Đắm đuối Vì Con - Báo Nhân Dân

Chạy nhiều hơn đi

Quanh năm suốt tháng tất bật, nhiều lúc phải "vắt chân lên cổ" chạy vạy mưu sinh, "đến giờ cuộc sống đã tạm ổn". Hai chữ "tạm ổn" mà chị nói sau đó được giải thích: "Mình thấy vui và lạc quan vì con cái học giỏi, vợ chồng đã tìm được cách để làm ăn, chứ khó khăn nào đã buông tha!".

Chị Lan nhận mình "lận đận từ... trong trứng(!)". Là con cả trong gia đình đông con, chị luôn phải chịu thiệt thòi, từ nhỏ đã làm việc cật lực, giúp đỡ bố mẹ nuôi các em. Lớn lên, chị được gả cho anh Đặng Xuân Hùng, một công nhân cơ khí. Năm 1984, anh Hùng bị tai nạn lao động, mất một bên chân. Biết bao hy vọng đặt vào người chồng cuối cùng trở thành nỗi hụt hẫng. Song, chị không bao giờ "tỏ thái độ". Chị động viên anh, anh dựa vào chị. Người phụ nữ quanh năm lam lũ đành đứng lên làm trụ cột gia đình. Nhưng, túng quẫn cứ đeo đẳng mãi.

Cầm cự đến năm 1986, nhờ một người "mách nước", vợ chồng chị Lan rời quê gốc Thái Bình, bồng bế hai đứa con nhỏ vào Nha Trang mưu sinh. Dồn sức vào việc kinh doanh nho nhỏ, nào ngờ "đổ bể", cả nhà đành dắt díu nhau về tận sát chân núi Hòn Dữ (xã Diên Lâm, Diên Khánh). "Chị có tiền thuê đất đâu, nên phải xin chính quyền cho dựng chòi tạm mà sống. Rồi chị có sức nên hằng ngày vào rừng kiếm củi đi bán, anh đi xe xuống Nha Trang ngồi vỉa hè sửa xe đạp. Cuộc sống rù rì trôi đi, chị có thêm hai con nữa là bốn", chị Lan thổ lộ.

Tôi nhìn người đàn bà khô lại vì năm tháng nhọc nhằn mà bật ra câu hỏi: "Sống trầy trật vậy, lại sinh thêm hai con làm chi?". Cái lẽ của chị Lan chỉ là "tất cả đều... ngoài kế hoạch!". Thêm miệng ăn, gánh nặng trút lên chị nhiều hơn. Còn chưa hết cữ sinh, chị đã lại phải gượng dậy. Nhưng, cả một gia đình đông đúc ấy làm sao chỉ trông vào gánh củi ? Chị lên tận thôn Ba Cẳng, xã Khánh Hiệp, huyện Khánh Vĩnh chặt mía thuê. "Tay chân tơ tướp, bật máu do không có đồ bảo hộ.

Tiền công chỉ tám ngàn thôi, ngày nào làm nhiều, họ cho thêm hai ngàn đã mừng rơn rồi. Người ta bảo chị khổ, lúc nào cũng thấy chạy. Chạy nhiều hơn đi thì cực quá còn gì!", chị Lan nhớ lại.

Và chưa bao giờ chịu dừng lại

Con cái mỗi ngày một lớn, các chi phí "đuổi" chị Lan chạy nhanh hơn. Trong khi đó, anh Hùng tật nguyền nên chỉ giúp vợ được phần nhỏ. Đã gắng gỏi xoay sở đủ nghề mà vẫn không đủ trang trải, chị bàn với chồng cân nhắc xem có nên cho hai con lớn nghỉ học hay không. Thấy con học giỏi, ngoan ngoãn, cả hai lại chẳng nỡ. Cuối cùng chị Lan quệt nước mắt: "Anh thiệt thòi đủ đường rồi. Nay vợ chồng mình cố gắng thêm ba bốn phần nữa, gọi là tạm lùi một bước, sống khổ hơn một bậc để lo cho con. Chúng nó học giỏi, sau này có việc làm ổn định, thế là mình tiến được hai bước đó. Mình tin em đi!". Hai con biết bố mẹ bí mật bàn chuyện đã trào nước mắt. Nói thì dễ, nhưng chính anh Hùng cũng không thể ngờ vợ mình lại "nói một câu hay đến thế!".

Cứng lòng để động viên chồng con, nhưng chị Lan tự biết, mọi chuyện chẳng hề đơn giản. Chị chẳng có gì, ngoại trừ sức lực từ chính tấm thân đã mỏi mòn. Về làm công nhân tại khu công nghiệp (KCN) Bình Tân (TP Nha Trang), đồng lương cầm chừng, chị phải liên tục xin làm tăng ca. Năm 2002, chị xin chuyển về làm tại KCN Suối Dầu (huyện Cam Lâm) để được gần nhà. Với thu nhập của người công nhân mà tính chuyện mua nhà thì có phần... "lãng mạn". Nhưng ý đã quyết, chị lại lăn xả làm thêm giờ, tích cóp tiền mua rẻ suất đất, cất căn nhà tạm "cho con cái đỡ tủi".

Niềm an ủi lớn nhất của chị Lan là các con chị lần lượt vào đại học. Lo cho con, chị cũng phải bán dần mấy sào ruộng được chính quyền địa phương cấp. Mỗi ngày thức dậy là một ngày chị biết mình phải tiếp tục, như chiếc đầu tàu kéo bền bỉ không được phép dừng lại.

Có điều, sức người cũng có hạn. Lao lực rồi đổ bệnh, nhưng chị nào dám hé lời, cứ âm thầm giấu chồng con đi khám chữa, lúc uống thuốc cũng phải... bí mật. Đến một ngày, chị kiệt sức. Anh Hùng khóc, các con đau đớn trách: "Sao mẹ không nói? Mẹ có biết chúng con thương mẹ đến thế nào không?".

Người mẹ ấy vẫn gượng đứng lên. Vừa ra viện, chị Lan lại tiếp tục xắn tay vào việc, đồng thời "hỏi ăn" (vay tiền) bà con lối xóm và ngân hàng, nhằm mục tiêu "tiến hai bước". Sau nhiều lần vay, món nợ của chị đã lên đến 210 triệu đồng. Gánh nợ này giờ trông cả vào nguồn thu từ máy xay xát mà anh Hùng đảm trách. Lúc này, sức mỏng hơn, chị Lan cầm cuốn sổ vay nợ trong tay mà mắt nhìn xa xôi. Hẳn chị lại đang tính đến một công việc gì đó để phụ anh, hoàn thành những ước mơ ấp ủ.

Những ngày tháng chỉ cắm cúi chạy vì miếng ăn, sự học của con đã được đáp đền. Hai con lớn của chị vừa tốt nghiệp đại học. Chị tin con mình, lớn lên từ nhọc nhằn mồ hôi và nước mắt của bố mẹ, sẽ biết đường mà lo tiếp cho các em. Để cái chữ thắp sáng ngôi nhà nhỏ chẳng có tài sản gì nhiều nhặn, ngoài ý chí và nghị lực của người mẹ truyền lại.

Cả đời nhọc nhằn, chị đã đến được "khúc" có thể "đứng lại đôi chút và thở phào"

PHÚ TÂY