Bài Học 45: Đoán Xem Ai Đang Đến Dự Bữa Tối?

Nhìn xem Chúa qua cuộc đời của Ê-xơ-tê, câu chuyện về một phụ nữ Hê-bơ-rơ đã kết hôn với một Người Ngoại và giải cứu dân Do Thải khỏi sự diệt chủng, bảo toàn dòng dõi của Đấng Mê-si. Một trong những chủ đề quan trọng nhất của sách Ê-xơ-tê là sự quan tâm chăm sóc tối cao của Chúa trên đời sống của dân sự Ngài, cho dù những hoàn cảnh của chúng ta là đau khổ hoặc khó nhọc, và cách Ngài làm mọi việc trở nên tốt lành cho những ai được gọi theo ý muốn của Ngài.

HÃY ĐOÁN XEM AI SẼ ĐẾN DỰ BỮA TỐI!

MÀN 1: KẾ HOẠCH CỦA CON NGƯỜI

Cựu ước ghi lại bốn sự giải thoát quan trọng cho dân sự Đức Chúa Trời. Sự giải thoát đầu tiên qua Giôsép, người cứu dân Hêbơrơ khỏi nạn đói. Thứ hai là ra khỏi Êdíptô –Ysơraên được giải cứu khỏi ách nô lệ. Thứ ba là sự trở về từ Babylôn của người Giuđa. Sự giải thoát thứ tư được ghi lại trong sách Êxơtê.

Các sách Rutơ và Êxơtê ghi lại câu chuyện về những người nữ đầy đức tính. Họ đã đóng góp nhiều cho công việc của Đức Chúa Trời. Sách Rutơ kể về một thiếu nữ ngoại bang lập gia đình với một người Giuđa, và đã trở thành tổ mẫu trong gia phả của Đấng Mêsi. Sách Êxơtê kể lại chuyện một người nữ Hêbơrơ kết hôn với một người ngoại và đã cứu dân tộc Do Thái khỏi nạn diệt chủng, bảo tồn dòng dõi Đấng Mêsi. Sách Êxơtê có nhiều tình tiết mang đầy kịch tính, nên tôi sẽ trình bày sự nghiên cứu của mình về sách Êxơtê như thể nó là một vở tuồng.

Cảnh 1: Bữa Tiệc Của Pherơsơ.

Vào năm 482 TC, một bữa tiệc được bày ra cho 127 tỉnh của Mêđi – Pherơsơ, bao gồm cả Đế quốc Pherơsơ. Nhân vật trung tâm là vị hoàng hậu bị phế, hoàng hậu Vảthi. Chồng ba la vua Xétxe, hay Asuêru (tuỳ theo bản dịch Kinh Thánh). Buổi tiệc nầy đã kéo dài khoảng 6 tháng một tuần, rượu được phép uống tự do tùy theo tửu lượng của mỗi người (Êxơtê 1:8).

Hoàng hậu Vả Thi cũng có những buổi tiệc chiêu đãi riêng cho giới nữ. Nhưng rắc rối đa xảy ra khi ba được vua triệu đến đe cho mọi người nam được chiêm ngưỡng sắc đẹp của bà. Chúng ta có thể hiểu được vì sao bà từ chối. Nhưng bất hạnh thay, Vua Xétxe chẳng hiểu được điều đó!

Cảnh 2: Hoàng Hậu Vả Thi Bị Phế.

Vua Xétxe rất tức giận, bèn truyền hỏi ý kiến của những cận thần. Họ tâu rằng hành vi của hoàng hậu Vả Thi không những chỉ đắc tội với vua mà còn với mỗi người nam trong vương quốc, vì cớ bà đã không vâng lời vua nên các ba vơ trong vương quốc cũng se bất tuân va thiếu kính trọng chồng mình. Do đó họ xin nhà vua truyền lệnh truất phế Vả Thi và thay một hoàng hậu khác phù hợp hơn (và dễ bảo hơn). Rồi thì, khi các ba vơ trong nước thấy điều đa xảy ra cho Va Thi, thì ho se kính trọng chồng mình (16-20)

Vua Xétxe và quần thần lấy làm đẹp ý với điều nầy. Vì vậy, vua nghe theo lời tâu của họ và gởi chiếu chỉ cho tất cả 127 tỉnh, tùy theo các thứ tiếng địa phương, nhấn mạnh đến vai trò của người đàn ông là phải cai quản nhà mình và tỏ rõ quyền hạn của mình (21-22).

