Xới Tung Rừng Tìm Gỗ Quý - Báo Công An Đà Nẵng

(Cadn.com.vn) - Việc thu mua gỗ trắc ở Gia Lai và các tỉnh lân cận "nóng" lên từng ngày khi có thông tin có người lời cả tỷ đồng từ bán gỗ trắc, gỗ sưa. Kéo theo đó, người dân ồ ạt kéo nhau lên rừng, lùng sục, đào bới thứ gỗ quý này.

Vạch rừng tìm trắc

H. Krông Pa được mệnh danh là "quê hương" của loài gỗ trắc. Tưởng chừng như cơn sốt loại gỗ này đã đi qua, nhưng trong gần 1 tháng nay, thương lái lại tiếp tục "ăn hàng" khiến cơn sốt này âm ỉ trở lại. Thông tin về một cá nhân vừa mới trúng gần 1 tỷ đồng vì tích cóp gỗ trắc lâu nay vừa bán lại cho thương lái khiến người dân tại đây lại lùng sục, cơm nắm, cơm đùm kéo nhau vào rừng "mót" gỗ trắc. Sau nhiều lần thuyết phục, chúng tôi mới được một nhóm thợ rừng cho "bám càng" vào rừng tìm trắc.

Chàng trai người J'rai ở xã Chư Rcăm là A Um dẫn đầu nhóm tìm gỗ trắc cùng 4 thanh niên khác vác ba lô vượt suối Ia Sair tiến thẳng vào cánh rừng được xem là "thánh địa" của gỗ trắc trước đây. Phía sau chúng tôi còn khoảng 30 người khác với những chiếc xe độ chế chở theo nào cuốc, rìu, cưa máy, rựa cũng bắt đầu rú ga ầm ầm kéo vào rừng. Mãi gần trưa, đoàn người của A Um mới đến nơi cần đến và bắt đầu chia ra từng nhóm nhỏ để bắt đầu lùng sục tìm gỗ trắc. Từng người một, với chiếc rựa trong tay, vạch rừng đẽo từng mảng gỗ ngắm nghía, ngửi mùi để nhận biết gỗ trắc. Thế nhưng, sau nhiều giờ, nhóm của A Um cũng chỉ bới tìm được vài gốc nhỏ bằng cổ chân. Chợt tiếng hú cất lên từ góc rừng lân cận, cả nhóm đổ xô băng rừng lao tới. Đứng bên một gốc cây, A Mớ (làng Chư Rcăm) mừng rỡ: "Có một gốc đây rồi!". Vài phút sau, gốc trắc được đào bới dần lộ ra và nhóm A Mớ "vớ" được khúc gỗ trắc chừng khoảng 20kg.

Hàng chục người dân xúm xít, đào bới bên gỗ cây nghi có gỗ sưa.

Ngồi bên gốc trắc mới đào được, A Mớ khoe trong hơn một tháng nay mà A Mớ đi đào gốc trắc mua được xe máy cho thằng con ở nhà. A Mớ thuộc một trong những thợ rừng giỏi, khỏe và có "duyên" với việc tìm trắc. Nhóm A Mớ sau khi tìm được khoảng hơn 100kg sẽ cử người chở về bán và mua thêm đồ ăn, xăng xe vào tiếp tế cho cả nhóm. Trừ chi phí thì mỗi ngày nhóm của A Mớ kiếm xấp xỉ 1 triệu đồng/ người. Tùy theo đường kính của gốc trắc tìm được, giá bán từ vài chục ngàn cho đến 200.000 đồng/1kg. Đấy là giá cao lắm rồi, chứ từ đầu năm đến giờ có ai thèm mua đâu", A Mớ cho hay.

Bới rừng tìm sưa

Cách Krông Pa hơn 100km, những cánh rừng trên đèo Mang Yang cũng bị cày xới để... tìm gỗ sưa. Cái tin một thanh niên vừa tìm được một khúc gỗ huỳnh đàn lớn lan truyền khắp các làng, xã khiến thanh niên và cả phụ nữ trong làng Chơ Rơn 1, Chơ Rơn 2 (xã Đăk Ta Ley) và làng Ch'Ra (xã Hra, H. Mang Yang) ùn ùn kéo nhau lên khu vực rừng trên đèo Mang Yang tìm gỗ.

