Biển Đông: Bãi Ba Đầu Thuộc Việt Nam, Trung Quốc Hay Philippines?

Biển Đông: Bãi Ba Đầu thuộc Việt Nam, Trung Quốc hay Philippines?
Google Maps

Nguồn hình ảnh, Google Maps

Chụp lại hình ảnh, Vị trí Bãi Ba Đầu trong cụm Sinh Tồn
    • Tác giả, Bùi Thư
    • Vai trò, BBC News Tiếng Việt
  • 12 tháng 4 2021

Sự việc TQ cho hàng loạt tàu neo đậu lâu ngày tại Bãi Ba Đầu thuộc quần đảo Trường Sa đã làm dấy lên căng thẳng Biển Đông. Một câu hỏi quan trọng được đặt ra: Bãi Ba Đầu thuộc nước nào?

Việt Nam và Philippines, hai trong số các nước có yêu sách chủ quyền tại quần đảo Trường Sa, đã lên tiếng phản đối việc Trung Quốc cho nhiều tàu cá neo đậu tại Bãi Ba Đầu thuộc cụm Sinh Tồn trong quần đảo Trường Sa, cũng như các hành động bị cho là đe dọa các quốc gia nhỏ hơn trong khu vực, của Bắc Kinh.

'Đội tàu đánh cá' lớn của Trung Quốc khiến Philippines quan ngại

Biển Đông: Trung Quốc và Philippines khẩu chiến vụ đá Ba Đầu

Vậy trên thực tế, Bãi Ba Đầu thuộc chủ quyền của nước nào?

BBC News Tiếng Việt đã trao đổi với các chuyên gia Biển Đông tại Dự án Đại Sự Ký Biển Đông, một dự án nghiên cứu độc lập tại Việt Nam, để tìm hiểu vấn đề này.

Xác định chủ quyền bãi cạn

Ba Đầu là một bãi cạn nằm trong quần đảo Trường Sa, nơi đang có sự tranh chấp toàn phần hoặc một phần giữa các bên Việt Nam, Philippines, Malaysia, Trung Quốc, Đài Loan và Brunei.

Bãi cạn là cách gọi thường thức của thực thể chìm ở triều cao (low-tide elevation, hay LTE), mà theo Điều 13 Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS), là một nền đất được hình thành tự nhiên, hoàn toàn chìm dưới mặt nước khi triều cao nhưng lại nổi lên trên mặt nước khi triều thấp.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất
  • Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un và ái nữ Kim Ju-ae đứng tại quầy lễ tân khách sạn trong lễ khánh thành các khách sạn tại khu nghỉ dưỡng ở thành phố Samjiyon, Triều Tiên, ngày 20/12/2025Tình báo Hàn Quốc: Ông Kim Jong-un chọn con gái làm người kế vị
  • Lần gần nhất ông Tô Lâm đi Mỹ là vào tháng 9/2024Tổng Bí thư Tô Lâm 'tìm cách tổ chức đàm phán' với Tổng thống Donald Trump ở Mỹ
  • Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Vương quốc Anh Keir Starmer đứng cùng nhau khi bắt đầu cuộc họp E-3, trong khuôn khổ Hội nghị An ninh Munich, ngày 13/2/2026 tại Munich.Trật tự thế giới dựa trên luật lệ 'không còn tồn tại', Thủ tướng Đức Merz cảnh báo
  • Kể từ khi lên nắm quyền, Chủ tịch Tập đã phát động nhiều làn sóng chống tham nhũngChủ tịch Tập Cận Bình nói gì về cuộc thanh trừng tướng lĩnh quân đội?

End of Đọc nhiều nhất

Do Philippines bất ngờ nổi lên như một bên yêu sách đối với Bãi Ba Đầu nên để xác định chủ quyền của các LTE, tiến sĩ Vân Phạm từ Dự án Đại Sự Ký Biển Đông dẫn lập trường của Philippines về quy chế pháp lý của thực thể chìm ở triều cao được trình bày trong các phiên điều trần tại Tòa trọng tài Vụ kiện Biển Đông 2016, với các điểm chính như sau:

- Thực thể chìm ở triều cao không phải là một lãnh thổ đất liền, và do đó không có bất kỳ biện pháp chiếm đóng hoặc kiểm soát nào có thể xác lập chủ quyền riêng rẽ với các thực thể này;

