Yüz Iskeleti - Vikipedi

Kemik: Yüz İskeleti
İnsan yüz iskeletini oluşturan on dört kemik.
On dört yüz kemiği. (Nörokranyum yarı şeffaf gösterilmiş.)   Mavi: Vomer (1)   Sarı: Maksilla (2)   Mor: Mandibula (1)   Pembe: Nazal kemik (2)   Kırmızı: Palatin kemik (2)   Açık mavi: Lakrimal kemik (2)   Koyu yeşil: Zigomatik kemik (2)   Açık yeşil: Alt nazal konka (2)
Latince	ossa faciei, ossa facialia

Yüz iskeleti (yüz kemikleri), kafatasının bir bölümünü oluşturan kemiklerdir.[1] Kafatasının geri kalanını ise nörokranyum oluşturmaktadır.

İnsan anatomi ve gelişiminde, yüz iskeletine bazen membranöz viscerokranyum denir, bu oluşum nörokranyuma dahil olmayan insan mandibulasını ve dermatokranyal öğeleri içerir.

Yapı

[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsan kafatasında, yüz iskeletini yüzdeki on dört kemik oluşturmaktadır:[1][2]

• Alt nazal konka (2)
• Lakrimal kemik (2)
• Mandibula
• Maksilla (2)
• Nazal kemik (2)
• Damak kemiği (2)
• Vomer
• Zigomatik kemik (2)

Tanımında varyasyonlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kartilajinöz viscerokranyumun bazı öğeleri (yani splanknokranyal öğeler) ki hyoid kemik örnek gösterilebilir, bazen yüz iskeletinin parçası olarak kabul edilir. Etmoid kemik (veya bir parçası) ve ayrıca sfenoid kemik yüz kemiklerine bazen dahil edilebilir, ancak edilmezlerse nörokranyumun parçası kabul edilirler. Maksiller kemikler kaynaştığı için, sıkça yalnızca tek bir kemik olarak listelenirler. Mandibula sıkça kranyumdan ayrı olarak düşünülür.

Gelişim

[değiştir | kaynağı değiştir]

Yüz iskeleti, dermal kemikten oluşur ve nöral krest hücrelerinden (ki ayrıca nörokranyum, diş ve adrenal medullanın gelişiminden sorumludur) veya sklerotomdan (mezodermin somit bloğundan türer) gelişir. Nörokranyumda da olduğu gibi, kıkırdaklı balıklar ve diğer kartilajinöz omurgalılarda, endokondral ossifikasyon ile değişime uğramazlar.

İnsanlar arası kraniyofasiyel şekil farklılıkları, çoğunlukla biyolojik kalıtımdaki farklılığa bağlıdır. Osteolojik değişkenlerin ve genom çapında SNPlerin çapraz incelenmesi sonucunda bu kraniyofasiyel gelişimi kontrol eden özel genler tespit edilmiştir. Bu genlerden DCHS2, RUNX2, GLI3, PAX1 ve PAX3ün nazal morfolojiyi belirlediği, EDARın ise çene protrüzyonunu (çıkıntı) etkilediği keşfedilmiştir.[3]

Ek resimler

[değiştir | kaynağı değiştir]

• İnsan yüz iskeleti, önden görüntülenmiş.
• İnsan kafatasının yandan görünümü.
• Yüz kemikleri ve nörokranyum ("Brain case" şeklinde gösterilen)
• 3D model. Hareket ettirmek için tıklayın.

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]

• Aksiyel iskelet
• Apendiküler iskelet

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]

1. ^ a b Jinkins, J. Randy (2000). Atlas of Neuroradiologic Embryology, Anatomy, and Variants. Lippincott Williams & Wilkins. s. 458. ISBN 0781716527. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2017. 
2. ^ "Divisions of the Skeleton". U.S. National Cancer Institute's Surveillance, Epidemiology and End Results (SEER) Program. Archived from the original on 14 Ocak 2009. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2017. KB1 bakım: BOT: esas-url durumu bilinmeyen (link)
3. ^ Adhikari, K., Fuentes-Guajardo, M., Quinto-Sánchez, M., Mendoza-Revilla, J., Chacón-Duque, J. C., Acuña-Alonzo, V., Gómez-Valdés, J. (2016). "A genome-wide association scan implicates DCHS2, RUNX2, GLI3, PAX1 and EDAR in human facial variation". Nature Communications. 7: 11616. doi:10.1038/ncomms11616. PMC 4874031 . PMID 27193062. 

