Xóm Hoàn Lương - PLO

Bà chần chờ rất lâu trước căn nhà giữa xóm Kiếp, nơi mà người ta đồn vẫn còn bán ma túy. Mấy ngày trước, bà cũng đến đứng chỗ này, thập thò một lúc rồi quay về nhưng hôm nay, bà quyết tâm. Bà đưa tay đẩy nhẹ cánh cổng rào, toan bước vào trong. Bất chợt, từ phía sau, thằng con út của bà xuất hiện. Nó nắm tay kéo mẹ về. Mặt bà Nga tái mét như tên trộm bị bắt quả tang.

Kế hoạch thất bại

Chúng tôi đến nhà bà Nguyễn Thị Nga lúc hai mẹ con bà đang khẩu chiến. Đứa con trai quả quyết mẹ mình muốn đến xóm Kiếp để lấy hàng bán, còn bà thì chối phăng. Nhưng cái vẻ sượng sùng lộ trên gương mặt người mẹ cho thấy đứa con không nói sai.

Khi con trai bỏ đi (chạy xe ôm ở bến xe), bà Nga mới bộc bạch: “Nó nói đúng. Thiệt lòng tôi muốn quay lại đường cũ vì đang cần một số tiền làm vốn mở quán nhậu tại nhà. Quá mong mỏi có được số tiền đó nên tôi muốn đánh liều. May mà thằng Thanh phát hiện, nếu không thì tôi đi tù nữa là chắc”. Bà muốn quay về đường cũ vì kế hoạch hoàn lương thứ nhất đã thất bại hoàn toàn.

Xóm Kiếp không còn cảnh mua bán ma túy công khai như xưa. Ảnh: TRẦN VŨ

Bà nhận ân xá và được trả tự do từ tháng 9-2010, sau hơn năm năm thụ án tù vì dính đến việc tàng trữ, mua bán ma túy. Ra tù, bà vay nóng tiền của các đại gia xóm Kiếp mở một quán bún riêu tại nhà. Bán được gần một tháng, gặp phải dịch heo tai xanh, không ai đến ăn bún nữa. Chỉ ba ngày bán ế, bà Nga hết vốn, lại đi vay tiền góp lãi cao để tiếp tục duy trì quán. Bà chuyển qua bán bún nước lèo. Quán nhỏ, vốn ít, chưa có khách nên cũng chỉ duy trì được hơn tuần lại cạn vốn. Mỗi tháng bà cần cả triệu bạc để thăm nuôi đứa con gái lớn trong tù (cũng vì tội mua bán ma túy). “Chồng tôi làm nghề hớt tóc, mỗi ngày kiếm được vài chục ngàn đồng đủ để hai vợ chồng già trang trải qua ngày. Nhưng còn đứa con gái, tôi không thể bỏ nó được. Bằng mọi cách tôi phải kiếm ít vốn để làm ăn. Tôi mơ một tiệm bán quần áo cũ hoặc cái quán nhậu tại nhà với số vốn chừng 15 triệu đồng là đủ. Nhưng mới ra tù, ai dám cho vay. Mấy bà cho vay lãi nặng cũng chỉ dám cho tôi vay vài trăm ngàn đồng mỗi lần thôi” - bà Nga trải lòng.

Tuần trước, bà đã đi đến một tiệm vàng gợi ý muốn cầm cố căn nhà và đất đang ở. Chủ tiệm vàng đồng ý cầm 20 triệu đồng với điều kiện phải có hộ khẩu để thế chấp. Bà Nga lại chạy đến phường xin làm hộ khẩu. Phường xem qua giấy tờ cho biết có thể làm được nhưng phải đóng ngay 4,2 triệu đồng tiền thuế nhà đất mà bà đã nợ mấy năm qua. Số tiền này với bà quả không nhỏ. Bà xin phường cho nợ, sau khi làm hộ khẩu xong sẽ thanh toán nhưng phường từ chối.

Hết vốn, quán bún xếp xó, bà bắt đầu đối mặt với những ngày nhàn rỗi. Thứ mà bà không thể không nghĩ đến là ma túy. Bà kể: “Càng khát khao có số tiền làm vốn, trong đầu tôi càng liên tưởng đến ma túy. Một cục có 3,5 triệu đồng, bán ra được 18, 19 triệu đồng, chỉ cần ba ngày là xong. Tôi nghĩ liều một lần nữa, đủ số tiền 15 triệu đồng là nghỉ. Nhưng tôi sợ lắm, sợ dính vào lại mê, không dứt ra được như lần trước. Tôi sợ nhất là cảnh ở tù”. Bụng muốn, ý chí lại ngăn, đêm về bà cứ trằn trọc chẳng an giấc. Bà bàn với chồng mình - ông Tô Duy Thịnh kế hoạch thứ hai, rời khỏi cái xóm dễ quyến rũ người ta dính vào ma túy này lên Bình Dương làm công nhân. Bà muốn lao đầu vào công việc để không bị sự hấp dẫn của ma túy. “Vợ chồng đã cách xa hơn năm năm trời, giờ bà ấy lại muốn đi xa, tôi buồn lắm. Già hết rồi, còn chăm sóc nhau được bao lâu nữa đâu!” - ông Thịnh rầu rầu nói.