Theo chân tốp người của làng Chơ Rơn 2, sau một hồi băng qua khu rừng le, chúng tôi đến một khu vực nham nhở vết cuốc, đào xới nơi được cho rằng người thanh niên tên Tim đã tìm được gỗ sưa hôm trước. Cả nhóm chia ra đào xới từng khoảnh đất trống xung quanh để tìm từng mẩu gỗ dù chỉ bằng đầu ngón tay còn sót lại. Từng người tranh nhau ngửi, đốt để xem màu khói và mùi hương và so sánh với mẫu huỳnh đàn thật mang theo. Một lúc sau, nhóm khoảng 20 người ở làng Chơ Rơn 1 với cơm đùm, nước bới cũng nhập cuộc tìm kiếm tại khoảnh rừng này.

Một gốc trắc vừa bị đào bới tại khu vực rừng Krông Pa.

Thi thoảng, ở vài góc rừng từng tiếng hú mừng rỡ, những tưởng có lúc một mẩu gỗ được tìm thấy là sưa nhưng tất cả đều thất vọng bởi qua kiểm tra đều không phải, đến hơn 16 giờ, trời âm u báo hiệu cơn mưa chiều đổ xuống, hàng chục người dân làng Chơ Rơn 1, Chơ Rơn 2 ngậm ngùi thu dọn trở về.

Ông Đỗ Hữu Long, phụ trách BQL rừng phòng hộ Bắc An Khê cho hay, dù đã tiến hành nhiều cuộc tuyên truyền, thu xe, đẩy đuổi người khai thác ra khỏi rừng nhưng vẫn không thể ngăn chặn được.

Tháo cả nhà rông, nhà dài đem bán

Những thương lái hay những kẻ săn lùng gỗ trắc không chỉ thu mua từ những người dân len lỏi vào rừng tìm mót lại mà còn nhắm đến những ngôi nhà rông, nhà dài truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. 8 cột gỗ trắc được dựng từ bao đời nay trong ngôi nhà dài của làng Kon Pơ Ram (xã Hà Đông, H. Đăk Đoa, Gia Lai) khiến những kẻ thương lái gỗ trắc thèm thuồng dạm hỏi nhiều lần và ra giá hơn tỷ đồng, thậm chí đổi bằng một ngôi nhà dài xây dựng bằng bê-tông khang trang, 300 triệu đồng cùng 1 con trâu đực để làm lễ cúng Giàng. Nhiều người dân xiêu lòng, chính quyền xã cũng lấp lửng và ngôi nhà dài đã được tháo xuống, thương lái cũng đã chở nguyên vật liệu tập kết chờ... đổ móng nhà dài mới. May mắn, ông Lê Chí Tôn, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc H. Đăk Đoa hay tin đã băng rừng vào làng, ngăn chặn. Một thời từng là cán bộ xã Hà Đông, nên ông Tôn đã hiểu rõ tập quán của dân làng Kon Pơ Ram cũng như uy tín của mình được bà con nghe theo. Bằng kinh nghiệm tuyên truyền, hiểu rõ tập tục của người dân, ông Tôn cùng chính quyền địa phương đã kịp thời ngăn chặn dân làng bán đi những cây gỗ quý của ngôi nhà dài.

Rõ ràng cơn "sốt" gỗ trắc, gỗ sưa vẫn chưa dịu lại, khi nhiều thương lái vẫn tìm cách tận thu, tận mua từ những cây gỗ lớn đến cả cành, gốc, rễ hay chỉ là những mảnh gỗ vụn hay ngã giá cả những ngôi nhà rông, nhà dài có hàng trăm năm tuổi. Không chỉ gây mất ANTT tại một số địa phương, việc ngày ngày hàng trăm người dân lại băng rừng tìm những gì còn sót lại khiến tình hình ngày càng diễn biến phức tạp.

Minh Tân