Bài 14. Chơi Chữ - Ngữ Văn 7 - Mai Thanh Dong

Có thể bạn quan tâm

Đăng nhập / Đăng ký Violet

ViOLET.VN
Bài giảng
Giáo án
Đề thi & Kiểm tra
Tư liệu
E-Learning
Kỹ năng CNTT
Trợ giúp

Thư mục

Các ý kiến mới nhất

Sao tôi không thấy hình ảnh và không tải về...

bài 17 tiết 1...

như phân ...

TUẦN 21.Viết bài văn tả người lớp 5 (trang 32)...

TUẦN 21.Bài 6-Thư của bố- Kết nối tri thức...

TUẦN 21.Luyện từ và câu Cách nối các vế câu...

TUẦN 21.Bai 6.Thu cua bo-KNTT...

TUẦN 21.lop 5 Gio hoa thang nam-KNTT...

giáo án soạn rất hay.cảm ơn rất nhiều. Nhưng tải...

Mời mọi người tham khảo ...

ĐÁP ÁN CÁC PHIẾU HỌC TẬP ĐÂU RỒI Ạ...

...

TUẦN 21-BÀI 65 T1 DIỆN TÍCH CP VÀ DT TOÀN...

TUẦN 21-BÀI 64 T2 HÌNH HỘP CHỮ NHẬT, HÌNH LẬP...

Thành viên trực tuyến

326 khách và 56 thành viên

Hong Vu

Nguyễn Tiến Thoại

huỳnh phương linh

Đỗ Thị Nhài

Nguyên ngọc anh

Nguªn Ønh

Trần Thị hà Giang

Nguyễn Lệ

Phan Thừa

Dương Hồng Phúc

Đỗ Thao Uyên

Nguyễn Minh Vy

Trần Minh Khuê

Vũ Thị Tuyết Loan

Thạch Minh Cảnh

Bùi Thị Minh

Võ Chí Thành

Nguyễn Văn Liên

lê trung đoàn

Bien Cong Thanh

Tìm kiếm theo tiêu đề

Đăng nhập

Tên truy nhập Mật khẩu Ghi nhớ Quên mật khẩu ĐK thành viên

Tin tức cộng đồng

5 điều đơn giản cha mẹ nên làm mỗi ngày để con hạnh phúc hơn

Tìm kiếm hạnh phúc là một nhu cầu lớn và xuất hiện xuyên suốt cuộc đời mỗi con người. Tác giả người Mỹ Stephanie Harrison đã dành ra hơn 10 năm để nghiên cứu về cảm nhận hạnh phúc, bà đã hệ thống các kiến thức ấy trong cuốn New Happy. Bà Harrison khẳng định có những thói quen đơn...

Hà Nội công bố cấu trúc định dạng đề minh họa 7 môn thi lớp 10 năm 2025

23 triệu học sinh cả nước chính thức bước vào năm học đặc biệt

Xem tiếp

Tin tức thư viện

Chức năng Dừng xem quảng cáo trên violet.vn

Kính chào các thầy, cô! Hiện tại, kinh phí duy trì hệ thống dựa chủ yếu vào việc đặt quảng cáo trên hệ thống. Tuy nhiên, đôi khi có gây một số trở ngại đối với thầy, cô khi truy cập. Vì vậy, để thuận tiện trong việc sử dụng thư viện hệ thống đã cung cấp chức năng...

Khắc phục hiện tượng không xuất hiện menu Bộ công cụ Violet trên PowerPoint và Word

Thử nghiệm Hệ thống Kiểm tra Trực tuyến ViOLET Giai đoạn 1

Xem tiếp

Hướng dẫn sử dụng thư viện

Xác thực Thông tin thành viên trên violet.vn

Sau khi đã đăng ký thành công và trở thành thành viên của Thư viện trực tuyến, nếu bạn muốn tạo trang riêng cho Trường, Phòng Giáo dục, Sở Giáo dục, cho cá nhân mình hay bạn muốn soạn thảo bài giảng điện tử trực tuyến bằng công cụ soạn thảo bài giảng ViOLET, bạn...

Bài 4: Quản lí ngân hàng câu hỏi và sinh đề có điều kiện

Bài 3: Tạo đề thi trắc nghiệm trực tuyến dạng chọn một đáp án đúng

Bài 2: Tạo cây thư mục chứa câu hỏi trắc nghiệm đồng bộ với danh mục SGK

Bài 1: Hướng dẫn tạo đề thi trắc nghiệm trực tuyến

Lấy lại Mật khẩu trên violet.vn

Kích hoạt tài khoản (Xác nhận thông tin liên hệ) trên violet.vn

Đăng ký Thành viên trên Thư viện ViOLET

Tạo website Thư viện Giáo dục trên violet.vn

Hỗ trợ trực tuyến trên violet.vn bằng Phần mềm điều khiển máy tính từ xa TeamViewer

Xem tiếp

Hỗ trợ kĩ thuật

(024) 62 930 536
0919 124 899
[email protected]

Liên hệ quảng cáo

(024) 66 745 632
096 181 2005
[email protected]

