Đề Tài đất Nước Trong Thơ Việt Nam

Đất nước là một đề tài lới, xuyên suốt trong văn học Việt Nam. Nhắc đến Tổ quốc, đất nước, người ta thường nghĩ đến những điều thiêng liêng, lớn lao, vĩ đại. Đã có một truyền thống khám phá đất nước nghiêng về phía trang trọng ấy.

Từ xa xưa, thơ thần của Lí Thường Kiệt, đất nước được định nghĩa là nơi “đế cư”, được ghi tại “thiên thư”:

Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư

Đến “Bình ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi, quốc gia dân tộc lại được xác định bởi nhiều yếu tố thiêng liêng như quốc hiệu, lãnh thổ, phong tục, tập quán:

Như nước Đại Việt ta từ trước

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu

Núi sông bờ cõi đã chia

Phong tục Bắc Nam cũng khác

Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau

Xong hào kiệt thời nào cũng có

– Đất nước qua ngòi bút thơ của Chế Lan Viên trong “Tổ quốc bao giờ đẹp thế này chăng” rạng rỡ, chói lọi với những mốc son lịch sử hào hùng:

Khi Nguyễn Trãi làm thơ và đánh giặc

Nguyễn Du viết Kiều đất nước hóa thành văn

Khi Nguyễn Huệ cưỡi voi vào cửa Bắc

Hưng đại diệt quân Nguyên trên sóng Bạch Đằng

– Tố quốc Việt Nam còn mang vóc dáng của thiên thần trong cảm nhận của Tố Hữu – lá cờ đầu của thơ ca cách mạng Việt Nam:

Đây cuộc hồi sinh buổi hóa thân

Mùa đông thế kỉ chuyển sang xuân

Ôi Việt Nam! Từ trong biển máu

Người vươn lên như một thiên thần

Sau này,Trần Mạnh Hải lại phát hiện ra một đất nước hình tia chớp:

Có phải mẹ Âu Cơ đã đi vòng trái đất Để làm chỗ khai sinh con Lạc cháu Hồng Mẹ đã tìm ra dải đất hình tia chớp Chọn vùng tâm bão để sinh con Cái dải đất sông hoá rồng chín khúc Hai đầu xoè những mũi đất – mũi lao Núi mang dáng ngựa phi voi phục Bảo ngủ rừng sâu đợi giặc vào

Cái dải đất giống như nàng Tiên múa Lại có hình ngọn lửa lúc cuồng phong Lịch sử thành văn trên mình ngựa Con trẻ mà mang áo giáp đồng

Nguồn: