Ăn Cà đắng Mới Hiểu Lòng Người Êđê - Báo Tuổi Trẻ

• Podcast
• YouTube
• Cần biết
• Rao vặt

Xin chào,

• Cài đặt tài khoản
• Tin đã lưu
• Bình luận của bạn
• Lịch sử giao dịch
• Dành cho bạn
• Vào Tuổi Trẻ Sao
• Thoát Tuổi Trẻ Sao
• Đăng xuất

Đặt báo Đăng ký Tuổi Trẻ Sao Vào trang Tuổi Trẻ Sao

• Video
• Thời sự
• Thế giới
• Pháp luật
• Kinh doanh
• Công nghệ
• Xe
• Du lịch
• Nhịp sống trẻ
• Văn hóa
• Giải trí
• Thể thao
• Giáo dục
• Nhà đất
• Sức khỏe
• Giả thật
• Bạn đọc
• THỜI TIẾT 50 NĂM THÀNH LẬP BÁO TUỔI TRẺ TRẢI NGHIỆM VÀ ĐÁNH GIÁ CHỨNG KHOÁN

0 Văn hóa Ẩm thực 27/10/2016 19:54 GMT+7 Ăn cà đắng mới hiểu lòng người Êđê LÊ QUANG THỌ

TTO - Là nguyên liệu không thể thiếu, hương vị của cà đắng đã trở thành phần quan trọng trong văn hóa ẩm thực của người Êđê và là nét biểu trưng độc đáo cho tính cách bộc trực, hào sảng của người dân Tây nguyên. 

Cà đắng vừa hái trên rẫy - Ảnh: V.N.A.

Ẩm thực Êđê là một phần của văn hóa Tây nguyên và trở thành một trong những yếu tố thu hút khách du lịch. Đó là sự hòa trộn tinh tế của thảo dược, gia vị và thực phẩm tươi sống với những phong cách nấu nướng đặc biệt. Mỗi món ăn hay cả bữa ăn đều có sự phối trộn tinh tế giữa vị cay, chua và đắng.

Có lẽ do người Êđê quen sống chan hòa với thiên nhiên, cùng nóng cùng lạnh với đất trời nên vị cay và đắng là lựa chọn từ ngàn xưa để con người thích nghi với môi trường sống.

Ớt là gia vị không thể thiếu trong bất kể món ăn nào của người Ê đê: các món ăn sống chấm muối ớt, các món giã với muối ớt, các món luộc chấm muối ớt, canh cũng nêm muối ớt.

Còn quả cây cà đắng được dùng để chế biến nhiều món ăn như cà đắng giã, cà đắng kho cá khô, cá đắng nấu với lươn, ếch… Theo người Êđê, vị cay và đắng làm cho món ăn ngon, đồng thời có tác dụng tăng cường sức đề kháng, chống lại bệnh tật.

Cà đắng là loại cây rừng, mọc ở chân núi, sườn đồi hoặc trong nương rẫy như cây cỏ. Thân và lá có gai nhỏ, hoa màu tím, quả nhỏ hình tròn có vị đắng. Về sau người Êđê và cả người Kinh mang cây cà đắng về vườn nhà trồng như một loại cây thực phẩm. So với cây trồng ở vườn nhà, cà đắng mọc hoang trên rừng có quả nhỏ hơn, vị đắng đậm hơn.

Cây cà đắng mọc bên bờ rào - Ảnh: Lê Quang Thọ

Cách chế biến cà đắng rất đa dạng, có thể muối, nướng hoặc nấu với các loại thủy sản, thịt... Nếu cà đắng muối là món ăn đơn giản với vị cay xé lưỡi của ớt giã nát thì khi nướng lại có vị thơm ngon đặc biệt.

Lúc đầu, vị đắng của cà có thể làm bạn khó chịu, nhưng bù lại, hương thơm, và vị bùi lại có sức níu kéo vị giác rất mạnh. Dần dần, bạn sẽ cảm nhận được vị ngọt còn dư đọng lại nơi đầu lưỡi của món ăn này.

Có nhiều món ăn được người Êđê làm từ quả cà đắng như cà đắng phơi khô dùng để nấu nhiều món ăn trong mùa khô như cà đắng nấu xương đầu heo, nấm mèo và đậu đen.

Món ăn này có hương vị đặc biệt là sự pha trộn giữa thơm giòn của nấm mèo mang hơi ẩm núi rừng, ngọt bùi của đậu đen, vị béo thơm của thịt heo cùng vị cà đắng phơi qua nắng, tất cả mang đặc trưng của đại ngàn cao nguyên hòa vào hồn người.

