Yến Phi Quyền – Wikipedia Tiếng Việt

Bài viết này cần thêm chú thích nguồn gốc để kiểm chứng thông tin. Mời bạn giúp hoàn thiện bài viết này bằng cách bổ sung chú thích tới các nguồn đáng tin cậy. Các nội dung không có nguồn có thể bị nghi ngờ và xóa bỏ. (Tìm hiểu cách thức và thời điểm xóa thông báo này)

Yến Phi Quyền (chữ Hán: 飛 燕 拳) là bài danh quyền của võ cổ truyền Việt Nam. Tương truyền, bài quyền thảo Yến Phi này do Nguyễn Huệ sáng tạo để các nghĩa binh Tây Sơn rèn luyện trong giai đoạn trước khi đưa quân ra Bắc Hà.

Đặc điểm

Bài quyền mô phỏng các động tác lướt, bay dịu dàng của con chim yến (én) nên thân pháp với các thế tấn nhẹ nhàng, linh hoạt khi tấn công và kín đáo khi phòng thủ, nhiều thế tấn đứng trên một chân. Thủ pháp khoáng đạt rộng mở với những chiêu thức sải rộng cánh. Đòn thế tấn công đối thủ thường bằng cạnh tay chém, mũi bàn tay đâm và các ngón tay móc hổ trảo. Cước pháp trong bài là các đòn đá bằng cạnh chân và móc vòng đánh gót.

Nội dung

Bài thảo Yến Phi Quyền của Võ cổ truyền Bình Định gồm có 8 câu thiệu Hán-Việt theo thể thơ Thất Ngôn Bát Cú (56 chữ), chứa đựng những chiêu thức liên hoàn công thủ, đặc trưng của Võ Việt Nam. Bên cạnh bài thiệu gốc, còn có bài phú kèm theo mà ngày nay nhiều võ phái có gốc từ Bình Định cho rằng đó là bài thiệu bằng thơ lục bát.

Bài Thảo Bộ « Yến Phi Quyền » (燕 飛 拳) của Võ Trận Cổ Truyền Bình Định gồm có 8 câu Thiệu viết bằng Hán Việt theo thể Thơ Thất Ngôn Bát Cú (56 chữ) mật mã hóa những Chiêu Thức liên hoàn công thủ.

     Đây là một trong những bài Thảo pháp hiếm hoi mà bài Thiệu Võ không bị phạm một lỗi chánh-tả nào cả, và sự Phân Thế rõ ràng mạch lạc, dẫn nhập cho bài Thảo Ngọc Trảng Quyền (玉 琖 拳) - mà tên thật là Mộc Thiều Quyền (沐 髫 拳) - đã được dùng để ứng thí Võ Cử ngày xưa.

     Những Chiêu Thức trong Quyền pháp « Yến-Phi » này, khi nhìn sơ qua thấy như cánh Chim Én ẻo lã bay bướm, nhưng khi lâm trận thật sự mới thấy sự dũng mãnh và quyết liệt của môn Võ Trận nước Đại Việt.

Lời thiệu Hán Việt:

YẾN PHI THẢO PHÁP

Yến phi biến thế bái tổ tiền

Tam câu tam đả đoạt tranh tiên

Thần đồng xuất bộ quy sào toạ

Song phi quyển dực phục thân kiên

Hổ bộ hồi thành uy Triệu tử

Phượng hoàng độc cước phá giang biên

Long phi biến thế khai lưỡng túc

Vọng bái hoàn nguyên thảo pháp truyền

(Sưu tầm tại đất võ Bình Định)

Dị bản:

YẾN PHI THẢO PHÁP

Yến phi biến thế bái tổ tiền

Tam câu tam đả đoạt tranh tiên

Thần đồng xuất bộ quy sào thoái

Song phi quyển dực đảo luân liên

Triệu tử hồi thành oai hổ bộ

Bình sa phượng lạc thủ thân kiên

Song phi cước xuất long phi biến

Vọng bái hoàn nguyên hậu thế truyền

Lời thiệu thơ lục bát:

Bước vào biến thế Yến Phi

Tam câu tam đả tức thì làm xong

Rồi lại biến thế Thần Đồng

Rồi về Yến bãi chực phòng song phi

Phi rồi cuốn cánh nép vi

Lập thế bộ hổ hồi về Triệu Công

Ví dù nó có lướt xông

Thì ta biến thế Phượng Hoàng một chân

Bái tổ sư lập như tiền.

