Bảng Chữ Cái Ả Rập – Wikipedia Tiếng Việt

Bảng chữ cái Ả Rập
Thể loại	Abjad
Thời kỳ	400 đến nay
Hướng viết	Phải sang trái
Các ngôn ngữ	Tiếng Ả Rập
Hệ chữ viết liên quan
Nguồn gốc	Proto-Canaanit Phoenicia Aram Nabata (Nabath) Bảng chữ cái Ả Rập
Unicode
Dải Unicode	U+0600 to U+06FF U+0750 to U+077F U+FB50 to U+FDFF U+FE70 to U+FEFF
Bài viết này chứa các biểu tượng ngữ âm IPA trong Unicode. Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì kí tự Unicode. Để có hướng dẫn thêm về các ký hiệu IPA, hãy xem Trợ giúp:IPA.

Bảng chữ cái Ả Rập (Listen to an Egyptian Arabic speaker recite the alphabet in Arabic) Trục trặc khi nghe tập tin âm thanh này? Xem hướng dẫn.

Bảng chữ cái Ả Rập (tiếng Ả Rập: أبجدية عربية ’abjadiyyah ‘arabiyyah) là hệ thống chữ viết được sử dụng cho chữ viết của nhiều ngôn ngữ ở châu Á và châu Phi, như Ả Rập và Urdu. Sau Bảng chữ cái Latinh, nó là bảng chữ cái được sử dụng rộng rãi thứ hai trên toàn thế giới.[1] Bảng chữ cái được sử dụng đầu tiên trong các văn bản ở Ả Rập, đáng chú ý là Qurʼan, kinh thánh của đạo Hồi. Với sự truyền bá đạo Hồi, nó đã được sử dụng cho nhiều ngôn ngữ của các họ ngôn ngữ.

Phụ âm

[sửa | sửa mã nguồn]

Bảng chữ cái tiếng Ả Rập cơ bản chứa 28 ký tự. Các bản mở rộng của tiếng Ả Rập cho các ngôn ngữ khác được thêm vào và loại bỏ một số chữ cái, như bảng chữ cái tiếng Ba Tư, Kurd, Ottoman, Sindhi, Urdu, Malaysia, Java,Kuryan,tiếng Pashto, và Arabi Malayalam, tất cả đều có chữ thêm như hình dưới đây. Không có khác nhau giữa chữ lớn và chữ nhỏ.

Nhiều chữ cái nhìn tương tự nhưng được phân biệt với nhau bằng dấu chấm (i'jām) ở trên hoặc dưới trung tâm của chữ (rasm). Những dấu chấm là một phần không thể thiếu trong một chữ, dùng để phân biệt giữa các ký tự đại diện cho âm thanh khác nhau. Ví dụ, các chữ cái tiếng Ả Rập phiên âm như b và t có hình dạng cơ bản giống nhau, nhưng b có một dấu chấm ở dưới, ب, và t có hai chấm ở trên, ت.

Cả hai dạng chữ in và viết tay của chữ Ả Rập đều là chữ thảo, với hầu hết các chữ cái trong một từ kết nối trực tiếp đến các chữ liền kề.

Trật tự chữ cái

[sửa | sửa mã nguồn]

Có hai trật tự chính cho bảng chữ cái tiếng Ả Rập, abjad và hija.

Trình tự ban đầu abjadī (أبجدي), sử dụng cho các ký tự, xuất phát từ thứ tự của bảng chữ cái Phoenician, và do đó cũng tương tự như thứ tự của các bảng chữ cái có nguồn gốc từ Phoenician khác, chẳng hạn như bảng chữ cái Hebrew. Theo thứ tự này, chữ cái cũng được sử dụng như chữ số. Chúng được gọi là chữ số Abjad và nó bao gồm cùng một dạng mã / mã hóa như gematria tiếng Do Thái và isopsephy tiếng Hy Lạp.

Trật tự sắp xếp hijā'ī (هجائي) hoặc alifbā'ī (ألفبائي) được sử dụng khi có một danh sách tên và từ được sắp xếp, như trong danh bạ, danh sách lớp học, và từ điển. Các nhóm chữ được gộp lại bởi sự giống nhau của hình dạng chữ.

Abjadī

[sửa | sửa mã nguồn]

Thứ tự chữ cái abjadī không phải là một sự tiếp nối lịch sử đơn giản của thứ tự chữ cái cho phía bắc Do Thái trước đó, vì nó có một vị trí tương ứng với chữ Aramaic samekh / semkat ס, nhưng không có chữ cái của bảng chữ cái tiếng Ả Rập lịch sử bắt nguồn từ chữ đó. Mất đi chữ cái samek được bù đắp bởi việc chia chữ shin ש thành hai chữ cái tiếng Ả Rập độc lập, ش (shin) và س (sin). Chữ sin được chuyển đến vị trí của chữ samek.