Cà đắng giã là món ăn tươi trộn gia vị và người Êđê nào cũng ăn được món này. Nó rất thơm ngon, có vị cay của ớt, vị chua của chanh và mùi thơm rất đặc biệt.

Cách làm cà đắng giã rất đơn giản và nhanh. Chỉ cần có vài trái cà đắng, cắt ra từng miếng nhỏ, một trái cà chua rừng, một miếng chanh và rau ngò gai, ớt rồi cho các thứ đã rửa sạch vô một cái ống nứa và giã.

Để có mùi thơm đặc biệt, bà con bỏ thêm lá “ắc”, loại lá quan trọng nhất để tạo nên mùi thơm ngon cho món cà đắng giã. Cà đắng giã có thể ăn với cơm. Chút cay cay, chua chua tạo nên đặc trưng.

Cà đắng giã - Ảnh: Lê Quang Thọ

Cà đắng luộc - Ảnh: V.N.A.

Với cà đắng um với ếch, lươn thì loại gia vị không thể thiếu để tạo nên mùi vị độc đáo của các món từ cà đắng là ớt, lá é (lá quế xanh), lá và củ nén (gần giống lá hẹ).

Để làm món lươn ếch um cà đắng phải chẻ dọc trái cà làm tư, rửa sạch. Lươn ếch làm sạch, cắt nhỏ ướp gia vị thật thấm, với các món từ lươn ếch cần có vài củ nén sẽ thơm hơn. Trộn lươn ếch với cà đắng vào nồi nhỏ đặt lên bếp nhỏ lửa.

Trước khi ăn cho thêm lá é, củ nén vào. Thường người ta chờ cho cà chín rồi tán cà nhuyễn ra. Như vậy khi ăn sẽ cảm nhận được sự mịn màng béo ngọt của lươn trong chút đắng rất riêng của loại cà này.

Vị đắng của cà như mang tinh hoa của nắng gió cao nguyên, của màu mỡ đất đỏ bazan hòa vào hương vị đậm đà phù sa ruộng đồng vừa béo ngọt vừa dai của thịt lươn, thịt ếch.

Có lẽ ngon nhất, độc đáo nhất vẫn là món canh cà đắng nấu với nội tạng bò và phèo bò (tiếng Êđê là wêc êmô).

Món ăn này hấp dẫn bởi vị đắng của cà đắng kết hợp với vị ngọt của nội tạng, mùi thơm của phèo bò và vị cay xé lưỡi của ớt, sự đậm đà, thơm lừng của lá é và củ nén. Tất cả tạo nên hương vị rất lạ, rất riêng của núi rừng.

Người Êđê chế biến món canh cà đắng rất dân dã và đơn giản. Cà đắng cắt đôi hoặc bốn, ngâm nước muối pha loãng, đợi canh sôi mới cho vào. Sau khi cà chín, cho thịt và phèo bò vào cho đến khi thịt nhừ.

Cũng có thể cho các loại rau rừng vào trong canh tạo ra hương vị rất lạ mà vẫn thơm ngon, hấp dẫn người thưởng thức. Sau khi đã nhấc nồi canh ra, tán nhuyễn cà, rồi bỏ thêm lá é, lá và củ nén, thế là có một nồi canh cà đắng nấu với thịt, phèo bò thơm lừng.

Ếch um cà đắng - Ảnh: Lê Quang Thọ

Cà đắng xào với rau rừng - Ảnh: V.N.A.

Món cà đắng kho với cá khô thì có hương vị đặc biệt của núi rừng Tây nguyên. Cá khô (hoặc cá hấp, thịt gà) được nấu qua cho thịt săn lại rồi mới nấu với cà đắng, ngọn bí (hoặc ngọn mướp), đậu ván, ớt, lá é.

Khi nấu chín, vớt cà đắng, ngọn bí (hoặc ngọn mướp), đậu ván, ớt ra tán nhuyễn rồi cho vào nấu tiếp.

Ăn món này sẽ cảm nhận trong vị đắng của cà, cay của ớt có chút ngọt bùi của đậu ván, ngọt thanh của ngọn bí và vị béo dai của cá (hoặc thịt gà), cảm giác như đang thu vào hồn mình cả bao la đại ngàn lồng lộng nắng gió.

