ANH SUI LÍNH QUÝNH XUỐNG HẦM CHỊ SUI - Poet HANSY

Chuyển đến nội dung chính Chia sẻ

• Nhận đường liên kết
• Facebook
• X
• Pinterest
• Email
• Ứng dụng khác

Nhãn

• Kỹ năng Văn-Thơ

Thứ Bảy, tháng 4 21, 2018

ANH SUI LÍNH QUÝNH XUỐNG HẦM CHỊ SUI

ANH SUI LÍNH QUÝNH XUỐNG HẦM CHỊ SUI "Ví dầu chẳng kết đặng đôi/ Ngày sau ta sẽ làm sui một nhà". Sui là nói tắt của "sui gia" - gia đình có con cái cưới nhau. Nếu "nói chữ" ắt người ta sử dụng từ "thân gia". Hán Việt tân từ điển của Nguyễn Quốc Hùng, Hán Việt từ điển của Đào Duy Anh đều giải thích: "Thân gia: Hai nhà có liên lạc/quan hệ hôn nhân với nhau". Ngoài ra, còn có từ "thành thân". "Sui gia đã xứng sui gia/ Rày mừng hai họ một nhà thành thân" (Lục Vân Tiên). Với từ này nhiều người cho rằng": "Đây là nói chuyện hai tấm thân xáp lại với nhau để thành cuộc sống chung nên chữ "thân" ở đây hẳn là "thân" trong "thân thể", chứ không phải là "thân" trong "thân thích". Cách giải thích này, liệu có đúng? Nhà nghiên cứu An Chi cho rằng: "Đây không phải chữ "thân" trong "thân thể" mà "thân" trong "thân thích". Chữ "thân" này có nhiều nghĩa liên quan đến hai tiếng "thành thân" thì từ điển giảng là "chỉ việc hôn nhân của hai họ nhất định". Chính vì vậy nên tiếng Hán mới dùng chữ "thân gia" để chỉ mối quan hệ mà tiếng Việt trong Nam gọi là "sui gia", còn tiếng Việt ngoài Bắc gọi là "thông gia" (Chuyện Đông chuyện Tây tập VI, NXB Trẻ - 2006, tr.356). Chưa hết, với từ "gia" ấy, ta còn thấy xuất hiện trong ngữ cảnh, chẳng hạn, cô gái nọ khoe: "Gia đình bên chồng tốt lắm, bà gia thương tớ như con ruột". Bà gia là mẹ chồng. Đã có "bà gia" ắt có "ông gia". Lại nữa, chàng trai kia bảo: "Chiều nay, không thể bù khú được đâu, tớ còn phải vào bệnh viện thăm bà nhạc". Bà nhạc là mẹ vợ. Đã có "bà nhạc" ắt có "ông nhạc". Thơ Lục Vân Tiên có câu: "Tiên rằng: Nhờ lượng nhạc gia/ Đại khoa dầu đặng, tiểu khoa lo gì" thì "nhạc gia" lại là bên nhà vợ, cha vợ. Trong quan hệ thông gia/sui gia ấy, các đấng phụ huynh lúc trò chuyện thường gọi nhau "anh sui/chị sui"; có điều lạ, chẳng ai gọi "anh thông/chị thông". Nhân đây nói luôn, ai cũng biết chánh/chính, đàn/đờn cùng nghĩa, tùy vùng miền mà người ta chọn cách phát âm. Tuy nhiên, từ Nam chí Bắc chỉ có chức danh Chánh văn phòng, chỉ gọi vườn Tao đàn, chứ từ "chính"/"đờn" hoàn toàn không "có cửa". Tại sao lại tréo ngoe thế nhỉ? Ca dao có câu đùa tếu táo: "Ông sui mà lấy bà gia/ Thêm dâu, thêm rể, trong nhà thêm vui/ Ông gia mà lấy bà sui/ Thêm dâu, thêm rể, thêm vui trong nhà". Với hai từ "sui" và "gia", ta có thêm nhận xét gì không? Rằng, sui đồng âm với xui, chẳng hạn, xui