- Một thực thể chìm ở triều cao nằm trong phạm vi 12 hải lý của một thực thể nổi ở triều cao thì chủ quyền của thực thể chìm ở triều cao đó sẽ thuộc về quốc gia có chủ quyền với thực thể nổi ở triều cao;

- Khi thực thể chìm ở triều cao nằm hoàn toàn ngoài phạm vi 12 hải lý, nhưng nằm trong vùng đặc quyền kinh tế hay thềm lục địa của một quốc gia, thì quốc gia đó được hưởng các quyền chủ quyền và quyền tài phán độc quyền đối với thực thể chìm ở triều cao trong phạm vi được quy định ở các Điều 56 (3) và Điều 77 của UNCLOS.

- Khi thực thể chìm ở triều cao nằm ở khoảng cách lớn hơn, vượt ra ngoài các khu vực thuộc quyền tài phán quốc gia, nó sẽ là một phần của đáy biển sâu và là đối tượng của phần XI của Công ước, không quốc gia nào có thể thực hiện chủ quyền hoặc bất kỳ quyền chủ quyền nào đối với hoặc liên quan tới nó.

Google Maps

Nguồn hình ảnh, Google Maps

Chụp lại hình ảnh, Vị trí Bãi Ba Đầu trong cụm Sinh Tồn

Từ các dẫn chứng đó, tiến sĩ Vân Phạm đi đến nhận định:

"Như vậy, đứng trên lập trường của Philippines, nếu áp dụng vào trường hợp cụ thể là Bãi Ba Đầu nằm trong phạm vi 12 hải lý của đảo Sinh Tồn Đông, Bãi Ba Đầu sẽ thuộc chủ quyền của quốc gia có chủ quyền với đảo Sinh Tồn Đông".

Tòa trọng tài vụ kiện Biển Đông năm 2016 cũng cùng quan điểm với Philippines.

Dẫn án lệ vụ kiện giữa Nicarragua và Columbia năm 2012, Tòa lưu ý rằng thực thể chìm ở triều cao không phải là một phần của lãnh thổ theo khía cạnh pháp lý mà chỉ là một phần đất chìm dưới mặt biển. Do đó thực thể chìm ở triều cao không phải là đối tượng để tuyên bố chủ quyền. Thực thể chìm ở triều cao nằm trong lãnh hải một quốc gia thì sẽ thuộc chủ quyền của quốc gia đó, thông qua chủ quyền của quốc gia đó với lãnh hải.

Cụ thể hơn, mặc dù Tòa kết luận rằng Bãi Xu Bi (Subi Reef), Bãi Cỏ Mây (Thomas Second Shoal) và Bãi Vành Khăn (Mischief Reef) đều là các thực thể chìm ở triều cao, nhưng chúng thuộc về hai phân loại quy chế pháp lý khác nhau. Tòa kết luận rất cụ thể rằng Bãi Xu Bi nằm trong 12 hải lý của thực thể nổi ở triều cao Sandy Cay ở phía Tây đảo Thị Tứ, và sẽ thuộc chủ quyền quốc gia có chủ quyền với thực thể nổi đó. Tuy nhiên, vì Tòa không có thẩm quyền giải quyết vấn đề chủ quyền, Tòa đã không thể kết luận đó là quốc gia nào, theo tiến sĩ Vân Phạm.

Biển Đông: Trung Quốc định làm gì ở bãi đá Ba Đầu?

Biển Đông: TQ tiếp tục xây dựng tại Đá Vành Khăn

Trong khi đó, Tòa kết luận rằng Bãi Cỏ Mây và Bãi Vành Khăn không nằm trong lãnh hải của thực thể nổi ở triều cao nào, nhưng nằm trong phạm vi 200 hải lý tính từ đường cơ sở của Philippines, và do đó tạo thành một phần của vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Philippines.

Còn một trường hợp khác, nếu LTE nhưng vì những nguyên nhân tự nhiên mà trở thành thực thể nhô lên trên mặt nước khi triều cao, thì việc xác định chủ quyền cũng sẽ thay đổi.