Cảnh 3: Một Đám Rước Pherơsơ Linh Đình.

Để chọn một tân hoàng hậu, một cuộc tuyển lựa người đẹp được tiến hành trong toàn đế quốc. Đây không phải là cuộc thi sắc đẹp bình thường: Những thiếu nữ đẹp nhất trong nước được đưa đến hậu cung. Vua sẽ chọn một người trong những thiếu nữ đó, là người mà vua yêu thích nhất để lập làm hoàng hậu (2:2-4a). Xin cho phép tôi chú thích thêm về sự đáp ứng của nhà vua: “Lời đề nghị đó đẹp ý vua, vua cho thực hiện kế hoạch đó ngay lập tức” (4b).

Cuộc tuyển lựa nầy thực sự mang tính tàn nhẫn vì những thiếu nữ bị ép buộc đưa vào hậu cung. Ngày xưa, mối quan hệ của một quốc vương với nhiều thiếu nữ trong hậu cung không giống như mối quan hệ vợ chồng. Một quốc vương thời xưa như Xétxe thường có hai hậu cung, chúng ta co the gọi la hậu cung A va hậu cung B. Khi những thiếu nư đã trải qua cuộc tuyển lựa trên toàn đế quốc Pherơsơ, họ được đưa về sống trong hậu cung A. Tại đây họ được phát cho những hương phẩm cần dùng cho sự tẩy uế trong một năm. Sau đó họ được triệu đến để ngủ với nhà vua. Sáng hôm sau, họ được đưa về hậu cung B, là nơi mà họ sẽ sống suốt quãng đời còn lại, họ chỉ được gặp lại nhà vua khi nào được đòi đến. Thường thì vua đã quá say đến nỗi không nhớ người thiếu nữ nào đang có mặt ở đó. Theo cách nhìn của một vị quốc vương thì mục đích của đời sống người thiếu nữ đó là được trải qua một đêm với vua và ông không còn nhớ đến nữa.

Hai nhân vật kế tiếp mà chúng ta sẽ gặp là Mạcđôchê, một người Giuđa bị lưu đày, và Êxơtê, người cháu trẻ tuổi đáng yêu của ông, được ông nuôi từ lúc cha mẹ nàng qua đời. Êxơtê xinh đẹp lạ thường vì thế nàng bị buộc tham dự vào cuộc tuyển chọn. Mạcđôchê căn dặn Êxơtê không được nói cho ai biết nàng là người Giuđa. Điều đó cũng bày tỏ sự dự phòng của Đức Chúa Trời trong cuộc đời Êxơtê.

Khi Êxơtê được triệu đến với vua Xétxe, vua yêu thích nàng hơn tất cả và lập nàng làm hoàng hậu của xứ Mêđi-Pherơsơ. Đức Chúa Trời đã đặt một thiếu nữ Giuđa lên ngai vàng của đế quốc hùng mạnh nhất thế giới (nhiều năm sau đó, vua ẠttaXétxe, con trai của Êxơtê, cho phép Nêhêmi trở về và xây lại bức tường thành Giêrusalem).

Một hôm, khi Mạcđôchê đang ngồi ở cổng hoàng cung, ông nghe lõm được hai người đàn ông đang bàn tính mưu sát nhà vua. Mạcđôchê kể lại cho hoàng hậu và bà đã báo cho vua biết. Mạng sống của vua được bảo tồn và hai kẻ mưu sát bị treo lên cây mộc hình. Việc làm của Mạcđôchê được chép lại trong sách Sử ký của nhà vua, nhưng sự kiện nầy chưa được vua Xétxe lưu ý và khen thưởng. Đây cũng là sự dự phòng của Chúa đúng lúc cần đến trong câu chuyện hấp dẫn nầy.