dại/xúi dại, xui giục/xúi giục; trong khi đó, trong tiếng Việt không có từ "súi". Lại nữa, gia đồng âm với da, thế nhưng lại không có giá đồng âm với dá. Tại sao? Chỉ vì trong tiếng Việt hoàn toàn không có từ "dá". Nói cách khác, súi và dá chẳng có nghĩa gì cả. Thử đặt câu hỏi vu vơ rằng, cách đây hơn 460 năm trước, ngoài từ sui gia/thông gia, người Việt còn sử dụng từ nào? Nói có sách mách có chứng, thật bất ngờ, khi tra Từ điển Việt Bồ La, ta thấy A. de Rhodes giải thích: "Sui gia: Bố chồng, bố vợ, mẹ chồng vợ. Tốt hơn, sui gia. Có người nói: gùn ghè". A. de Rhodes giải thích: "Ghè, ngồi ghè: Ngồi sát, ngồi ghé bên ai". Còn gùn là gì? Việt Nam tân từ điển (1965) của Thanh Nghị cho biết: "Gùn: Đầu mối nổi lên của mặt hàng tơ lụa. Hàng nhiều gùn". Sở dĩ, "gùn ghè" được sử dụng thay cho thông gia/sui gia có phải do nghĩa của cả hai từ gùn và ghè ghép lại chăng? Trải qua năm tháng, từ "gùn ghè" này đã được hiểu qua nghĩa khác. Từ điển Việt Pháp của J.F.M Génibrel (1898) giải thích là nhìn chằm chằm."Gùn ghè nhưng hãy còn e ấp/ E ấp cho nên phải rụt rè" - thơ Chiêu Hổ đùa bà Hồ Xuân Hương, Việt Nam tự điển (1931) ở ngoài Bắc giải thích: "Gùn ghè: Mon men, ve vãn". Trong khi đó, với người xứ Nghệ lại gọi "gập ghè", dấu vết ấy còn ghi nhận trong Từ điển tiếng Nghệ qua câu vè: "Em đã có nơi rồi/ Đừng gập ghè chi nữa". Cùng hàm nghĩa tương tự nhưng Việt Nam từ điển (1971) ở miền Nam lại ghi nhận "Gầm ghè: Gò, tán tỉnh, o bế". Nay, chẳng mấy ai còn sử dụng "gùn ghè" theo nghĩa cua ghẹ, tán gái, o mèo nữa. Hãy nghe câu ca dao: "Đi đâu bỏ mõ bỏ chuông/ Bỏ ghè tương lạt, bỏ buồng chuối non". Ghè ở đây lại là chum, lu, vại, vò, lọ nhỏ bằng sành, bằng đất nung. Nếu đập khe khẽ (hoặc cạy) vào một vật rắn cho nó mẻ dần dần theo ý muốn cũng gọi "ghè". Thế nhưng hiểu theo nghĩa là tẩn/đánh/nện cho "ra môn ra khoai" thì từ "ghè" lại xuất hiện ngon ơ, chẳng hạn, "Đã cảnh báo nhiều lần mà chúng cứ cứng đầu cứng cổ, chi bằng anh em mình ghè một trận cho chừa thói". Mà ghè cũng là đè/đè ra, một người sau khi đọc câu thơ của Tú Xương: Chữ "y" chữ "chiểu" không phê đến/ Ông chỉ quen phê một chữ tiền, bèn mỉa mai: "Quan nhà ta cứ ghè đầu dân mãi thế này thì đúng là "thanh liêm" thật". Trở lại với chuyện anh sui, chị sui. Sực nhớ, thời kháng chiến trước đây, nhà văn, nhà báo Nguyễn Hải Tùng - nguyên ủy viên Ban Tuyên huấn Khu ủy Khu Tây Nam bộ, có bài ca dao cực kỳ dí dỏm: 'Máy bay Mỹ bỏ bom gần Anh sui lính quýnh xuống hầm chị sui Máy bay bay mất lâu rồi Mà anh sui vẫn còn ngồi tránh bom'. Cớ sự tại làm sao? Tác giả không giải thích gì thêm. LÊ MINH QUỐC Chia sẻ