Tiến sĩ Vân Phạm dẫn Phán quyết Tòa trọng tài vụ kiện Biển Đông 2016 ghi nhận trường hợp của Đá Ken Nan, một thực thể nằm cách Đá Tư Nghĩa 1 hải lý.

Vốn lúc đầu Đá Ken Nan là một thực thể chìm ở triều cao. Theo thời gian, đã có một dải cát được bồi đắp tự nhiên do bão và Tòa đã sử dụng dữ liệu khảo sát gần nhất trước khi có sự can thiệp của con người. Điều 121 định nghĩa đảo/đá là các thực thể được tạo thành một cách tự nhiên nổi ở triều cao. Từ đó Tòa kết luận Đá Ken Nan là thực thể nổi ở triều cao, được tạo bởi bão.

Từ đó, quốc gia có chủ quyền với thực thể này có thể tuyên bố lãnh hải 12 hải lý và tất cả các LTE bên trong, bao gồm Đá Tư Nghĩa.

Chủ quyền của Bãi Ba Đầu

Bãi Ba Đầu (Whitsun Reef) là rạn san hô lớn nhất ở cụm Sinh Tồn (Union Banks) và nằm ở cực đông bắc của cụm, có hình dạng giống như một chiếc boomerang.

Về mặt địa lý, cụm Sinh Tồn nằm gần vị trí trung tâm quần đảo Trường Sa, khoảng cách đến các thực thể xa nhất ở quần đảo này theo các hướng khoảng từ 100 đến 150 hải lý. Ngoài ra, cụm Sinh Tồn cũng khá gần đảo Ba Bình (do Đài Loan kiểm soát); đảo Nam Yết (do Việt Nam kiểm soát) và Bãi Én Đất.

Philippines cho phi cơ quân sự theo dõi tàu TQ ở Biển Đông

Mỹ cảnh báo Bắc Kinh về việc sử dụng vũ lực ở Biển Đông

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền trên gần toàn bộ Biển Đông, với yêu sách đường chữ U 9 đoạn và các quyết định hành chính, trong đó có quyết định thành lập Tam Sa thị, một cấp hành chính quản lý toàn bộ các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và nhiều thực thể khác tại Biển Đông. Các động thái mới nhất của nước này tại Bãi Ba Đầu nằm trong chiến lược lâu dài về chủ quyền đó.

Cùng lúc, phía Việt Nam và Philippines có lập trường và cách tiếp cận khác nhau đối với các thực thể tại Trường Sa, nhưng mỗi nước đều coi Bãi Ba Đầu thuộc chủ quyền của mình. Vậy thực tế, nước nào có cơ sở pháp lý mạnh nhất đối với chủ quyền tại Bãi Ba Đầu?

Tiến sĩ Vân Phạm dẫn các khảo sát hàng hải trước đây cũng như khảo sát của Philippines cho biết, Bãi Ba Đầu là một thực thể chìm ở triều cao. Bãi Ba Đầu cách đảo Sinh Tồn Đông khoảng 6 hải lý, một thực thể địa lý nổi ở triều cao theo các tài liệu UKHO và khảo sát của Philippines.

Như phân tích ở trên, Bãi Ba Đầu thuộc về lãnh hải của đảo Sinh Tồn Đông chứ không phải vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước khác.

Getty Images/Chính phủ Philippines

Nguồn hình ảnh, Getty Images/Chính phủ Philippines

Chụp lại hình ảnh, Hình chụp ngày 24/3 cho thấy tàu Trung Quốc neo đậu tại Bãi Ba Đầu thuộc cụm Sinh Tồn trong quần đảo Trường Sa

Và do vậy, Bãi Ba Đầu thuộc chủ quyền của quốc gia nào có chủ quyền đối với đảo Sinh Tồn Đông.

Hiện Việt Nam đang đóng quân từ năm 1978 và khẳng định chủ quyền ở đảo Sinh Tồn Đông. Philippines, Trung Quốc, Đài Loan đều có yêu sách chủ quyền.

Theo tiến sĩ Vân Phạm, luật quốc tế coi trọng chiếm hữu thực sự một cách hòa bình. Thực tiễn quốc gia và quá trình giải quyết các tranh chấp lãnh thổ tại một tòa án có thẩm quyền giải quyết vấn đề chủ quyền lãnh thổ cho thấy tòa sẽ xem xét hồ sơ pháp lý của bên nào mạnh hơn thì sẽ xác định chủ quyền thuộc về bên đó.