(Võ phái Bình Định Sa Long Cương)

Dị bản:

YẾN PHI THẢO PHÁP

Bước vào biến thế én bay

Tam câu tam đả tức thì làm xong

Rồi lại biến thế Thần Đồng

Hồi về yến bãi chực phòng song phi

Phi rồi cuốn cánh nép vi

Lập thế bộ hổ hồi về Triệu Công

Ví dù nó có lướt xông

Thì ta biến thế Phượng hoàng một chân

Rồi lại biến thế rồng bay

Chân trước giậm đá chân sau tiếp liền

Y như pháp thảo lời truyền

Giữ trong nội thế để truyền hậu lai

Bái tổ sư lập như tiền.

(Tài liệu Võ đường Phan Thọ - Võ cổ truyền Bình Định)

Dị bản:

YẾN PHI THẢO PHÁP

Bước vào biến thế Yến phi

Tam phi, tam đả tức thì thành công

Rồi lại biến thế nhi đồng

Hồi về Yến bãi chực phần song phi

Phi rồi cuốn cánh nép mình

Lập "Hổ bộ" thế, trở về Triệu Công

Ví dầu người có lướt xông

Bộ tay đảo thế "Phụng vì", "Lưỡng nghi"

Rồi lại biến thế Long phi

Chân trước dậm đá, chân sau tiếp liền

Y như pháp thảo lời truyền

Giữ trong nội thế, để truyền hậu lai

Vọng bái Tổ, lập như tiền.

(Theo sách Lịch sử Võ Học Việt Nam - Phạm Phong)

Tham khảo

• Sách Lịch sử Võ học Việt Nam
• Giáo trình Bình Định Sa Long Cương
• Yến Phi, thiệu, đồ hình, diễn thế, trên Sổ tay Võ thuật, số tháng 4 năm 1995, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh

• x
• t
• s

x t s Võ thuật
Danh sách các môn phái Lịch sử Niên biểu Cương và nhu
Nguồn gốc theo khu vực	Trung Quốc Châu Âu Ấn Độ Indonesia Hoa Kỳ Nhật Bản Triều Tiên Philippines Việt Nam Campuchia
Kỹ thuật tay không	Cận chiến Ghì chặt Đòn cùi trỏ Húc đầu Đòn nắm Đòn chân (cước, phi cước) Đòn đầu gối Khoá khớp Đòn tay (dọc trúc, thôi châu, thôi sơn) Đòn quét Takedown Đòn ném Quyền thuật/Quyền cước Tấn pháp (đinh tấn, kiềm dương tấn, trung bình tấn)
Vũ khí	Bắn cung Đấu dao Vũ khí cận chiến Bắn súng Đấu gậy Đấu côn Đấu kiếm Đao thuật Thương thuật Kiếm thuật
Luyện tập	Kata Vũ khí luyện tập Bao tập đấm Thôi thủ Randori Đấu tập Mộc nhân thung Mai hoa thung Võ phục Đai đen
Vật lộn	Nhu thuật Brazil Judo (Nhu đạo) Jujutsu (Nhu thuật) Sambo Nga Sumo Đấu vật
Đòn đánh	Kun Lbokator Kun Khmer (Quyền Khmer) Quyền Anh Capoeira Karate (Không Thủ Đạo) Kickboxing (Quyền cước) Muay Thái (Quyền Thái) Lethwei Tán thủ Savate Taekwondo (Đài Quyền Đạo) Việt Võ Đạo (Vovinam) Võ Thiếu Lâm Túy quyền
Khí	Aikido (Hợp Khí Đạo) Aikijutsu Bát quái chưởng Thái cực quyền Hình ý quyền Khí công
Trực chiến /Đối kháng	Kun Khmer chuyên nghiệp Quyền Anh chuyên nghiệp Kickboxing chuyên nghiệp Karate trực chiến Võ thuật tổng hợp Đấu vật chuyên nghiệp Kūdō
Tự vệ / Chiến đấu tổng hơp	Võ gậy (Arnis) Bartitsu Hapkido (Hiệp Khí Đạo) Kajukenbo Krav Maga MCMAP Pencak Silat Systema Vịnh Xuân quyền Phương diện luật pháp
Chiết trung / Hỗn hợp	Kenpo Hoa Kỳ Chun Kuk Do Tiệt quyền đạo Kuk Sool Shooto Shorinji Kempo Unifight
Giải trí	Chiến đấu trên sân khấu Đấu vật chuyên nghiệp Phim võ thuật (Chanbara) Trò chơi điện tử đối kháng Võ hiệp (Phim võ hiệp)
Chủ đề Võ thuật