• Nhận đường liên kết
• Facebook
• X
• Pinterest
• Email
• Ứng dụng khác

Gửi Bài đăng qua email Nhãn: Kỹ năng Văn-Thơ

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến

Thứ Bảy, tháng 8 11, 2018

Ý NGHĨA SÂU XA CỦA CHỮ NHÂN TRONG TIẾNG HÁN

Chia sẻ

• Nhận đường liên kết
• Facebook
• X
• Pinterest
• Email
• Ứng dụng khác

Đăng nhận xét Thứ Tư, tháng 6 09, 2021

MỘT SỐ LOẠI LỖI CHÍNH TẢ

Chia sẻ

• Nhận đường liên kết
• Facebook
• X
• Pinterest
• Email
• Ứng dụng khác

Đăng nhận xét Poet Hansy Truy cập hồ sơ

THƯ VIỆN HANSY

• 2026 37
  • tháng 1 37

• 2025 1679
  • tháng 12 61
  • tháng 11 67
  • tháng 10 111
  • tháng 9 129
  • tháng 8 133
  • tháng 7 165
  • tháng 6 125
  • tháng 5 182
  • tháng 4 193
  • tháng 3 168
  • tháng 2 156
  • tháng 1 189
• 2024 1466
  • tháng 12 148
  • tháng 11 182
  • tháng 10 165
  • tháng 9 152
  • tháng 8 125
  • tháng 7 143
  • tháng 6 124
  • tháng 5 147
  • tháng 4 112
  • tháng 3 68
  • tháng 2 46
  • tháng 1 54
• 2023 798
  • tháng 12 52
  • tháng 11 65
  • tháng 10 50
  • tháng 9 48
  • tháng 8 48
  • tháng 7 54
  • tháng 6 57
  • tháng 5 84
  • tháng 4 88
  • tháng 3 81
  • tháng 2 77
  • tháng 1 94
• 2022 976
  • tháng 12 81
  • tháng 11 79
  • tháng 10 89
  • tháng 9 87
  • tháng 8 85
  • tháng 7 89
  • tháng 6 86
  • tháng 5 95
  • tháng 4 73
  • tháng 3 76
  • tháng 2 73
  • tháng 1 63
• 2021 964
  • tháng 12 50
  • tháng 11 45
  • tháng 10 42
  • tháng 9 106
  • tháng 8 55
  • tháng 7 73
  • tháng 6 151
  • tháng 5 70
  • tháng 4 110
  • tháng 3 72
  • tháng 2 79
  • tháng 1 111
• 2020 989
  • tháng 12 94
  • tháng 11 100
  • tháng 10 95
  • tháng 9 45
  • tháng 8 57
  • tháng 7 135
  • tháng 6 85
  • tháng 5 35
  • tháng 4 61
  • tháng 3 98
  • tháng 2 105
  • tháng 1 79
• 2019 1065
  • tháng 12 93
  • tháng 11 101
  • tháng 10 106
  • tháng 9 101
  • tháng 8 123
  • tháng 7 94
  • tháng 6 46
  • tháng 5 43
  • tháng 4 76
  • tháng 3 87
  • tháng 2 93
  • tháng 1 102
• 2018 1290
  • tháng 12 99
  • tháng 11 101
  • tháng 10 111
  • tháng 9 114
  • tháng 8 105
  • tháng 7 87
  • tháng 6 112
  • tháng 5 109
  • tháng 4 111
    • OANH YẾN TƯƠNG PHÙNG
    • MỘT THUỞ YAHOO
    • HUYỄN MỘNG
    • Kỳ 93 -BẠI TRẬN, NHÀ MINH KHỞI QUÂN 10 TỈNH NHÒM N...
    • TÌNH TREO
    • TÌNH LẶNG
    • SAY NÊN SƯA
    • NHÀ VĂN NHÀ VEO: ĂN DƠ Ở BẨN QUEN RỒI…
    • KHÔNG PHẢI TỪ DUY NHẤT
    • NGUYỀN THƯƠNG
    • GIAO ĐỜI
    • GIẤC QUỲNH
    • NGUYỄN HIỀN MỚI LÀ THẦN ĐỒNG
    • ĐẠO CA
    • ĐỪNG NHẮC NỮA