Căn cứ luật quốc tế và các bằng chứng pháp lý, lịch sử cùng thực trạng chiếm hữu thực sự một cách hòa bình, Việt Nam là bên có cơ sở pháp lý mạnh nhất để khẳng định chủ quyền đối với đảo Sinh Tồn Đông và các thực thể chìm ở triều cao, các địa vật nằm trong phạm vi 12 hải lý của đảo này, bao gồm cả Bãi Ba Đầu, theo tiến sĩ Vân Phạm.

  • Việt Nam
  • Biển Đông
  • Xã hội Việt Nam
  • Ảnh chụp từ trên không của đá Ba Đầu, Quần đảo Trường Sa, Biển Đông ngày 19/3/2021

    Biển Đông: Trung Quốc và Philippines khẩu chiến vụ đá Ba Đầu

    7 tháng 4 năm 2021
  • Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana nói quân đội Philippines đang hàng ngày cho các phi cơ quân sự hạng nhẹ bay trên đoàn tàu cá Trung Quốc ở Đá Ba Đầu

    Philippines cho phi cơ quân sự theo dõi tàu TQ ở Biển Đông

    28 tháng 3 năm 2021
  • Philippines công bố hình ảnh tàu Trung Quốc neo tại một bãi đá ngầm ngày 7/3

    Biển Đông: Trung Quốc định làm gì ở bãi đá Ba Đầu?

    29 tháng 3 năm 2021
  • Hình ảnh tư liệu từ vệ tinh năm 2015 cho thấy việc nạo vét và xây dựng đang được tiến hành ở Đá Vành Khăn

    Biển Đông: TQ tiếp tục xây dựng tại Đá Vành Khăn

    19 tháng 2 năm 2021
  • Chinese vessels moored at Whitsun Reef in the disputed South China Sea, 7 March 2021

    'Đội tàu đánh cá' lớn của Trung Quốc khiến Philippines quan ngại

    22 tháng 3 năm 2021
  • Vietnam, China, South China Sea

    Mỹ cảnh báo Bắc Kinh về việc sử dụng vũ lực ở Biển Đông

    22 tháng 2 năm 2021

Tin chính

  • Cuba: nhà máy lọc dầu bốc cháy trong lúc khủng hoảng nhiên liệu trầm trọng

    3 giờ trước
  • Tân lãnh đạo Bangladesh có thể 'khôi phục dân chủ' sau chiến thắng áp đảo?

    6 giờ trước
  • Tình báo Hàn Quốc: Ông Kim Jong-un chọn con gái làm người kế vị

    13 tháng 2 năm 2026

BBC giới thiệu

  • Ảnh thiết kế: ông Tô Lâm khi làm tổng bí thư, mặc áo vest đen, thắt cà vạt đỏ (trái), và ông Tô Lâm khi làm bộ trưởng công an, mặc quân phục màu xanh (phải), trên phông nền biểu tượng búa liềm

    Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

    23 tháng 1 năm 2026
  • COMAC C919

    Máy bay Comac của Trung Quốc so kè với Boeing và Airbus

    5 tháng 2 năm 2026
  • Các ông Musk, Mandelson và Epstein

    Tiết lộ đáng chú ý từ hàng triệu tài liệu Epstein mới được công bố

    2 tháng 2 năm 2026
  • Hàng trên: ông Trương Hựu Hiệp. Hàng dưới (từ trái qua: các ông Trương Thăng Dân, Lưu Chấn Lập, Hà Vệ Đông, Lý Thượng Phúc và Miêu Hoa) tuyên thệ khi được bầu vào Quân ủy Trung ương năm 2023

    Đả hổ diệt ruồi: Những tướng quân đội nào đã bị ông Tập Cận Bình thanh trừng?

