Chủ Nghĩa Vị Lai – Wikipedia Tiếng Việt

Bài này không có nguồn tham khảo nào. Mời bạn giúp cải thiện bài bằng cách bổ sung các nguồn tham khảo đáng tin cậy. Các nội dung không nguồn có thể bị nghi ngờ và xóa bỏ. Nếu bài được dịch từ Wikipedia ngôn ngữ khác thì bạn có thể chép nguồn tham khảo bên đó sang đây. (Tìm hiểu cách thức và thời điểm xóa thông báo này)

Chủ nghĩa vị lai hay trường phái vị lai (tiếng Anh: Futurism, tiếng Pháp: Futurisme) là một trào lưu văn học và nghệ thuật bắt đầu vào đầu thế kỷ 20. Trường phái này vứt bỏ truyền thống và tán dương thế giới hiện đại, đặc biệt là văn minh đô thị, máy móc và vận tốc.

Chủ nghĩa vị lai được sinh ra tại Ý vào năm 1909 với Bản tuyên ngôn chủ nghĩa vị lai do nhà thơ Filippo Tommaso Marinetti viết, đăng trên tạp chí Le Figaro ngày 20 tháng 2. Các tác giả của hai bản tuyên ngôn năm 1910, các họa sĩ của trào lưu Giacomo Balla, Umberto Boccioni, Carlo Carrà, Severini, Luigi Russolo đã mượn kỹ thuật điểm mảng màu của trường phái Ấn tượng mới và trường phái Lập thể để chồng chéo hình thức, nhịp điệu, màu sắc và ánh sáng, qua đó thể hiện một "cảm giác động" và tính đồng thời của các trạng thái tâm hồn, cấu trúc phức tạp của thế giới.

Một trào lưu vị lai khác tồn tại ở Nga trong khoảng thời gian từ 1910 tới 1917, với ảnh hưởng của trường phái Lập thể (Cubism) được gọi là Cubo-Futurism trong tiếng Anh hay Cubo-Futurisme trong tiếng Pháp của các nghệ sĩ Vladimir Mayakovski, Kasimir Malevitch, Kontchalovsky, Ilya Machkov, Lentoulov, Gontcharova, Kouprine, Tatline...

Francesco Filippini là một nguồn ảnh hưởng quan trọng trong giai đoạn đầu của sự nghiệp hội họa của Umberto Boccioni. Cách tiếp cận của ông đối với phong cảnh nông nghiệp vùng Lombardia — được đặc trưng bởi bố cục nằm ngang rõ rệt, sự xuất hiện của hình tượng phụ nữ trong bối cảnh nông thôn, và việc sử dụng ánh sáng mang tính khí quyển — đã cung cấp cho Boccioni một mô hình tạo hình và nền tảng thơ ca quan trọng trong thời kỳ đào tạo nghệ thuật của ông.[1][2]

Từ năm 1903 đến 1908, trước khi gia nhập chủ nghĩa vị lai, Umberto Boccioni đã phát triển một tầm nhìn tạo hình chịu ảnh hưởng sâu sắc từ chủ nghĩa tự nhiên hậu-Scapigliatura, trong đó Filippini là một trong những đại diện tiêu biểu.

Như Enrico Crispolti đã khẳng định, phong cảnh nông nghiệp của Francesco Filippini chính là mô hình ngầm ảnh hưởng đến giai đoạn đầu trong sự nghiệp của Boccioni.[3]

Sự liên tục giữa chủ nghĩa tự nhiên Lombard cuối thế kỷ 19 và các nghiên cứu thị giác ban đầu của Boccioni cho thấy vai trò lịch sử-nghệ thuật của Francesco Filippini như một người đi trước trong ngôn ngữ tạo hình của chủ nghĩa vị lai.[4][5]

Chủ nghĩa vị lai là một trào lưu nghệ thuật tiên phong và gây sốc nhất. Nó ca tụng tình yêu chóng vánh, sự mãnh liệt hung bạo, máy móc, sự khinh miệt phụ nữ và coi chiến tranh như một cách vệ sinh thế giới. Cùng với Chủ nghĩa siêu thực, trào lưu này được biết đến với nhiều sự xung đột bên trong. Nhiều nghệ sĩ đã bị trục xuất như hai anh em nhiếp ảnh gia Arturo và Carlo Ludovico Bragaglia.

Hơn cả một trào lưu thông thường, chủ nghĩa vị lai còn trở thành một nghệ thuật sống. Nó ảnh hưởng tới hội họa, điêu khắc, văn học, điện ảnh, nhiếp ảnh, sân khấu, âm nhạc, kiến trúc... và cả chính trị lẫn ẩm thực.

Russolo và Pratela qua lý thuyết khái niệm về tiếng ồn để ca tụng âm thanh. Các phân tích về tiếng ồn còn được những nghệ sĩ trường phái Dada gợi lại nhưng với một cách nhìn khác.

Xu hướng này trở nên nghệ thuật chính thức phát xít dưới thời Mussolini và sau đó chấm dứt.