Cảnh 4: Cuộc Thanh Lọc Của Pherơsơ.

Trong tấn bi kịch nầy, chúng ta gặp kẻ hung ác: Người đàn ông tên là Haman, một trong các quan trưởng cao cấp nhất của nhà vua. Khi ông đi trên đường phố, ông yêu cầu mọi người phải cúi lạy mình. Mọi người đều cúi lạy, ngoại trừ Mạcđôchê vì không muốn vi phạm điều răn của Đức Chúa Trời là chỉ thờ lạy một mình Ngài mà thôi (Xuất Êdíptô Ký 20:3-4).

Haman rất giận dữ và thề tiêu diệt không chỉ một mình Mạcđôchê mà thôi, nhưng sẽ diệt toàn thể dân tộc của ông (Êxơtê 3:5-6). Ông ta thuyết phục nhà vua ban ra một chiếu chỉ là tất cả những người Giuđa ở trong đế quốc Pherơsơ sẽ bị giết vào ngày 28/2 của năm kế tiếp (7-11). Haman và nhà vua bỏ thăm hay ném súc sắc để chọn ngày. Trong ngôn ngữ Pherơsơ, chữ “Pur” có nghĩa là “ném súc sắc”. Lễ Phurim của người Giuđa, vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Nguồn gốc cái tên của lễ nầy là từ sự cố nghiêm trọng: Tận diệt dân tộc Giuđa.

Khi Mạcđôchê biết được chiếu chỉ gian ác nầy, ông xé áo mình, mặc lấy một cái bao và phủ tro lên đầu, đi ra giữa thành, lớn tiếng kêu khóc cách cay đắng (4:1). Trong 127 tỉnh của xứ Mêđi-Pherơsơ, dân Giuđa đều rơi vào cảnh sầu thảm, tuyệt vọng. Họ khóc lóc, kiêng ăn.

Khi Êxơtê hay tin Mạcđôchê mặc bao gai và lớn tiếng kêu khóc với Đức Chúa Trời, bà cho người đến tìm hiểu xem có vấn đề gì. Mạcđôchê nhờ sứ giả chuyển lời yêu cầu bà can thiệp với nhà vua, xin tha chết cho tất cả những người Giuđa trên toàn Đế quốc Pherơsơ. Êxơtê cho biết là nếu đi gặp vua khi không được triệu đến thì sẽ bị xử tử, trừ phi được vua đưa  cây  phu  việt  ra,  va  ba  thì  đa  không  được  vời  đến  một  tháng  rồi (4:11). Qua sứ giả, Mạcđôchê chuyển đến cho Êxơtê một lời nhắn quan trọng: “Chớ thầm tưởng rằng ở trong cung vua, ngươi sẽ được thoát khỏi phải hơn mọi người Giuđa khác; vì nếu ngươi làm thinh trong lúc nầy đây,  dân  Giu  đa  hẳn  se  được  tiếp  trơ  va  giải  cứu  bởi  cách  khác,  còn ngươi và nhà cha ngươi đều sẽ bị hư mất; song nào ai biết rằng chẳng phải vì cớ cơ hội hiện lúc nầy mà ngươi được vị hoàng hậu sao?” (4:13- 14).

Êxơtê xin Mạcđôche nhóm hiệp cac người Giuđa lại đe cầu nguyện và kiêng ăn, chính bà cũng cầu nguyện và kiêng ăn nữa. “Khi điều nầy đã làm xong”, bà nói với ông: “Tôi sẽ vào cung vua, dù nó là trái luật pháp. Và nếu tôi phải chết, thì tôi chết”(4:16).

Khi Êxơtê diện kiến, vua Xétxe vui vẻ đưa cây phủ việt ra và hứa sẽ chuẩn y lời cầu xin, cho dù bà có xin đến phân nửa nước (5:1-3). Bà mời vua và Haman đến dự một bữa tiệc. Tại bữa tiệc, nhà vua lại hỏi bà lần nữa về lời cầu xin của bà. Thay vì đi thẳng vào vấn đề, bà lại mời vua và Haman dự một tiệc khác nữa vào ngày hôm sau, và bà hứa là sẽ tâu cho vua Xétxe biết điều mà bà muốn cầu xin (5: 6-8)

Haman rất vui sướng vì ông được mời đến dự các buổi ăn tối có tính cách riêng tư nầy, chỉ với nhà vua và hoàng hậu mà thôi! Nhưng thái độ của Mạcđôchê vẫn khiến cho ông tức điên lên. Khi về đến nhà sau bữa tiệc đầu tiên, ông bộc lộ nổi giận dữ của mình cho gia đình biết. Bạn bè và gia đình khuyên ông dựng lên một cây mộc hình dành cho Mạcđôchê, rồi sớm mai hãy cầu xin vua cho phép ông treo Mạcđôchê trên đó (5:14). Tối hôm đó, Haman dựng ngay một cây mộc hình.

MÀN 2: SỰ DỰ PHÒNG CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI

Trong chương 6, đề cập đến sự dự phòng của Đức Chúa Trời, và đây cũng là chủ đề của sách Êxơtê. Trong thánh ý của Chúa, sau khi cùng Haman dự bữa tiệc đầu tiên của Êxơtê, đêm đó nhà vua không thể ngủ được. Vua truyền đem sách Sử ký ra đọc. Viên chức đọc Sử ký cho vua nghe, tình cờ đọc trang có ghi chép việc Mạcđôchê khám phá ra việc mưu sát vua, nhờ đó vua được thoát chết. Được biết công trạng của Mạcđôchê, vua hỏi ông đã được khen thưởng gì chưa. Khi biết Mạcđôchê chưa từng được khen thưởng gì cả, vua hỏi là giờ nầy có viên quan nào bên ngoài không? Đầy tớ tâu với vua rằng có Haman.

Cảnh 1: Tình Thế Đảo Lộn.

Để khen thưởng Mạcđôchê, vua Xétxe triệu Haman (là người đến cung điện rất sớm để xin treo Mạcđôchê lên cây mộc hình) đến và hỏi: “Phải làm chi cho người nào vua muốn tôn trọng?” Tất nhiên Haman thầm tưởng ông ta là người mà vua muốn tôn trọng. Vì thế, Haman đưa ra một kế hoạch thật tuyệt: “Khá đem cho áo triều của vua mặc, ngựa của vua cỡi, và đội mão triều thiên của vua trên đầu của người đó… dẫn người cỡi ngựa dạo chơi các đường phố của thành nội, và la lên rằng: Người mà vua muốn tôn trọng được đãi như vậy!”(6: 6-9) “Ngươi hãy đi và làm như thế cho Mạcđôchê!”, vua phán với Haman. Ông kinh ngạc va cảm thấy bị sỉ nhục, nhưng buộc phai tuân lệnh (6:10). Sau đo Haman trở về nhà cách buồn thảm pha lẫn nỗi sợ hãi.

Tại bữa tiệc kế tiếp, nhà vua lại hỏi Êxơtê về lời cầu xin. Êxơtê xin cho bà và dân tộc của bà được bảo tồn mạng sống (7:3-4). Nhà vua gầm lên: “Kẻ dám toan lòng làm như vậy là ai?” Êxơtê thưa: “Đó là Haman, kẻ đã dùng mánh khóe để vua chuẩn y một đạo luật rằng thiếp và toàn thể dân tộc của thiếp sẽ bị tiêu diệt vào ngày 28 tháng hai”.

Trong cơn giận của mình, vua Xétxe đứng dậy bước ra khỏi bàn tiệc. Giờ đây, Haman biết rằng ông đã đến ngày tận số. Để cứu lấy mạng sống, Haman phủ phục trên ghế dài của Êxơtê và cầu khẩn. Khi vua trở vào, thấy Haman phục xuống trên ghế dài của Êxơtê thì nói: “Trong cung tại trước mặt ta, nó còn muốn lăng nhục hoàng hậu sao?” (7:8). Một trong những hoạn quan tâu với vua về cây mộc hình mà Haman đã dựng lên để xử treo Mạcđôchê. Vua ban lệnh treo Haman trên cây mộc hình đó! (7: 9-10).

Cảnh 2 : Sắc Lệnh Giải Thoát.

Dân Giuđa sống tại nước Pherơsơ còn phải đối đầu với một nan đề – sắc lệnh tiêu diệt họ vẫn còn hiệu lực do đạo luật của người Mêđi- Pherơsơ không thể thay đổi. Xétxe, Êxơtê và Mạcđôchê phải thảo ra một sắc lệnh thứ nhì cho phép người Giuđa được tự vệ và tiêu diệt kẻ thù vào ngày 28 tháng hai (đoạn 8). Bấy giờ mới là tháng Bảy, và trong vòng sáu tháng, những người đưa thư đem đến cho toàn đế quốc một tin tốt lành: Đem lại sự sống cho tất cả những người Giuđa đang ở dưới đạo luật của sự chết. Đạo luật sự sống nầy đã cứu sinh mạng của tất cả những người Giuđa.

Áp Dụng Cá Nhân.

Qua sách Êxơtê, chúng ta có thể rút tỉa điều gì để áp dụng trong đời sống cá nhân?

Trước nhất, chúng ta cần phải truyền bá về đạo luật sự sống của Chúa Jêsus cho những người đang sống dưới đạo luật của sự chết.

Thứ nhì, chúng ta tin vào sự thành tín của Đức Chúa Trời, Đấng sẽ làm trọn mọi lời hứa. Sách Êxơtê cho thấy Đức Chúa Trời làm trọn giao ước của Ngài với Ápraham: “Ta sẽ ban phước cho người nào chúc phước ngươi, rủa sả kẻ nào rủa sả ngươi” (Sáng 12:3).

Thứ ba, quy tắc bằng vàng có thể được áp dụng ngược lại. Sự chết của Haman là một sự minh họa tiêu cực của quy tắc bằng vàng: (Hãy làm cho người khác điều chi ngươi muốn họ làm cho mình): “Chớ hề làm điều chi cho ai mà ngươi không muốn họ làm điều đó cho mình”.

Thứ tư, sự chăm sóc, dự phòng của Đức Chúa Trời dành cho những người yêu mến và vâng lời Ngài. Sứ đồ Phaolô đã bày tỏ điều đó theo cách nầy: “Vả, chúng ta biết rằng mọi sự hiệp lại làm ích cho kẻ yêu mến Đức Chúa Trời, tức là cho kẻ được gọi theo ý muốn Ngài đã định” (Rôma 8:28). Ngay cả lúc Êxơtê bị ép buộc vào cuộc tuyển chọn sắc đẹp đáng sợ ấy, Đức Chúa Trời vẫn tể trị cuộc đời của bà, biến tai họa đó trở nên tốt đẹp theo ý muốn của Ngài để giải cứu người Giuđa khỏi nạn diệt chủng.

Sự quan phòng của Đức Chúa Trời trong cuộc đời bạn và tôi là một trong các sứ điệp quan trọng nhất của Êxơtê. Bạn có tin rằng Đức Chúa Trời tể trị trong mọi trường hợp của cuộc đời bạn hay không? Có một điều kiện để nhận được lời hứa nầy – nếu bạn không yêu mến Đức Chúa Trời và không đi theo mục đích và kế hoạch của Ngài, thì Ngài sẽ không khiến mọi sự hiệp lại để làm ích lợi cho bạn. Nhưng nếu bạn yêu mến Ngài, bày tỏ tình yêu của bạn qua việc bước đi theo sự kêu gọi và đường lối của Ngài, thì bạn hãy tin rằng Ngài sẽ khiến bất cứ điều gì xảy ra cho bạn đều trở nên ích lợi cho Ngài và cho cả bạn nữa.

Mục sư Dick Woodward

Nguồn: mbc.icm.org