Chùa Bạch Hào (Chùa Hào – Thanh Hà, Hải Dương) - Chốn Thiêng

Ngôi chùa Bạch Hào nổi tiếng với vẻ đẹp hòa mình vào phong cảnh sông nước đặc trưng, thu hút lòng người bởi sự độc đáo của vùng đồng bằng Sông Hồng. Nằm tại làng Hào Xá, xã Thanh Xá, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương, chùa còn được biết đến với cái tên khác là Chùa Hào Xá hoặc Chùa Hào (Bạch Hào cổ thiền tự theo tiếng Hán Việt).

Lược sử

Lãnh thổ của làng Hào Xá mang hình ảnh của một con chim phượng Hoàng với đôi cánh được mở rộng. Chùa Hào Xá nằm ở phần đầu của con chim, nổi bật với màu trắng của lông, và do đó được gọi là Bạch Hào tự. Vào thời nhà Lý, theo hồ sơ lịch sử, chùa được xây dựng vào năm 1011 trong thời kỳ của vua Lý Thái Tổ. Vào năm đó, cư dân của làng đã xây dựng một ngôi chùa ba gian bằng tre, mái lợp bằng lá gồi và lá cọ để thờ Phật.

Trong thời nhà Trần, theo tư liệu lịch sử, làng này đã sản sinh ra những anh hùng như Nguyễn Danh Nguyên, Nguyễn Danh Quang và Lý Đình Khuê, những người đi theo vua Trần Nhân Tông và Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn để đánh đuổi quân Mông Cổ ở Phải Lại và Vạn Kiếp. Khi kẻ thù tan vỡ, nhà vua đã ca ngợi họ, điều này được ghi nhận trên bia đá với dòng chữ: “Từ khi nước nhà bị chiến tranh Tam Công, họ đã cống hiến sức lực và tìm kiếm phương cứu nước, cứu dân”.

Khi đất nước trở về yên bình, Vua Trần Nhân Tông đã trao ngôi cho con trai và rời đi tu hành. Ba anh hùng kia cũng theo đạo Phật và đảm nhiệm vai trò trụ trì tại chùa Minh Khánh (nay là một phần của thị trấn Thanh Hà, huyện Thanh Hà) và chùa Hào.

Vào ngày 6 tháng 1 năm 1293, trong chuyến đi xuân của mình, vua Trần Nhân Tông đi qua trang Hạ Hào và truyền bá Phật pháp bằng con đường sông. Tại đó, ba nhà sư đã cùng cư dân trong làng tổ chức một cuộc đua thuyền để chào đón vị sư đầu tiên của Phái Trúc Lâm. Thấy vẻ đẹp hữu tình của cảnh sông nước, vua đã ra lệnh tái xây dựng chùa, mở rộng quy mô và đổi tên thành chùa Bạch Hào. Hoành phi câu đối được lập, và một bệ thờ bằng đá hình tòa sen được thiết lập để thờ Phật, cùng với việc giao nhiệm vụ tu hành tại chùa cho ba nhà sư.

Thờ tự

Ngoài việc thờ Phật, chùa còn tôn vinh tam tổ Trúc Lâm, bao gồm vua Trần Nhân Tông cùng ba nhà sư là Nguyễn Danh Nguyên, Nguyễn Danh Quang và Lý Đình Khuê. Ít có nơi nào như chùa Hào, nơi không chỉ thờ Phật mà còn tôn vinh những vị thành hoàng.

Kiến trúc 

Chùa Bạch Hào có niên đại từ thời nhà Lý vào năm 1011, với kiến trúc bao gồm tiền đường 5 gian, hậu cung 2 gian và nhà tổ 3 gian. Tiền đường được xây dựng theo kiểu chồng rường đấu sen, với các vị kèo được chạm khắc hoa lá, trúc hoá long, và kỳ công chạm bong kênh.

Hiện nay, trong chùa Bạch Hào lưu giữ rất nhiều hiện vật quý, bao gồm hệ thống tượng Phật và bệ đá hoa sen từ thời Trần. Đặc biệt, có 10 bia đá ghi lại công lao của ba vị cư sĩ, trong đó có 3 bia đá từ thời Lê và 7 bia đá từ thời Nguyễn. Chùa cũng có vườn tháp 7 mộ sư, ao cá và vườn cây ăn quả.