Tìm kiếm Bài giảng

Đưa bài giảng lên Gốc > THCS (Chương trình cũ) > Ngữ văn > Ngữ văn 7 >

Bài 14. Chơi chữ
Cùng tác giả
Lịch sử tải về

Bài 14. Chơi chữ

0 / 0

Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ... Nhấn vào đây để tải về Báo tài liệu có sai sót Nhắn tin cho tác giả (Tài liệu chưa được thẩm định) Nguồn: Người gửi: Mai Thanh Dong Ngày gửi: 08h:43' 05-12-2021 Dung lượng: 1.5 MB Số lượt tải: 311 Số lượt thích: 0 người Chơi chữI. Thế nào là chơi chữ?1. Ví dụ: Sgk/163: VD: Bà già đi chợ Cầu Đông, Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng?Thầy bói xem quẻ nói rằng:Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.(Ca dao) HOẠT ĐỘNG NHÓM ĐÔI (1’)Dãy 1,2: Em có nhận xét gì về nghĩa của các từ lợi trong bài ca dao trên? Chúng thuộc từ loại nào (DT,ĐT,TT) ?Dãy 3: Việc sử dụng từ lợi ở cuối bài ca dao là dựa vào hiện tượng gì của từ ngữ? (đồng âm, đồng nghĩa, trái nghĩa, gần âm,…)Dãy 4: Việc sử dụng từ lợi như trên có tác dụng gì?Từ ngữ nào được lặp lại trong bài ca dao trên? 2. Nhận xét“Lợi thì có lợi nhưng răng không còn”.I. Thế nào là chơi chữ?- Lợi 1 : thuận lợi, lợi lộc, lợi ích. - Lợi 2 ,3 : Phần thịt bao quanh răng. -> Hiện tượng đồng âm.-Tác dụng: tạo sắc thái hài hước, dí dỏm, câu văn thêm hấp dẫn, thú vị. Bà già đi chợ Cầu Đông, Bói xem một quẻ lấy chồng lợi 1 chăng?Thầy bói xem quẻ nói rằng:Lợi 2 thì có lợi 3 nhưng răng không còn.2. Nhận xét3. Kết luận:Nghĩa: Khác xa nhauChơi chữ là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước, ... làm câu văn hấp dẫn và thú vị. 1. Đi tu Phật bắt ăn chay.Thịt chó ăn được, thịt cầy thì không . 2. Cô Xuân đi chợ mùa hạ. Mua cá thu về chợ hãy còn đông. 3. Da trắng vỗ bì bạch Rừng sâu mưa lâm thâm.I. Thế nào là chơi chữ? - chó  cầy => Hiện tượng đồng nghĩa => Hiện tượng đồng âm=> Hiện tượng đồng nghĩa, gần nghĩa (Từ thuần Việt – Từ Hán Việt)Em hãy lấy vài ví dụ về lối chơi chữ.II. Các lối chơi chữ.Thảo luận nhóm (3’)1. Sánh với Na-va “ranh tướng” Pháp Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương 2. Mênh mông muôn mẫu một màu mưa Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ.3. Con cá đối bỏ trong cối đá Con mèo cái nằm trên mái kèoTrách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ duyên em.4. Ngọt thơm sau lớp vỏ gai Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng Mời cô, mời bác ăn cùng Sầu riêng mà hóa vui chung trăm nhà.Xác định các lối chơi chữ trong các câu sau:1. Từ “ranh tướng” có nghĩa là gì? Sử dụng nhằm mục đích gì?2. Nhận xét cách dùng phụ âm đầu trong ví dụ 2 ? Nêu tác dụng của cách dùng đó?3. Hãy đảo phần vần của các âm tiết sau: “cá đối”, “mèo cái” và nhận xét về âm, nghĩa của từ trước và sau khi đổi.4. Từ “sầu riêng”trong bài thơ có những nghĩa nào? ? Hiện tượng trái nghĩa nào được tạo ra ở câu cuối? (1) Sánh với Na – va “ranh tướng” Pháp Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương. (Tú Mỡ)Henri Eugène Navarre (Na-va) là tên tướng chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ - tên toàn quyền Đông Dương . I. Thế nào là chơi chữ?II. Các lối chơi chữ1. Ví dụ: Sgk/1642. Nhận xétNHÓM 1- “ranh tướng”: tên tướng ranh mãnh, nhãi ranh.- “danh tướng”: danh tiếng, uy danh của một vị tướng . Thay vì dùng “danh tướng” tác giả lại dùng cách nói trại âm:“ranh tướng” giễu cợt, châm biếm, đả kích tên tướng Pháp Na-va. -> xét về mặt âm, hai từ này gần âm.  ý coi thường.