc lột."

Về Hai Bà Trưng, sử gia Trần Trọng Kim ghi lại: "Năm Giáp Ngọ (năm 34 công nguyên) là năm Kiến Võ thứ 10, vua Quang Vũ sai Tô Định sang làm Thái Thú quận Giao Chỉ. Tô Định là người bạo ngược, chính trị tàn ác, người Giao chỉ đã có lòng oán giận lắm. Năm Canh Tí (năm 40) người ấy lại giết Thi Sách người ở huyện Châu Diên (phủ Vĩnh tường, trước thuộc về Sơn Tây, nay thuộc tỉnh Vĩnh Yên).

"Vợ Thi Sách là Trưng Trắc, con gái quan lạc tướng ở huyện Mê Linh (làng Hạ Lôi, Huyện Yên lãng, tỉnh Phúc yên) cùng với em gái là Trưng Nhị nổi lên đem quân về đánh Tô Định. Bọn Tô Định phải chạy trốn về quận Nam Hải. Lúc bấy giờ những quận Cửu Chân, Nhật Nam và Hợp Phố cũng nổi lên theo về với hai bà. Chẳng bao lâu quân hai bà hạ được 65 thành trì. Hai bà bèn xưng vương, đóng đô ở Mê Linh, là chỗ quê nhà."

Rồi ông bình luận: "Hai bà họ Trưng làm vua được ba năm, nhưng lấy cái tài trí người đàn bà mà dấy được nghĩa lớn như thế, khiến cho vua tôi nhà Hán phải lo sợ, ấy cũng là đủ để cái tiếng thơm về muôn đời."

Thủ tướng Chu Ân Lai, một con người học thức uyên thâm đã biết quá rõ về lịch sử nhà Hán cũng như những triều đại khác nên rất khâm phục khí phách của người Việt.

Liệu câu chuyện bóng đá ngày mùng 1 Tết Nhâm Dần có được giới chức Trung Quốc suy nghĩ?

Bài viết thể hiện quan điểm và văn phong riêng của tác giả Nguyễn Tiến Hưng từ Hoa Kỳ.

Cùng tác giả:

'The Vietnam War' và khi Hoa Kỳ vào VN

Đà Nẵng và các bước ngoặt chiến lược của Mỹ

30/04: Những xui xẻo định mệnh của VNCH

Hóa ra có tới hai 'Tháng Tư Đen'

Chủ đề liên quan

• Việt Nam
• Bóng đá

Tin liên quan

• 

  Việt Nam 'không an phận' sau chiến thắng 3-1 trước tuyển TQ

  2 tháng 2 năm 2022
• 

  Trận Úc-Việt Nam: Cờ vàng là lý do VTV phát sóng trận đấu chậm 10 phút?

  28 tháng 1 năm 2022
• 

  Vòng loại World Cup: VN thắng TQ 3-1 trong ngày mùng 1 Tết

  1 tháng 2 năm 2022
• 

  Tuyển bóng đá nữ VN đánh bại Thái Lan 2-0 trên đường tới World Cup

  2 tháng 2 năm 2022

Tin chính

• Nguy cơ cho Việt Nam khi Trung Quốc tăng cường xây đảo nhân tạo ở Hoàng Sa

  3 giờ trước

• Trả đũa hay thay đổi chế độ: 7 kịch bản có thể xảy ra nếu Mỹ tấn công Iran

  52 phút trước

• Tướng Trương Hựu Hiệp ngã ngựa khiến Mỹ thêm bất định về quân đội Trung Quốc

  29 tháng 1 năm 2026

BBC giới thiệu

• 

  Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

  22 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

  18 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

  15 tháng 1 năm 2026
• 

  Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

  14 tháng 1 năm 2026
• 

  Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

  8 tháng 1 năm 2026
• 

  GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

  7 tháng 1 năm 2026
• 

  Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

  10 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

  25 tháng 12 năm 2025
• 

  Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?

  18 tháng 12 năm 2025

Tin liên quan

• 

  Việt Nam 'không an phận' sau chiến thắng 3-1 trước tuyển TQ

  2 tháng 2 năm 2022
• 

  Trận Úc-Việt Nam: Cờ vàng là lý do VTV phát sóng trận đấu chậm 10 phút?

  28 tháng 1 năm 2022
• 

  Vòng loại World Cup: VN thắng TQ 3-1 trong ngày mùng 1 Tết

  1 tháng 2 năm 2022
• 

  Tuyển bóng đá nữ VN đánh bại Thái Lan 2-0 trên đường tới World Cup

  2 tháng 2 năm 2022

Tin chính

• Nguy cơ cho Việt Nam khi Trung Quốc tăng cường xây đảo nhân tạo ở Hoàng Sa

  3 giờ trước

• Trả đũa hay thay đổi chế độ: 7 kịch bản có thể xảy ra nếu Mỹ tấn công Iran

  52 phút trước

• Tướng Trương Hựu Hiệp ngã ngựa khiến Mỹ thêm bất định về quân đội Trung Quốc

  29 tháng 1 năm 2026

BBC giới thiệu

• 

  Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

  22 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

  18 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

  15 tháng 1 năm 2026
• 

  Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

  14 tháng 1 năm 2026
• 

  Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

  8 tháng 1 năm 2026
• 

  GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

  7 tháng 1 năm 2026
• 

  Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

  10 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

  25 tháng 12 năm 2025
• 

  Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?

  18 tháng 12 năm 2025

Phổ biến

1. 1Tướng Trương Hựu Hiệp ngã ngựa khiến Mỹ thêm bất định về quân đội Trung Quốc
2. 2Nguy cơ cho Việt Nam khi Trung Quốc tăng cường xây đảo nhân tạo ở Hoàng Sa
3. 3Vì sao Trung Quốc thanh trừng vị tướng quân đội cấp cao nhất?
4. 4Nga tấn công tàu chở khách Ukraine, cảnh tượng hỗn loạn bao trùm
5. 5Mỹ có đang chuẩn bị tấn công Iran lần nữa?
6. 6Những con số từ Đại hội 14 nói lên điều gì?
7. 7EU 'xem xét chuyển giao công nghệ quốc phòng' cho Việt Nam
8. 8Một năm nhiệm kỳ Trump, làn sóng 'xoay trục sang Trung Quốc' tăng tốc
9. 9Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
10. 10Lại rơi máy bay quân sự Yak-130 của Việt Nam, phi công thoát nạn