    • TRÁNH XA
    • XE BUÝT MUI TRẦN
    • NGỠ LÀ…
    • TÌNH MÃI SẮT SON
    • THỎA THƠ ĐƯỜNG
    • CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG THƠ TPHCM TỪ CHỨC VÌ “NGỘ ĐỘC THƠ”
    • MỌC ĐUÔI TÔM hay VỌC NIÊU TÔM?
    • LUẬN GIÀU NGHÈO
    • TÌNH NGÂY
    • NGHĨA MẸ - TÌNH CHA
    • MÃI THƯƠNG
    • KÝ ỨC HẠ
    • XIN ĐỪNG ĂN THUA VỚI DÂN
    • UỐN LƯỠI
    • MẸ ƠI !
    • Kỳ 92 -HAI VUA TRẦN BAO VÂY QUÂN MINH TẠI ĐÔNG QUAN
    • NUỐI
    • DUYÊN TÌNH THÁNG YÊU
    • DẶM NGÀN NHUNG NHỚ
    • HẾT RỒI
    • ANH SUI LÍNH QUÝNH XUỐNG HẦM CHỊ SUI
    • GIÃ TỪ KỶ NIỆM
    • ĐÀNH CHẤP NHẬN
    • MONG BẠN HIỀN
    • NHẮN NGƯỜI
    • HOÀI ÂM
    • KHÚC BIỆT TÌNH
    • NHẤT THỐNG LÃNH THỔ và THỐNG NHẤT NƯỚC NHÀ
    • NGÁN NGẪM
    • SAO QUÊN ĐƯỢC
    • GIANG SƠN CẨM TÚ
    • CÓ HAY KHÔNG RANH GIỚI GIỮA THƠ TRÊN MẠNG VÀ TRÊN...
    • NỤ ÁI
    • CẢM ĐỀ
    • YÊN Ả
    • ĐÃ “ĐÁP ÁN” CÒN “ĐÚNG” ĐÃ “THỬ THÁCH” LẠI CÒN “KHÓ...
    • XẢ XUI
    • LỠ HẸN RỒI
    • TẠI SAO MÀ..
    • NUỐI THẦM
    • YÊU HOÀI NHÉ EM!
    • THỦY CHUNG
    • CHUỐC TỬU KIM BẰNG
    • Kỳ 91 -MUỐN THẮNG GIẶC MINH THÌ CẦN TƯỜNG SĨ MỘT L...
    • CHỜ HÔN
    • VỢI VỜI
    • HUYỄN MƠ
    • NGŨ VỊ HƯƠNG
    • TÌNH ƠI
    • THÚ CỜ KHUYA
    • “BẬC ANH HÙNG KINH TẾ” LÀ GÌ?
    • ĐỔI MÓN
    • BIỂN HÁT
    • THƠ TRÊN FACEBOOK LÀ "THƠ RÁC"?
    • VIỆT HÓA TỪ CHUYÊN NGANH
    • NỖI NIỀM
    • ƯỚC AO
    • TẬT ĐỜI
    • BUỒN
    • VỊNH KIẾM GHẾ
    • NHỚ
    • BUỒN ĐỜI
    • NGUYỆT HOANG
    • KHÚC TÌNH BỐN MÙA
    • PHAI TÀN
    • BẢNG LẢNG
    • VẮNG EM RỒI...
    • MỘNG VÀNG
    • Kỳ 90 -CHA CON ĐẶNG TẤT, ĐẶNG DUNG TIÊU DIỆT 10 V...
    • NHỚ NỬA VẦNG TRĂNG
    • THÔI MÀ
    • NHỚ YÊU NÀO
    • “SẠN” TRONG SGK TIẾNG VIỆT LỚP 1
    • PHẬN HẺO
    • HÃY VỮNG TIN
    • QUÝ THẦY
    • NỠ SAO ĐÀNH
    • NHẮN YÊU
    • NỖI NIỀM
    • TỨ KHOÁI
    • MƠ…
    • QUỲNH HƯƠNG
    • MỘT CÕI ĐI VỀ
    • TÌNH MÌNH
    • LOẠNG CHOẠNG
  • tháng 3 117
  • tháng 2 100
  • tháng 1 124
• 2017 1415
  • tháng 12 114
  • tháng 11 124
  • tháng 10 155
  • tháng 9 136
  • tháng 8 131
  • tháng 7 123
  • tháng 6 114
  • tháng 5 108
  • tháng 4 98
  • tháng 3 104
  • tháng 2 94
  • tháng 1 114
• 2016 1518
  • tháng 12 110
  • tháng 11 112
  • tháng 10 101
  • tháng 9 104
  • tháng 8 97
  • tháng 7 137
  • tháng 6 154
  • tháng 5 155
  • tháng 4 143
  • tháng 3 152
  • tháng 2 109
  • tháng 1 144
• 2015 422
  • tháng 12 102
  • tháng 11 101
  • tháng 10 97
  • tháng 9 118
  • tháng 7 4