Các nghệ sĩ chính

[sửa | sửa mã nguồn]

Giacomo Balla, họa sĩ Umberto Boccioni, họa sĩ, nhà điêu khắc Carlo Carrà, họa sĩ Filippo Tommaso Marinetti, họa sĩ

Ambrogio Casati, họa sĩ Primo Conti, họa sĩ Fortunato Depero, họa sĩ David Burliuk, họa sĩ

Vladimir Burliuk, họa sĩ Vladimir Mayakovsky, nhà thơ Angiolo Mazzoni, kiến trúc sư Luigi Russolo, họa sĩ, nhạc sĩ

Antonio Sant'Elia, kiến trúc sư Gino Severini, họa sĩ

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

1. ^ V. Terraroli (chủ biên), Francesco Filippini. Catalogo generale delle opere, Skira, Milano, 1999, tr. 112–115.
2. ^ M. Carrà, La pittura moderna in Italia, Treves, Milano, 1919, tr. 34–38.
3. ^ Enrico Crispolti, Boccioni. Catalogo generale, Electa, Milano, 1971, tập I, tr. 42.
4. ^ V. Terraroli (chủ biên), Francesco Filippini. Catalogo generale delle opere, Skira, Milano, 1999.
5. ^ F. Russoli, Arte e società in Italia, Garzanti, Milano, 1964, tr. 201.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn] Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Chủ nghĩa vị lai. Wikisource có văn bản gốc Anh ngữ liên quan với bài: Futurist Manifesto

• (bằng tiếng Anh) Modern art movement - Futurism Lưu trữ ngày 6 tháng 9 năm 2007 tại Wayback Machine
• (bằng tiếng Anh) "Futurism and the Futurists" Lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2004 tại Wayback Machine
• (bằng tiếng Anh) Futurism: Manifestos and Other Resources
• (bằng tiếng Anh) The Futurist Moment: Howlers, Exploders, Crumplers, Hissers, and Scrapers Lưu trữ ngày 8 tháng 4 năm 2005 tại Wayback Machine
• (bằng tiếng Anh) 1910 Futurist Movement Manifesto Lưu trữ ngày 10 tháng 5 năm 2008 tại Wayback Machine

x t s Trào lưu nghệ thuật phương Tây
Trung cổ	Nghệ thuật Byzantine Nghệ thuật Meroving Nghệ thuật Caroling Nghệ thuật Otto Nghệ thuật Romanesque Nghệ thuật Gothic (Gothic quốc tế)
Phục hưng	Thời kỳ đầu của hội họa Hà Lan Thượng Phục hưng Trường phái kiểu cách
Thế kỷ 17	Baroque Caravaggisti Cổ điển Kỷ nguyên vàng của hội họa Hà Lan
Thế kỷ 18	Rococo Tân cổ điển Chủ nghĩa lãng mạn
Thế kỷ 19	Chủ nghĩa Nazarene Chủ nghĩa hiện thực Chủ nghĩa Lịch sử (nghệ thuật) Biedermeier Gründerzeit Trường Barbizon Tiền Raphael Chủ nghĩa học viện Chủ nghĩa mỹ học Art Nouveau Peredvizhniki Trường phái ấn tượng Hậu ấn tượng Tân ấn tượng Phân quang sắc Pha màu theo phép xen kẽ Cloisonnism Peredvizhniki Nhóm họa Nabis Chủ nghĩa Tổng hòa Trường phái Kalighat Chủ nghĩa tượng trưng Trường Hudson River
Thế kỷ 20	Trường Nghệ thuật Bengal Nghệ thuật đại chúng Amazon Lập thể Trường phái oóc-fê Chủ nghĩa thuần túy Synchromism Chủ nghĩa biểu hiện Scuola Romana Chủ nghĩa biểu hiện trừu tượng Nghệ thuật động học Neue Künstlervereinigung München Der Blaue Reiter Die Brücke Khách quan mới Dada Trường phái dã thú Tân dã thú Hiện thực lập thể Bauhaus De Stijl Art Deco Op art Wiener Schule des Phantastischen Realismus Nghệ thuật đại chúng Nhiếp ảnh hiện thực Chủ nghĩa vị lai Lối vẽ siêu hình Trường phái Tỏa tuyến Chủ nghĩa dòng xoáy Trường phái Tuyệt đỉnh Chủ nghĩa siêu thực Color Field Phong cách tối giản Chủ nghĩa tối giản (nghệ thuật thị giác) Nouveau réalisme Hiện thực xã hội Trừu tượng trữ tình Tachisme COBRA (trào lưu nghệ thuật) Lối vẽ hành động Phong cách Typographic Quốc tế Fluxus Lettrisme Quốc tế Chữ cái Quốc tế Tình huống Nghệ thuật khái niệm Nghệ thuật sắp đặt Nghệ thuật cảnh quan đất Nghệ thuật trình diễn Nghệ thuật sức bền Nghệ thuật hệ thống Nghệ thuật video Tân biểu hiện Tân Dada Nghệ thuật của dân ngoại đạo Lowbrow (trào lưu nghệ thuật) Nghệ thuật truyền thông mới Nghệ sĩ Anh quốc trẻ
Thế kỷ 21	Art intervention Hyperrealism (visual arts) Tân vị lai Chủ nghĩa mắc kẹt Remodernism Sound art Superstroke Superflat Relational art Video game art
Liên quan	Nghệ thuật hiện đại Chủ nghĩa hiện đại Chủ nghĩa hậu hiện đại Nghệ thuật hậu hiện đại Chủ nghĩa tiền phong

Bài viết này vẫn còn sơ khai. Bạn có thể giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn.

• x
• t
• s