Quán bún của bà Nga đã dẹp vì hết vốn. Con đường hoàn lương quá chông gai với bà Nga và những nữ tù ma túy ở xóm Kiếp. Ảnh: TRẦN VŨ

Bán nhà, trốn ma túy

Ông Lê Hữu Dung, Trưởng khóm 2, phường 8, TP Cà Mau, cho biết ngoài bà Nga, xóm Kiếp còn có nhiều người khác đang nỗ lực vượt qua con đường hoàn lương đầy chông gai. Những tên tuổi tiêu biểu được kể là bà Đỗ Thị Xé, Trần Thị Mỹ Xuyên, bà Điệp, ông Trung, ông Nhả…

Bà Đỗ Thị Xé tuổi đã ngoài 60. Sau khi ra tù bán bún, bánh mì tại nhà, cái ăn hằng ngày bà không phải chạy vạy vì đã có những đứa con khấm khá lo. Cũng như bà Nga, bà Xé còn gánh nặng là phải thăm nuôi một đứa con trong tù, cũng do dính líu đến chất ma túy. Bà Xé kể, bán buôn ế ẩm, hết vốn nên đã dẹp quán từ nửa tháng nay. Bà chưa nghĩ ra được việc gì để kiếm vài trăm ngàn đồng mỗi tháng đi thăm con.

Kể về chuyện hoàn lương của chị em xóm Kiếp, bà Xé nhắc đến chị Mỹ Xuyên, người hàng xóm ở ngay cạnh nhà: “Nó ra tù hơn tháng rồi, quẩy gánh bánh khọt lên bến xe bán nuôi ba đứa con. Tội nghiệp, mấy ngày nay mưa nhiều, bán ế quá. Không biết có cầm cự được không”. Bỗng chị Mỹ Xuyên xuất hiện trước cửa nhà bà Xé, hỏi mượn vài cục than thổi bữa cơm chiều. Bà Xé vui vẻ ra mặt, bảo chị Xuyên cứ vào nhà sau mà lấy. Bà nói với theo: “Mượn gì. Cho bay đó!”.

Từ ngày ra tù, bà Xé, chị Xuyên, bà Nga vẫn thường tới lui chuyện trò, cốt là để động viên nhau rời xa ma túy, không tái phạm. Họ hỗ trợ lẫn nhau từng cục than thổi cơm, từng đôi đũa, cái chén. Thầm mong không ai phải trở lại nhà tù một lần nữa.

Chị Xuyên không muốn nhắc đến quá khứ, chỉ nói về việc làm hiện tại và toan tính cho tương lai. Ba mẹ con không thể sống bằng việc bán bánh khọt vì thu nhập quá thấp, chỉ 40.000-50.000 đồng/ngày. Hiện tại, xóm Kiếp mỗi chiều vẫn còn xuất hiện những bóng dáng con nghiện ra vào. Chị đang lo một ngày nào đó, áp lực của miếng cơm manh áo sẽ kéo chị trở lại con đường bán ma túy ngày xưa. Chị cũng có ý định bán căn nhà, dắt đàn con rời khỏi xóm này, tìm một nơi thật xa để làm ăn lương thiện. “Nhưng mới tính thôi, chứ bán căn nhà là chuyện lớn, phải thật đắn đo” - chị buồn bã tâm sự.

▲▲▲

Đến bến xe liên tỉnh tìm nơi chị Xuyên bán bánh khọt, người chủ nhà mà chị vẫn thường mượn tạm mái hiên để ngồi bán bánh cho biết hôm nay chị không đến. Trở lại xóm Kiếp mới hay chị đã bán căn nhà. Còn bà Xé thì vừa được một gia đình thuê làm nội trợ 600.000 đồng/tháng.

Xóm Kiếp sẽ bình minh Ông Dương Văn Sơn, cựu chiến binh phường 8 (TP Cà Mau), nói về tiểu sử con hẻm này: “Dân địa phương vẫn quen gọi là xóm Kiếp thay cho tên gọi hành chính của con hẻm là Bình Minh. Kiếp trong cái nghĩa kiếp người, kiếp giang hồ. Trước đây, 36/52 hộ bán chất ma túy, 83 người dính líu đến ma túy phải đi tù. Đó là chưa kể các tệ nạn khác như cờ bạc, số đề, cho vay nặng lãi…”. Tên gọi hẻm Bình Minh thể hiện ý chí của chính quyền địa phương và nhân dân nơi đây muốn đem bình minh về cho con hẻm đầy tội lỗi. Trước năm 2005, xóm Kiếp được biết đến là điểm nóng ma túy với việc buôn bán ma túy công khai. “Ngày trước, người buôn bán ma túy lợi dụng trẻ con năm, bảy tuổi đến dưới 16 tuổi đứng ra bán ma túy khiến công an khó khăn trong việc triệt phá. Cựu chiến binh chúng tôi xung phong phối hợp, quyết tâm đem sự bình yên về cho khu vực này. Sau ba đợt truy quét lớn, xóm Kiếp đã có chút bình minh” - ông Sơn hào hứng kể. Theo quan sát của chính quyền, ma túy đã giảm 80%-90% so với năm năm trước.

TRẦN VŨ