Hiện thêm Ẩn bớt

Nhãn

• @-CHA & CON61
• @-CHIẾN TRANH24
• @-LƯU TRỮ8
• @-NGÂM THƠ11
• @-NHÀ BÁO NHÂN DÂN12
• @-Tàu XẢO QUYỆT39
• @-Việt Nam Sử Lược-TTK36
• @.KIỀU27
• @QUỲNH LOAN11
• @Thơ tặng MỸ NHÂN19

• ♥♫ -NHẠC YÊU THÍCH- ♥♫77
• 1.74-HOÀNG SA24
• 1.79-KHMER ĐỎ44
• 2.79-Tàu xâm lược29
• 20-119
• 3.88-TRƯỜNG SA2
• 30.4-Bên thắng cuộc6
• 30.4-Giải mật VNCH+Mỹ27
• 30.4-McNamara11
• 30.4-MỸ tháo chạy106
• 30.4.197553
• 68-Cách Tân534
• 7.84-Vị Xuyên5
• AI-ChatPGT7
• Ẩm thực24
• ẤT DẬU-19459
• Bài học Cuộc Sống51
• Bạn1
• Bạn Thơ Đường Luật11
• Bàn tròn Lịch sử56
• BANK2
• Bão lũ5
• Bằng Hữu & Hansy35
• Biển Đông-Tàu16
• Bình Thơ74
• Bốn Mùa14
• Cách Tân-img301
• Cải cách Ruộng đất19
• CẢNH GIÁC1
• Cảnh VN3
• Cha Mẹ9
• Chén rượu giang hồ49
• Chính tả-Tiếng Việt153
• Chính trị115
• Chữ - Nghĩa173
• Covid-1929
• Cờ25
• Danh nhân23
• Donal Trump31
• Đà Nẵng11
• Đề Thám12
• Đêm trước Đổi mới23
• Đồng Nai7
• ĐTự do - Tuyển153
• Đường Luật3378
• Đường Luật DÀI52
• Đường Luật đặc biệt119
• Đường Luật tuyển chọn49
• ENGLISH1
• Gen Z5
• giải1
• Giai Thoại207
• GIÁO DỤC11
• Gif2
• Hạ2
• Hà Nội18
• Hán Việt35
• Hào hùng Sử Việt215
• Happy New Year96
• HIẾN TẠNG1
• Hình Ảnh2
• Hình Động223
• Hình Thường8
• Hoa15
• HỘI ĐƯỜNG LUẬT VN16
• Hùng Vương5
• Kim Bằng XH1269
• Kinh đô VN11
• Kỹ năng Văn-Thơ734
• Lê Lợi34
• Lưu Niệm DLXH-G48
• Lý luận-Phê bình294
• Lý Thường Kiệt21
• MẸO VẶT8
• Mở cõi phương Nam27
• MÙA4
• NGUYỄN HUY THIỆP2
• Nhà Giáo VN73
• Nhà TRẦN13
• Nhạc57
• Nhạc Phổ Thơ Hansy6
• Nhân vật Võ lâm4
• Noel-PHẬT-Chào mừng126
• PC Thế giới2
• Phụ nữ VN35
• Quảng Trị24
• Quê8
• Sự kiện 30.49
• Sức khoẻ25
• Tản Văn23
• TÁO4
• TẾT212
• Thắng cảnh VN70
• Thắng cảnh World1
• Thi Hữu Giao Hòa217
• Thích Minh Tuệ16
• Thiền19
• THOÁT HIỂM1
• Thơ 776882
• Thơ Cách Tân86
• Thơ Dự Thi1
• Thơ Ngắn136
• Thơ Tình1378
• Thơ tình 888472
• Thơ-Thơ26
• THỜI1
• Thời sự & Suy nghĩ451
• Thư giãn13
• Tiết kiệm ĐIỆN2
• Tiếu Ngạo Giang Hồ230
• Tình Mật Duyên Đường273
• Tình Sử Trầu Cau252
• Tình Thơ Trên Net55
• Tình Thơ Xướng-Họa34
• TÌNH TUYỂN-new26
• Tổ Quốc VN54
• Tranh thơ XUÂN8
• TRIẾT10
• TRỊNH16
• Truyện Thơ62
• Valentine27
• Vancali1
• Vũ Đức Sao Biển47
• Web1
• z12 con Giáp67

Hiện thêm Ẩn bớt

Báo cáo vi phạm

BẠN THĂM TỪ: 01.9.2015