Các Hệ đếm Cơ Bản Thường Dùng Trong Máy Tính - Góc Học IT

Để thực hiện việc tính toán và xử lý thông tin, con người đã tạo ra các hệ đếm (hệ cơ số) khác nhau. Cùng tìm hiểu các hệ đếm cơ bản thường sử dụng trong máy tính.

1. Hệ đếm là gì?

Hệ đếm là một tập các ký hiệu (chữ số, chữ cái) để biểu diễn các số và xác định giá trị của các biểu diễn số. Mỗi hệ đếm gồm một tập hợp các ký số hữu hạn. Số lượng các ký số của mỗi hệ đếm gọi là cơ số.

Các hệ đếm cơ bản trong máy tính là:

• Hệ nhị phân (binary) – hệ 2
• Bát phân (octal) – hệ 8
• Hệ thập phân (decimal) – hệ 10
• Thập lục phân (hexadecimal) – hệ 16

2. Hệ nhị phân

• Hệ cơ số 2
• Biểu diễn bởi 2 chữ số 0 và 1
• Số nhị phân có dạng: A(2)=anan-1an-2…a0.a­-1a-2…a-m
• Giá trị A ở hệ cơ số 10 được tính như sau:

A(10)=an2n+an-12n-1+an-22n-2+…+a020+a-12-1+a-22-2+…+a-m2-m

• Ví dụ: 101(2) = 1.22 + 0.21 + 1.20 = 5(10)

3. Hệ bát phân

• Hệ cơ số 8
• Biểu diễn bởi 8 chữ số 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
• Số bát phân có dạng: A(8)=anan-1an-2…a0.a­-1a-2…a-m
• Giá trị A ở hệ cơ số 10 được tính như sau:

A(10)=an8n+an-18n-1+an-28n-2+…+a080+a-18-1+a-28-2+…+a-m8-m

• Ví dụ: 43(8) = 4.81 + 3.80 = 35(10)

4. Hệ thập phân

• Hệ cơ số 10
• Biểu diễn bởi 10 chữ số 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
• Số thập phân có dạng: A(10)=anan-1an-2…a0.a­-1a-2…a-m
• Giá trị A ở hệ cơ số 10 được tính như sau:

A(10)=an10n+an-110n-1+an-210n-2+…+a0100+a-110-1+a-210-2+…+a-m10-m

• Ví dụ: 536(10) = 5.102 + 3.101 + 6.100 = 536(10)

5. Hệ thập lục phân

• Hệ cơ số 16
• Biểu diễn bởi 16 chữ số và chữ cái 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F. Trong đó, A⟺(tương đương) 10, B⟺11, C⟺12, D⟺13, E⟺14, F⟺15.
• Số thập lục phân có dạng: A(16)=anan-1an-2…a0.a­-1a-2…a-m
• Giá trị A ở hệ cơ số 10 được tính như sau:

A(10)=an16n+an-116n-1+an-216n-2+…+a0160+a-116-1+a-216-2+…+a-m16-m

• Ví dụ: 19(16) = 1.161 + 9.160 = 25(10), 1AB(16) = 1.162 + 10.161 + 11.160 = 427(10)

6. Bảng chuyển đổi giữa các hệ cơ số

Nhị phân	Bát phân	Thập phân	Thập lục phân
0000	0	0	0
0001	1	1	1
0010	2	2	2
0011	3	3	3
0100	4	4	4
0101	5	5	5
0110	6	6	6
0111	7	7	7
1000	10	8	8
1001	11	9	9
1010	12	10	A
1011	13	11	B
1100	14	12	C
1101	15	13	D
1110	16	14	E
1111	17	15	F

Đọc thêm: Chuyển đổi giữa các hệ đếm cơ bản

• CPU là gì, cách phân loại và nguyên lý hoạt động
• Chuyển đổi giữa các hệ đếm cơ bản
• Chức năng và cấu trúc của thùng máy tính Desktop
• Các loại RAM và mạch nguồn RAM trên mainboard Laptop
• Giới thiệu môn học Phần cứng máy tính

5/5 - (1 bình chọn)Bài trước và bài sau trong môn học<< Thông tin là gì? Quá trình xử lý thông tin trong máy tínhChuyển đổi giữa các hệ đếm cơ bản >>