Trật tự bảng chữ cái Abjadi[2]

ا	ب	ج	د	ه	و	ز	ح	ط	ي	ك	ل	م	ن	س	ع	ف	ص	ق	ر	ش	ت	ث	خ	ذ	ض	ظ	غ
ʾ	b	j	d	h	w	z	ḥ	ṭ	y	k	l	m	n	s	ʻ	f	ṣ	q	r	sh	t	th	kh	dh	ḍ	ẓ	gh
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	15	16	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	20	30	40	50	60	70	80	90	100	200	300	400	500	600	700	800	900	1000

Bảng chữ cái này thường được đọc như sau

abjad hawwaz ḥuṭṭī kalaman sa‘faṣ qarashat thakhadh ḍaẓagh.

Một cách đọc khác là

abujadin hawazin ḥuṭiya kalman sa‘faṣ qurishat thakhudh ḍaẓugh Thứ tự bảng chữ cái Abjadi Maghreb [2][3]

ا	ب	ج	د	ه	و	ز	ح	ط	ي	ك	ل	م	ن	ص	ع	ف	ض	ق	ر	س	ت	ث	خ	ذ	ظ	غ	ش
ʾ	b	j	d	h	w	z	ḥ	ṭ	y	k	l	m	n	ṣ	ʻ	f	ḍ	q	r	s	t	th	kh	dh	ẓ	gh	sh
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	15	16	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28
1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	20	30	40	50	60	70	80	90	100	200	300	400	500	600	700	800	900	1000
Màu sắc chỉ thị những chữ cái có vị trí thay đổi so với bảng trước đó

Bảng chữ cái này có thể được đọc như sau:

abujadin hawazin ḥuṭiya kalman ṣa‘faḍ qurisat thakhudh ẓaghush

Hijā’ī

[sửa | sửa mã nguồn]

Các từ điển hiện đại và các sách tham khảo khác không sử dụng trật tự chữ cái abjadī để sắp xếp; thay vào đó, trật tự chữ cái hijā’ī được sử dụng, trong đó các chữ cái được nhóm từng phần với nhau theo hình dạng. Điều quan trọng cần nhớ là trật tự chữ cái hijā’ī không bao giờ được sử dụng như các chữ số.

Trật tự bảng chữ cái hija'i thông thường

ا

ب

ت

ث

ج

ح

خ

د

ذ

ر

ز

س

ش

ص

ض

ط

ظ

ع

غ

ف

ق

ك

ل

م

ن

ه

و

ي

ʾ

b

t

th

j

ḥ

kh

d

dh

r

z

s

sh

ṣ

ḍ

ṭ

ẓ

ʻ

gh

f

q

k

l

m

n

h

w

y

Một dạng khác của trật tự chữ cái hijā’īđược sử dụng rộng rãi tại Maghreb cho đến gần đây, và nó đã được trật tự chữ cái Mashriqi thay thế.[3]

Trật tự bảng chữ cái hija'i Maghreb (lỗi thời)

ا

ب

ت

ث

ج

ح

خ

د

ذ

ر

ز

ط

ظ

ك

ل

م

ن

ص

ض

ع

غ

ف

ق

س

ش

ه

و

ي

ʾ

b

t

th

j

ḥ

kh

d

dh

r

z

ṭ

ẓ

k

l

m

n

ṣ

ḍ

ʻ

gh

f

q

s

sh

h

w

y

Màu sắc chỉ thị những chữ cái có vị trí thay đổi so với bảng trước đó

Các chữ cái khác

[sửa | sửa mã nguồn]

• پ
• چ
• څ
• ڤ
• ڠ
• ۋ
• ڭ
• ژ
• ۊ
• ۏ
• ۆ
• ۉ
• ۇ
• وْ
• ځ
• ڄ
• ڃ
• ڇ
• ڙ
• ڦ
• ݮ
• ک
• گ
• ڪ
• ڗ
• ٽ
• ں
• ݨ
• ڻ
• ڜ

Và các chữ cái khác

Unicode

[sửa | sửa mã nguồn]

Bảng Unicode chữ Ả RậpOfficial Unicode Consortium code chart: Arabic Version 13.0

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

A

B

C

D

E

F

U+060x

؀

؁

؂

؃

؄

؅

؆

؇

؈

؉

؊

؋

،

؍

؎

؏

U+061x

ؐ

ؑ

ؒ

ؓ

ؔ

ؕ

ؖ

ؗ

ؘ

ؙ

ؚ

؛

ALM

؞

؟

U+062x

ؠ

ء

آ

أ

ؤ

إ

ئ

ا

ب

ة

ت

ث

ج

ح

خ

د

U+063x

ذ

ر

ز

س

ش

ص

ض

ط

ظ

ع

غ

ػ

ؼ

ؽ

ؾ

ؿ

U+064x

ـ

ف

ق

ك

ل

م

ن

ه

و

ى

ي

ً

ٌ

ٍ

َ

ُ

U+065x

ِ

ّ

ْ

ٓ

ٔ

ٕ

ٖ

ٗ

٘

ٙ

ٚ

ٛ

ٜ

ٝ

ٞ

ٟ

U+066x

٠

١

٢

٣

٤

٥

٦

٧

٨

٩

٪

٫

٬

٭

ٮ

ٯ

U+067x

ٰ

ٱ

ٲ

ٳ

ٴ

ٵ

ٶ

ٷ

ٸ

ٹ

ٺ

ٻ

ټ

ٽ

پ

ٿ

U+068x

ڀ

ځ

ڂ

ڃ

ڄ

څ

چ

ڇ

ڈ

ډ

ڊ

ڋ

ڌ

ڍ

ڎ

ڏ

U+069x

ڐ

ڑ

ڒ

ړ

ڔ

ڕ

ږ

ڗ

ژ

ڙ

ښ

ڛ

ڜ

ڝ

ڞ

ڟ

U+06Ax

ڠ

ڡ

ڢ

ڣ

ڤ

ڥ

ڦ

ڧ

ڨ

ک

ڪ

ګ

ڬ

ڭ

ڮ

گ

U+06Bx

ڰ

ڱ

ڲ

ڳ

ڴ

ڵ

ڶ

ڷ

ڸ

ڹ

ں

ڻ

ڼ

ڽ

ھ

ڿ

U+06Cx

ۀ

ہ

ۂ

ۃ

ۄ

ۅ

ۆ

ۇ

ۈ

ۉ

ۊ

ۋ

ی

ۍ

ێ

ۏ

U+06Dx

ې

ۑ

ے

ۓ

۔

ە

ۖ

ۗ

ۘ

ۙ

ۚ

ۛ

ۜ

۝

۞

۟

U+06Ex

۠

ۡ

ۢ

ۣ

ۤ

ۥ

ۦ

ۧ

ۨ

۩

۪

۫

۬

ۭ

ۮ

ۯ

U+06Fx

۰

۱

۲

۳

۴

۵

۶

۷

۸

۹

ۺ

ۻ

ۼ

۽

۾

ۿ

Arabic Extended-A (Official Unicode Consortium code chart: Arabic Extended-A)

U+08Ax

ࢠ

ࢡ

ࢢ

ࢣ

ࢤ

ࢥ

ࢦ

ࢧ

ࢨ

ࢩ

ࢪ

ࢫ

ࢬ

ࢭ

ࢮ

ࢯ

U+08Bx

ࢰ

ࢱ

ࢲ

ࢳ

ࢴ

ࢶ

ࢷ

ࢸ

ࢹ

ࢺ

ࢻ

ࢼ

ࢽ

U+08Cx

U+08Dx

࣓

ࣔ

ࣕ

ࣖ

ࣗ

ࣘ

ࣙ

ࣚ

ࣛ

ࣜ

ࣝ

ࣞ

ࣟ

U+08Ex

࣠

࣡

࣢

ࣣ

ࣤ

ࣥ

ࣦ

ࣧ

ࣨ

ࣩ

࣪

࣫

࣬

࣭

࣮

࣯

U+08Fx

ࣰ

ࣱ

ࣲ

ࣳ

ࣴ

ࣵ

ࣶ

ࣷ

ࣸ

ࣹ

ࣺ

ࣻ

ࣼ

ࣽ

ࣾ

ࣿ

Arabic Supplement (Official Unicode Consortium code chart: Arabic Supplement)

U+075x

ݐ

ݑ

ݒ

ݓ

ݔ

ݕ

ݖ

ݗ

ݘ

ݙ

ݚ

ݛ

ݜ

ݝ

ݞ

ݟ

U+076x

ݠ

ݡ

ݢ

ݣ

ݤ

ݥ

ݦ

ݧ

ݨ

ݩ

ݪ

ݫ

ݬ

ݭ

ݮ

ݯ

U+077x

ݰ

ݱ

ݲ

ݳ

ݴ

ݵ

ݶ

ݷ

ݸ

ݹ

ݺ

ݻ

ݼ

ݽ

ݾ

ݿ

Ghi chú: U+0673 không còn sử dụng ở Unicode 6.0

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ "Arabic Alphabet". Encyclopaedia Britannica online. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2007.
2. ^ a b Macdonald 1986, tr. 117, 130, 149.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFMacdonald1986 (trợ giúp)
3. ^ a b (bằng tiếng Ả Rập) Alyaseer.net ترتيب المداخل والبطاقات في القوائم والفهارس الموضوعية Ordering entries and cards in subject indexes Lưu trữ ngày 23 tháng 12 năm 2007 tại Wayback Machine Discussion thread (Accessed 2009-October–06)

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn] Wikiquote có bộ sưu tập danh ngôn về: Chữ Ả Rập

• Tư liệu liên quan tới Arabic alphabet tại Wikimedia Commons
• Learn Arabic alphabet with audio
• A Very Creative Way to Teach Someone the Arabic Alphabet in 28 mins. - Br. Wisam Sharieff
• Interactive audio lesson for learning the Arabic alphabet Lưu trữ ngày 7 tháng 4 năm 2016 tại Wayback Machine
• Named Entity Recognition – for a discussion of inconsistencies and variations of Arabic written text.
• Arabetics – for a discussion of consistency and uniformization of Arabic written text.
• Learn Arabic Letters and Quran Reading Lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2014 tại Wayback Machine
• Arabic alphabet course videos guide Lưu trữ ngày 19 tháng 2 năm 2015 tại Wayback Machine
• Open Source fonts for Arabic script
• Online Arabic keyboard Lưu trữ ngày 23 tháng 1 năm 2020 tại Wayback Machine

x t s Danh sách hệ chữ viết
Tổng quan Lịch sử chữ viết Grapheme Danh sách Danh sách hệ chữ viết Không được mã hóa Nhà phát minh Ngôn ngữ theo hệ thống chữ viết / Ngôn ngữ theo tài khoản viết đầu tiên
Loại Abjad Chữ số Aram Hatran Ả Rập Chữ tượng hình Ai Cập Hebrew Ashuri Cursive Rashi Solitreo Tifinagh Mani Nabataean Bắc Ả Rập cổ Pahlavi Pegon Phoenicia Paleo-Hebrew Chữ tốc ký Pitman Proto-Sinai Psalter Punic Samaritan Nam Ả Rập cổ Zabur Musnad Sogdia Syriac ʾEsṭrangēlā Serṭā Maḏnḥāyā Chữ tốc ký Teeline Ugaritic Abugida Brahmic Phía Bắc Assam Bengali Bhaiksuki Bhujimol Brāhmī Devanāgarī Dogri Gujarati Gupta Gurmukhī Kaithi Kalinga Karani Khojki Khudabadi Laṇḍā Lepcha Limbu Mahajani Meitei Modi Multani Nagari Nandinagari Odia ʼPhags-pa Pracalit (Newar) Ranjana Sharada Siddhaṃ Soyombo Sylheti Nagri Takri Tây Tạng Uchen Umê Tirhuta Tocharian Zanabazar Marchen Marchung Pungs-chen Pungs-chung Drusha Phía Nam Ahom Bali Batak Baybayin Bhattiprolu Buhid Myanmar Chakma Chăm Grantha Goykanadi Hanunuo Java Kadamba Kannada Karen Kawi Khmer Kulitan Lanna Lào Leke Lontara Makassar Malayalam Maldives Dhives Akuru Eveyla Akuru Môn (Chữ Môn cổ) Tày Lự mới Pallava Pyu Rejang Rencong Saurashtra Shan Sinhala Sudan (Tiếng Sudan cổ) Tagbanwa Tai Le Tai Nham Tai Viet Tamil Tamil-Brahmi Telugu Thái Tigalari Vatteluttu Kolezhuthu Malayanma Khác Tốc ký Boyd Canada Hợp nhất Blackfoot Déné Fox I Geʽez Gunjala Gondi Japanese Braille Jenticha Kharosthi Mandombe Masaram Gondi Meroitic Miao Mwangwego Pahawh Hmông Sorang Sompeng Thaana Thomas Natural Shorthand Warang Citi Bảng chữ cái Tuyến tính Abkhaz Adlam Armenian Avestan Avoiuli Bassa Vah Borama Carian Albania Kavkaz Coelbren Coorgi–Cox alphabet Copt Kirin Deseret Chữ tốc ký Duployan Chinook writing Early Cyrillic Eclectic shorthand Elbasan Etruscan Evenki Fox II Fraser Gabelsberger shorthand Garay Gruzia Asomtavruli Nuskhuri Mkhedruli Glagolitic Gothic Gregg shorthand Hy Lạp Greco-Iberian alphabet Hangul Hanifi IPA Jenticha Kaddare Kayah Li Klingon Latinh Beneventan Blackletter Carolingian minuscule Fraktur Gaelic Insular Kurrent Merovingian Sigla Sütterlin Tironian notes Visigothic Luo Lycian Lydian Mãn Châu Mandaic Medefaidrin Molodtsov Mông Cổ Mru Neo-Tifinagh N'Ko Ogham Oirat Ol Chiki Hungary cổ Ý cổ Permic cổ Orkhon Duy Ngô Nhĩ cổ Osage Osmanya Pau Cin Hau Runic Anglo-Saxon Cipher Dalecarlian Elder Futhark Younger Futhark Gothic Marcomannic Medieval Staveless Sidetic Shavian Somali Sorang Sompeng Tifinagh Tolong Siki Vagindra Việt Nam Visible Speech Vithkuqi Wancho Warang Citi Zaghawa Phi tuyến Braille Do Thái Hàn Quốc Cờ hàng hải Mã Morse New York Point Semaphore Flag semaphore Moon type Chữ tượng hình Adinkra Aztec Blissymbol Đông Ba Ersu Shaba Emoji IConji Isotype Kaidā Míkmaq Mixtec New Epoch Notation Painting Nsibidi Ojibwe Hieroglyphs Siglas poveiras Testerian Yerkish Zapotec Văn tự ngữ tố Họ chữ viết Trung Hoa Chữ Hán Giản thể Phồn thể Giáp cốt văn Kim văn Triện thư Đại triện Tiểu triện Điểu trùng triện Hanja Idu Kanji Dựa trên chữ Hán Chữ Nôm Chữ Nữ Chân Chữ Đại Khiết Đan Chữ Đảng Hạng Sawndip Chữ hình nêm Akkadian Assyrian Elamite Hittite Luwian Chữ hình nêm Một số âm tượng hình khác Anatolia Bagam Cretan Isthmian Maya Proto-Elamite Di (cổ điển) Phụ âm tượng hình Demotic Hieratic Chữ tượng hình Chữ số Ấn Độ-Ả Rập Abjad Attic (Hy Lạp) Muisca La Mã Bán âm tiết Đầy đủ Celtiberia Đông Bắc Iberia Đông Nam Iberia Khom Dư thừa Espanca Pahawh Hmông Tiểu Khitan Tây Nam Paleohispanic Chú âm phù hiệu Chữ tượng thanh âm tiết Afaka Bamum Bété Byblos Canadian Aboriginal Cherokee Cypriot Cypro-Minoan Ditema tsa Dinoko Eskayan Geba Great Lakes Algonquian Iban Kana Hiragana Katakana Man'yōgana Hentaigana Sogana Jindai moji Kikakui Kpelle Linear B Linear Elamite Lisu Loma Nữ thư Nwagu Aneke script Chữ hình nêm Ba Tư cổ Chữ hình nêm Vai Woleai Di (hiện đại) Yugtun

x t s Chính tả ngôn ngữ

Abkhaz Nam Phi Albanian Ả Rập Aromanian Avestan Azerbaijan Belarus Bengali Bulgaria Catalan Chakma Cherokee Trung Quốc Czech Đan Mạch Hà Lan English Geʽez Esperanto Estonian Faroese Filipino Finnish Pháp Fula Georgian Đức Hy Lạp Gujarati Hawaii Hebrew Hindustan Hungary Icelandic Inuktitut Irish Istro-Romanian Ý Nhật Bản Triều Tiên Kazakh Kyrgyz Kurdish Latin Latvian Lithuanian Macedonian Malay Maldivian Maltese Marathi Massachusett Mongolian Montenegrin Nahuatl Norwegian Odia Ojibwe Okinawan Papiamento Pashto Persian Ba Lan Bồ Đào Nha Romanian Nga Sámi Scottish Gaelic Sicilian Slovak Slovene Somali Sorbian Sotho Tây Ban Nha Swedish Tajik Tamil Tatar Telugu Thái Thổ Turkmen Ukrainian Uyghur Uzbek Vai Việt Nam Welsh West Frisian Yakut Yiddish

Cơ sở dữ liệu tiêu đề chuẩn
Quốc gia	Hoa Kỳ Pháp BnF data Nhật Bản Cộng hòa Séc Latvia Israel
Khác	Yale LUX