Có một món ăn mà du khách đến Đắk Lắk ưa chuộng là lẩu cá lóc nấu măng rừng, khổ qua rừng xắt lát mỏng nấu với cá hoặc ăn sống. Khi ăn lẩu cá lóc, ngoài các loại rau cũng có quả cà đắng để thêm vào chút hương vị đặc biệt của núi rừng.

Tương tự, món lá mì (sắn) nấu với bông đu đủ có vị đắng ngọt, nhiều người cho thêm cà đắng vào để vị đắng đậm hơn.

Ngày nay người Êđê sử dụng nhiều dụng cụ bếp núc hiện đại và các loại gia vị như người Kinh nhưng cà đắng vẫn là nguyên liệu ẩm thực không thể thiếu trong cuộc sống. Vị đắng của loại cây này đã trở thành phần quan trọng trong văn hóa ẩm thực của người Êđê. Nó mang nét đặc trưng của cuộc sống nơi núi rừng vừa là nét biểu trưng độc đáo cho tính cách bộc trực hào sảng, trung thực, hiền hòa của người Êđê. Các món ăn từ cây cà đắng cũng đã xuống phố, đi vào thực đơn của nhiều nhà hàng, quán xá và đã trở thành món ăn khoái khẩu của người Kinh và du khách nói chung.

Đọc tiếp Về trang Chủ đề LÊ QUANG THỌ Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0 Tặng sao cho bài viết hay Chia sẻ CHIA SẺ Facebook Mail Twitter / X LinkedIn Zalo

Tặng sao

Chuyển sao tặng cho thành viên

• x1
• x5
• x10

Hoặc nhập số sao

Bạn đang có: 0 sao

Số sao không đủ. Nạp thêm sao

Tặng sao Tặng sao Tặng sao

Tặng sao thành công

Bạn đã tặng 0 Cho tác giả

Hoàn thành

Tặng sao không thành công

Đã có lỗi xảy ra, mời bạn quay lại bài viết và thực hiện lại thao tác

Quay lại bài viết Bình luận (0)

Tối đa: 1500 ký tự

Gửi bình luận Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận

Xem thêm Xem tất cả bình luận (0) Chủ đề: cà đắng người Êđê ẩm thực Tây nguyên

Tuổi Trẻ Online Newsletters

Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất

Tin cùng chuyên mục

TP.HCM có Bảo tàng Phở

Rươi kho lối Tứ Kỳ, canh măng chua nấu rươi: Dời ôi là tuyệt!

Tranh cãi đặt bánh sinh nhật khi ăn omakase phải đặt cọc 1 triệu đồng

Lập danh sách hơn 400 món ngon tại TP.HCM: Phòng khi thèm ăn gì thì vô tìm thử

Ai có quyền sở hữu tuyệt đối món ăn bạn đang có trên bàn?

Trẻ em ở Hòa Thịnh hớn hở ăn phở nóng, ăn xong còn được nhận quà Phở yêu thương

Tuổi Trẻ Sao

Thông tin tài khoản ngày

Tài khoản được sử dụng đến ngày | Bạn đang có 0 trong tài khoản

1 sao = 1000đ. Mua thêm sao để tham gia hoạt động tương tác trên Tuổi Trẻ như: Đổi quà lưu niệm, Tặng sao cho tác giả, Shopping

Tổng số tiền thanh toán: 0đ

Số sao có thêm 0

Thanh toán Bình luận (0)

Tối đa: 1500 ký tự

Gửi bình luận Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận

Xem thêm Xem tất cả bình luận (0) Bình luận (0)

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng, xin vui lòng viết bằng tiếng Việt có dấu.

Được quan tâm nhất Mới nhất Xem các bình luận trước

Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận

Xem thêm

Tối đa: 1500 ký tự

Hủy Gửi bình luận

• Trang chủ
• Video
• Thời sự
• Thế giới
• Pháp luật
• Kinh doanh
• Công nghệ
• Xe
• Du lịch
• Nhịp sống trẻ
• Văn hóa
• Giải trí
• Thể thao
• Giáo dục
• Khoa học
• Sức khỏe
• Giả thật
• Bạn đọc

Tổng biên tập: Lê Thế Chữ

Giấy phép hoạt động báo điện tử tiếng Việt, tiếng Anh Số 561/GP-BTTTT, cấp ngày 25-11-2022.