- (1) Dùng lối nói trại âm (gần âm). II. Các lối chơi chữ1. Ví dụ: Sgk/1642. Nhận xétNHÓM 2(2)Mênh mông muôn mẫu một màu mưa Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ. (Tú Mỡ)? Nhận xét cách dùng phụ âm đầu trong ví dụ trên. Tác dụng của nó.- giống nhau phụ âm đầu: m- (2) Dùng cách điệp âm. Hiện tượng này gọi là điệp âm tạo sự đặc sắc về ngữ âm cho câu thơ.- (1) Dùng lối nói trại âm (gần âm). II. Các lối chơi chữ1. Ví dụ: Sgk/1642. Nhận xétVí dụ: Bà Ba béo bán bánh bèo bên bờ biển bị bom bỏ̉ ba bốn bận.NHÓM 3-> Vần được đánh tráo tạo từ mới, nghĩa mới  chỉ sự vật khác.- (3)Dùng lối nói lái.- cá đối -> cối đá;  Hiện tượng nói lái- mèo cái - mái kèo- (2) Dùng cách điệp âm.- (1) Dùng lối nói trại âm (gần âm). II. Các lối chơi chữ1. Ví dụ: Sgk/1642. Nhận xétI. Thế nào là chơi chữ?II. Các lối chơi chữ.Khi đi cưa ngọn, khi về cũng cưa ngọn.Đáp án: cưa ngọn- con ngựa (Nói lái) Trùng trục như con bò thui.Chín mắt, chín mũi, chín đuôi, chín đầu.Đáp án: Con bò bị thui chín (Đồng âm)HS lấy thêm ví dụ NHÓM 4 (4) Ngọt thơm sau lớp vỏ gai,Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng. Mời cô, mời bác ăn cùng,Sầu riêng mà hoá vui chung trăm nhà.- Sầu riêng: là một loại quả có vị ngọt thơm, trồng nhiều ở miền Nam.- Sầu riêng: trạng thái tâm lí tiêu cực: buồn của cá nhân khó thổ lộ.- (4) Dùng từ ngữ đồng âm và trái nghĩa. -> Hiện tượng từ đồng âm và trái nghĩa->Trái nghĩa: sầu riêng >< vui chung (trạng thái tâm lí: tích cực, có tính tập thể)-> Hiện tượng từ đồng âm- (3) Dùng lối nói lái.- (2) Dùng cách điệp âm.- (1) Dùng lối nói trại âm (gần âm). II. Các lối chơi chữ2. Nhận xét1. Ví dụ: Sgk/164I. Thế nào là chơi chữ?II. Các lối chơi chữ.- Chuồng gà kê sát chuồng vịt.=> gà = kê (từ Hán Việt) -> từ đồng nghĩa- Bà đồ Nứa, đi võng đòn tre, đến khóm trúc thở dài hi hóp.Những từ gần nghĩa với nứa : tre, trúc,hóp (cùng họ). HS lấy ví dụ:TRÚCTRENU?AHÓPI. Thế nào là chơi chữ?II. Các lối chơi chữ. 1. Ví dụ: SKG/165- (1) Dùng lối trại âm (gần âm). - (2) Dùng cách điệp âm.(4): Dùng từ ngữ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa Ghi nhớ 2: SGK/1653. Kết luận:- (3) Dùng lối nói lái.2. Nhận xétQua các ví dụ trên, em hãy cho biết có mấy lối chơi chữ thường gặp? Đọc kĩ rồi chỉ rõ lối chơi chữ cụ thể trong từng ví dụ sau: VD: Da trắng vỗ bì bạch Rừng sâu mưa lâm thâm (Câu đối)Da- bì ; trắng - bạch=> Dùng từ đồng nghĩa.Rừng – lâm; sâu- thâm Chơi chữ bằng cách dùng từ gần nghĩa.Nhận xét nghĩa của tiếng “da” và “bì”,“trắng” và “bạch” ?- (1) Dùng lối nói trại âm (gần âm). - (2) Dùng cách điệp âm.- (4) Dùng từ ngữ đồng âm, trái nghĩa, - (3) Dùng lối nói lái.đồng nghĩa, gần nghĩa II. Các lối chơi chữ2. Nhận xét:Bài tập: Mỗi câu sau đây có những tiếng nào chỉ các sự vật gần gũi nhau? Cách nói này có phải là chơi chữ không? a/ Trời mưa đất thịt trơn như mỡ, dò đến hàng nem chả muốn ăn. b/ Bà đồ Nứa, đi võng đòn tre, đến khóm trúc, thở dài hi hóp. a/ thịt, mỡ, dò, nem, chả: Những thực phẩm gần nghĩa với từ thịt. Chơi chữ bằng cách dùng từ gần nghĩa b/ nứa, tre, trúc, hóp: Những loài thực vật cùng họ với tre.1. Ví dụ: Sgk/164Vd 7: Chàng Cóc ơi! Chàng Cóc ơi ! Thiếp bén duyên chàng có thế thôi Nòng nọc đứt đuôi từ đây nhé Ngàn vàng khôn chuộc dấu bôi vôi. (Hồ Xuân Hương)Gần nghĩa– cùng trường nghĩa)CócChuộc (chẫu chuộc)Chẫu chàngNhái bénNòng nọc-> “ Cóc, nhái bén, chàng hiu, nòng nọc, chẫu chuộc ”  họ nhà cóc 468x90