Ngoài ra, chùa còn có nhiều hiện vật quý khác như:

• Tượng Đức vua – Phật hoàng Trần Nhân Tông được tạc từ gỗ và được khấm thờ trong nhà tổ.
• Bài vị của ba vị thành hoàng: Nguyễn Danh Nguyên và Nguyễn Danh Quang cùng với Lý Đình Khuê, cùng các vị sư từng tu tại chùa.
• 7 sắc phong mang niên hiệu của các vị vua triều Nguyễn, tăng thêm uy tín cho ba vị cư sĩ trụ trì.
• Bức đại tự trong bái đường với bốn chữ Hán “Hào tướng lưu quang” (Tướng làng Hào toả sáng).
• Tượng Tăng phó Trần Như Thừa và khoảng 30 pho tượng Phật, mỗi pho tượng có một thần thái riêng, thể hiện tài hoa chạm khắc gỗ của các nghệ nhân xưa và phản ánh sâu sắc tư tưởng, giáo lý của thiền phái Trúc Lâm.
• Hoành phi câu đối, ghi lại ca ngợi Phật pháp và ba vị cư sĩ Thành hoàng, trong đó có câu đối “Hào tướng lưu quang” (Tướng làng Hào toả sáng).

__________________________

Các ngôn ngữ khác

Tiếng Anh (English)

The Bach Hao Pagoda is famous for its beauty blending into the characteristic landscape of the Red River Delta. Located in Hao Xa village, Thanh Xa commune, Thanh Ha district, Hai Duong province, the pagoda is also known by other names such as Hao Xa Pagoda or Hao Pagoda (Bach Hao ancient Zen name in Vietnamese). The history of Bach Hao Pagoda dates back to the Ly dynasty when it was built in 1011. During the Tran dynasty, Hao Xa village became the residence of many heroes and historical figures, such as Nguyen Danh Nguyen, Nguyen Danh Quang, and Ly Dinh Khue, who made significant contributions in repelling the Mongol invaders. The Bach Hao Pagoda also played an important role in honoring these three kings. The architecture of Bach Hao Pagoda was built since the Ly dynasty, with the front hall, the back hall, and the ancestral house designed meticulously. Nowadays, the pagoda preserves many precious artifacts such as Buddha statues, Tran-era stone lotus pedestals, and stone steles recording the merits of the three monks. Additionally, the pagoda also houses other precious artifacts such as the royal edicts of the Nguyen dynasty kings, the statue of the Tang Deputy Tran Nhu Thua, and horizontal lacquered boards praising the Buddhist teachings and the three monarchs.

Tiếng Trung (Chinese)

白虎寺以其美丽的风景融入红河三角洲的特色而闻名。位于海防省桑哈县Thanh Xa社区的Hao Xa村庄，该寺庙还以其他名称而闻名，如Hao Xa寺庙或Hao寺庙（越南语中的Bach Hao古老禅名）。白虎寺的历史可以追溯到李朝，当时建于1011年。在陈朝时期，Hao Xa村成为许多英雄和历史人物的居所，如阮丹阮、阮丹光和黎丁阙，他们在抵御蒙古侵略者方面做出了重大贡献。白虎寺还在尊敬这三位国王方面发挥了重要作用。白虎寺的建筑始于李朝，前殿，后殿和祖居设计精心。如今，寺庙保存了许多珍贵的文物，如佛像，陈代石莲座，以及记录三位僧侣功德的石碑。此外，寺庙还藏有其他珍贵的文物，如越南国王阶级的皇家诏书，唐朝代理陈如球的雕像，以及赞美佛教教义和三位君王的横幅。

Tiếng Pháp (French)

La pagode Bach Hao est célèbre pour sa beauté se fondant dans le paysage caractéristique du delta du fleuve Rouge. Située dans le village de Hao Xa, commune de Thanh Xa, district de Thanh Ha, province de Hai Duong, la pagode est également connue sous d’autres noms tels que la pagode Hao Xa ou la pagode Hao (Bach Hao ancien nom zen en vietnamien). L’histoire de la pagode Bach Hao remonte à la dynastie Ly lorsqu’elle a été construite en 1011. Pendant la dynastie Tran, le village de Hao Xa est devenu la résidence de nombreux héros et personnages historiques, tels que Nguyen Danh Nguyen, Nguyen Danh Quang et Ly Dinh Khue, qui ont contribué de manière significative à repousser les envahisseurs mongols. La pagode Bach Hao a également joué un rôle important dans l’honneur de ces trois rois. L’architecture de la pagode Bach Hao a été construite depuis la dynastie Ly, avec la salle avant, la salle arrière et la maison ancestrale conçues avec soin. De nos jours, la pagode préserve de nombreux artefacts précieux tels que des statues de Bouddha, des piédestaux de lotus en pierre de l’époque Tran et des stèles en pierre enregistrant les mérites des trois moines. De plus, la pagode abrite également d’autres artefacts précieux tels que les édits royaux des rois de la dynastie Nguyen, la statue du député Tang Tran Nhu Thua et des panneaux horizontaux laqués louant les enseignements bouddhistes et les trois monarques.

Chấm điểm