Thông tin tòa soạn - Thành Đoàn TP.HCM

Địa chỉ: 60A Hoàng Văn Thụ, phường Đức Nhuận, Tp. Hồ Chí Minh

Hotline: 0918.033.133 - Email: [email protected]

Phòng Quảng Cáo Báo Tuổi Trẻ: 028.39974848

Liên hệ Quảng cáo Điều khoản bảo mật Liên hệ góp ý RSS

Đăng ký email - Mở cổng thông tin

Luôn cập nhật tin tức, sự kiện mới nhất

Đăng ký tại đây

© Copyright 2026 TuoiTre Online, All rights reserved ® Tuổi Trẻ Online giữ bản quyền nội dung trên website này

Email

Vui lòng nhập Email

Email Không đúng định dạng

Họ và tên

Vui lòng nhập Họ & Tên.

Gửi bình luận Bạn vui lòng đợi 0s để tiếp tục comment Bình luận được gửi thành công

• Bình luận
• Đăng nhập
• Tạo tài khoản

Thông tin bạn đọc Thông tin của bạn đọc sẽ được bảo mật an toàn và chỉ sử dụng trong trường hợp toà soạn cần thiết để liên lạc với bạn. Tên của bạn

Vui lòng nhập Tên hiển thị

Email

Vui lòng nhập Email

Email Không đúng định dạng

Mã xác nhận

Vui lòng nhập mã xác nhận.

Gửi bình luận Đóng Bạn đã có tài khoản? Đăng nhập ngay Email

Vui lòng nhập Email

Email Không đúng định dạng

Mật khẩu

Mật khẩu không đúng.

Thông tin đăng nhập không đúng.

Tài khoản bị khóa, vui lòng liên hệ quản trị viên.

Có lỗi phát sinh. Vui lòng thử lại sau.

Quên mật khẩu? Đăng nhập hoặc đăng nhập Google Facebook Tên của bạn

Vui lòng nhập Tên của bạn.

Email

Vui lòng nhập Email

Email Không đúng định dạng

Mật khẩu

Mật khẩu phải có ít nhất 6 kí tự.

Xác nhận mật khẩu

Xác nhận mật khẩu không khớp.

Mã xác nhận

Mã xác nhận không đúng.

Có lỗi phát sinh. Vui lòng thử lại sau.

Khi bấm tạo tài khoản bạn đã đồng ý với quy định của tòa soạn Tạo tài khoản hoặc đăng nhập Google Facebook Hoàn tất

Mã xác nhận không đúng.

Có lỗi phát sinh. Vui lòng thử lại sau.

Email (*)

Vui lòng nhập Email

Email Không đúng định dạng

Họ và tên (*)

Vui lòng nhập Họ & Tên.

Ý kiến của bạn (*)

Vui lòng nhập Ý kiến của bạn.

Gửi ý kiến

Mã xác nhận không đúng.

Có lỗi phát sinh. Vui lòng thử lại sau.

Thêm chuyên mục, tăng trải nghiệm với Tuổi Trẻ Sao

Từ ngày 1-1-2023, Tuổi Trẻ Online giới thiệu Tuổi Trẻ Sao - phiên bản đặc biệt dành riêng cho các thành viên với nhiều chuyên mục và trải nghiệm thú vị, bao gồm: Tư vấn pháp luật, Hỏi chuyện sức khỏe; Xem nhật báo sắc nét trên mạng (E-paper), Tuổi Trẻ Live (trực tiếp các sự kiện thời sự nóng bỏng, hấp dẫn).

Tuổi Trẻ Sao được thiết kế thông thoáng với tất cả các trang, chuyên mục và video đều không có quảng cáo hiển thị, không làm ngắt quãng sự tập trung của bạn đọc.

Bằng cách đóng góp Sao, thành viên Tuổi Trẻ Sao có thể tham gia các hoạt động và tương tác trên nền tảng Tuổi Trẻ Online như tặng Sao cho tác giả và các bài viết yêu thích, đổi quà lưu niệm trong chương trình, đăng ký quảng cáo, mua sắm trực tuyến.

Báo Tuổi Trẻ phát triển Tuổi Trẻ Sao nhằm từng bước nâng cao chất lượng nội dung, tăng khả năng kết nối, tương tác và thực hiện các nội dung mới theo nhu cầu của số đông công chúng.

Chúng tôi hy vọng Tuổi Trẻ Sao sẽ góp phần chăm sóc, phục vụ và mang lại những trải nghiệm mới mẻ, tích cực hơn cho cộng đồng độc giả của Tuổi Trẻ Online.

TTO

Đăng ký Tuổi Trẻ Sao

Nhập mã xác nhận

Mã capcha Hủy bỏ Hoàn tất