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir] Wikimedia Commons'ta Yüz iskeleti ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

• eMedicine'de ent/9 - "Facial Bone Anatomy"

g t d Yüz iskeleti kemikleri
Maksilla	Yüzeyler Ön: fossalar (Kesici fossa, Canine fossa) İnfraorbital foramen Göz çukuru Ön burun dikeni İnfratemporal: Alveolar kanallar Maksiller tüberozite Yörünge: Sulcus infraorbitalis İnfraorbital kanal Burun: Büyük palatin kanalı İşlemler Zigomatik çıkıntı Frontal çıkıntı (Agger nasi, Ön gözyaşı çıkıntısı) Alveolar çıkıntı Palatin çıkıntısı (Kesici delikler, Kesici kanallar, Scarpa delikleri, Kesici kemik, Ön burun dikeni) Diğer Maksilla gövdesi Maksiller sinüs
Zigomatik	Orbital çıkıntı (Zigomatiko-orbital) Temporal çıkıntı (Zigomatikotemporal) Lateral çıkıntı (Zigomatikofasiyal)
Damak kemiği	Fossalar Fossa pterygopalatina Pterigoid fossa Plaklar Yatay plaka (Posterior nazal omurga) Dik plaka (Büyük palatin kanalı, Sfenopalatin foramen) Sert damak Prosesler Piramidal Orbital Sfenoidal
Mandibula	Vücut dış yüzey (Çene, Çene, Mandibular çıkıntı, Mandibular simfizis, Lingual foramen, Mental çıkıntı, Mental foramen, Mandibular kesici kanal) iç yüzey (Mental diken, Milohyoid çizgi, Sublingual fovea, Submandibular fovea) Alveolar kısım Ramus Milohyoid oluk Mandibular kanal Lingula Mandibular foramen Açı Koronoid çıkıntısı Mandibular çentik Kondiloid çıkıntı Pterigoid fovea
Burun	Burun kemiği İç burun sütür Burun delikleri Alt burun konkası Etmoidal çıkıntı Maksiller çıkıntı Vomer Vomer kanatı
Diğer	Gözyaşı Arka gözyaşı tepesi Gözyaşı oluğu Gözyaşı hamulusu Prognatizm Retromolar boşluk

g t d İnsan iskeletindeki kemikler
Aksiyel iskelet	Kafatası Nörokranyum oksipital parietal frontal (alın) temporal sfenoid etmoid Yüz nazal maksilla (üst çene) lakrimal (gözyaşı) zygomatic (elmacık) palatine (damak) alt nazal konka vomer mandibula (alt çene) hyoid (dil) Kulak kulak kemikleri malleus (çekiç) incus (örs) stapes (üzengi) Toraks sternum göğüs kafesi kaburga Omurga omur servikal atlas eksen torasik lumbar sakrum koksiks
Apendiküler iskelet	Omuz klavikula (köprücük kemiği) skapula (kürek kemiği) Kol humerus ulna radius El karpaller (scaphoid, lunatum, triquetrum, pisiform, trapezium, trapezoid, capitatum, hamatum) metakarpaller falankslar (proksimal, orta, distal) Pelvis ilium iskium pubis Bacak femur (uyluk) patella (diz kapağı) fibula (baldır) tibia (kaval) susamsı kemik Ayak tarsaller calcaneus (topuk) talus (aşık) navicular cuneiform 1. 2. 3. cuboid metatarsaller falankslar proksimal orta distal aksesuar aksesuar naviküler
Diğer	İnsan vücudu Organ sistemleri Kan Sinir sistemi Anatomi Organeller Kemik ve kıkırdak Alt ekstremite kemikleri Gövde kemikleri Üst ekstremite kemikleri Bursa ve kılıflar Kafatasının bileşik yapıları Kranial lifli eklemler Göz hareket kasları Yüz kemikleri Kafatası foraminaları İnsan el kemikleri Eklemler Baş ve boyun eklemleri Alt ekstremite eklemleri Gövde ve pelvis eklemleri Üst ekstremite eklemleri Kas dokusu Kafa kasları Boyun kasları Perine kasları Karın kasları Alt ekstremite kasları Göğüs ve sırt kasları Üst ekstremite kasları :Kas sistemi Nörokranyum Pelvis Pelvis görüntüsü Kemik gelişimi