    1 tháng 2 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025
  • Ảnh chụp từ trên không của đá Ba Đầu, Quần đảo Trường Sa, Biển Đông ngày 19/3/2021

    Biển Đông: Trung Quốc và Philippines khẩu chiến vụ đá Ba Đầu

    7 tháng 4 năm 2021
  • Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana nói quân đội Philippines đang hàng ngày cho các phi cơ quân sự hạng nhẹ bay trên đoàn tàu cá Trung Quốc ở Đá Ba Đầu

    Philippines cho phi cơ quân sự theo dõi tàu TQ ở Biển Đông

    28 tháng 3 năm 2021
  • Philippines công bố hình ảnh tàu Trung Quốc neo tại một bãi đá ngầm ngày 7/3

    Biển Đông: Trung Quốc định làm gì ở bãi đá Ba Đầu?

    29 tháng 3 năm 2021
  • Hình ảnh tư liệu từ vệ tinh năm 2015 cho thấy việc nạo vét và xây dựng đang được tiến hành ở Đá Vành Khăn

    Biển Đông: TQ tiếp tục xây dựng tại Đá Vành Khăn

    19 tháng 2 năm 2021
  • Chinese vessels moored at Whitsun Reef in the disputed South China Sea, 7 March 2021

    'Đội tàu đánh cá' lớn của Trung Quốc khiến Philippines quan ngại

    22 tháng 3 năm 2021
  • Vietnam, China, South China Sea

    Mỹ cảnh báo Bắc Kinh về việc sử dụng vũ lực ở Biển Đông

    22 tháng 2 năm 2021

Tin chính

  • Cuba: nhà máy lọc dầu bốc cháy trong lúc khủng hoảng nhiên liệu trầm trọng

    3 giờ trước
  • Tân lãnh đạo Bangladesh có thể 'khôi phục dân chủ' sau chiến thắng áp đảo?

    6 giờ trước
  • Tình báo Hàn Quốc: Ông Kim Jong-un chọn con gái làm người kế vị

    13 tháng 2 năm 2026

BBC giới thiệu

  • Ảnh thiết kế: ông Tô Lâm khi làm tổng bí thư, mặc áo vest đen, thắt cà vạt đỏ (trái), và ông Tô Lâm khi làm bộ trưởng công an, mặc quân phục màu xanh (phải), trên phông nền biểu tượng búa liềm

    Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

    23 tháng 1 năm 2026
  • COMAC C919

    Máy bay Comac của Trung Quốc so kè với Boeing và Airbus

    5 tháng 2 năm 2026
  • Các ông Musk, Mandelson và Epstein

    Tiết lộ đáng chú ý từ hàng triệu tài liệu Epstein mới được công bố

    2 tháng 2 năm 2026
  • Hàng trên: ông Trương Hựu Hiệp. Hàng dưới (từ trái qua: các ông Trương Thăng Dân, Lưu Chấn Lập, Hà Vệ Đông, Lý Thượng Phúc và Miêu Hoa) tuyên thệ khi được bầu vào Quân ủy Trung ương năm 2023

    Đả hổ diệt ruồi: Những tướng quân đội nào đã bị ông Tập Cận Bình thanh trừng?

    1 tháng 2 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025

Phổ biến

  1. 1Tình báo Hàn Quốc: Ông Kim Jong-un chọn con gái làm người kế vị
  2. 2Tổng Bí thư Tô Lâm 'tìm cách tổ chức đàm phán' với Tổng thống Donald Trump ở Mỹ
  3. 3Trật tự thế giới dựa trên luật lệ 'không còn tồn tại', Thủ tướng Đức Merz cảnh báo
  4. 4Chủ tịch Tập Cận Bình nói gì về cuộc thanh trừng tướng lĩnh quân đội?
  5. 5'Chồng tôi ăn cắp 600.000 bảng cho mại dâm và đồ cổ' – tác dụng phụ của thuốc làm các gia đình tan nát
  6. 6Tết Bính Ngọ 2026: Năm 'Song Hỏa' 60 năm mới có một lần có gì đặc biệt?
  7. 7Tân lãnh đạo Bangladesh có thể 'khôi phục dân chủ' sau chiến thắng áp đảo?
  8. 8Cuba: nhà máy lọc dầu bốc cháy trong lúc khủng hoảng nhiên liệu trầm trọng
  9. 9Chính trường Việt Nam: Tại sao phụ nữ hoàn toàn lép vế?
  10. 10Gọi mẹ của ông Hồ Chí Minh là 'quốc mẫu': quay lại với tư tưởng thời phong kiến?

Từ khóa » Bãi Sinh Tồn